Re: Baden Wuerttemberg

Guenther Fischer <[email protected]> Sat, 23 Jul 2022 23:40:22 +0200
Newsgroups alt.aeffle.und.pferdle
Message-ID <[email protected]>
On 23. Jul 2022, Frank Zeeb wrote
(in article <[email protected]>):

> Am 20.07.2022 um 23:18 schrieb Guenther Fischer:
>
> > D Badener hend ihren Nama von de Zähringer, dia ao uss em heutiga
> > Württemberg schdammed:Berthold I. hodd sein Schdammsitz en Weilheim an der
> > Teck auf dr Limburg ghedd. Er war ao Herzog von Kärnten ond Markgraf von
> > Verona.
>
> ... ond wenn emol ebber nach St. Peter auf dem Schwarzwald kommt
> (obedenkt Bibbliotheksfierong mitmache!) ond en dr barogge Klosterkirch
> sennend noch obe guggd, do hots Schlussstei mit seim Wappe.

Ond wenn ebber noch Weilheim an der Teck kommt, solld mr St. Peter, also d 
evangelisch Peterskirch, bsuacha. Des hedd eigentlich mol s Hauskloschder von 
de Zähringer werda solla. Ao noch dr Reformazio hodd dui Kirch em kadolischa 
Kloschder St. Peter im Glottertal gheert.
Des Kloschder hodd lang no viel Bsitz en Weilheim, Jesingen ond Bissingen 
ghedd ond von dr Probschdei en Jesingen verwaltet.

Dui Kirch isch endressant: Weil se em Besitz vom Kloschder war, hodd koiner 
gwagt, dia Bilder azriehrad. Desweaga isch faschd ellas no so wia vor dr 
Reformazioh. Was ganz bsonders isch a großes Fresko vom Rosenkranz. Weil der 
noch dr Reformazioh von de Kadolische verändert worda isch, isch dr oinzige 
alte Rosakranz bloos no en ra evangelischa Kirch zom bewondera!

Ond wer des nedd kennd, en derra Kirch isch s wüttabergische Wappa an dr 
Chorwand: Württemberger Hirschschdanga, Tecker Wecka, Mömpelgarder Barba 
ond d Reichsschdurmfahn von Markgröninga. Grad nomm uff dr Gegaseit isch a 
Herzogsbild vom Eberhard im Bart.
Des isch oins uss ra ganza Serie, mo früher älle en dr Kirch ghanged send. 
Jeddzd send se em Kirchheimer Ratssaal ond em Kirchheimer Schloß.

Jeddzd hedd i fasch dui wonderbara Goll-Orgel von 1795 vergessa. Johann 
Andreas Goll hodd se baut, a Weilheimer. Seine Nochkomma ond Schüler hend en 
Bissingen (Gruol) ond vor allem en Kirchheim (Goll) weiter Orgla baut. 
Insgesamt wared des fasch 170 Orgla, von denne rond 25 heut no gschbielt 
werdet.
Oiner von denne Goll isch gern zom Lerna durch d Welt greist ond hodd 
schliesslich en Luzern d Werkschdadd vom Friedrich Haas übernomma, oiner von 
de Beschde en seim Fach. D Familie Goll isch heut nemme em Betrieb, aber d 
Orgla send emmer no midd de beschde.
Irgendwia send se wieder en de alt Hoimat zrugg komma, dia Goll Orgla. Em 
Johr 2000 isch d Orgel en dr Laurentiuskirch en Nürtinga bei ma Brand 
zerschdört worda. 2004 isch von Goll en Luzern a neue Orgel baut worda. 
Sehenswert ond hörenswert!

> > Wenn i des de Badener verzehl, no send se maischdens ganz schdill....
> > Mr kennd en sogar no oin druff gebba: Süd-Badener ond Wuerttemberger send
> > boide wia ao d Elsässer echte Schwoba: Überall geid s Schbätzla...
>
> Oder, wie dr Elsässer sait "les spaetzele" (gratinés au Munster), aber
> des lasse mr jetze.
>
> Letzt Woch hod e Handwerker gfrogt, ob er em Hof parke derf, I han
> gsait, jo, i miss bloss gschwend dr Drugger frs Dor hole, "est-ce qu'on
> dit le transpondeur", "hoißt des uff Französisch transpondeur", no hot
> dr gsait, "bien sûr, monsieur, mais nous, en Alsace, on dit le piep",
> (jo, scho, aber bei uns em Elsaß secht mr halt dr Piep).
Jeddzd will i doch mol wieder en s Elsass. I war zwor erschd, ond des Essa en 
Hunspach war oifach guad. Aber vielleicht gang i ao mol wieder uff da 
Gimbelhof. Des isch emmer solid...