[gnu-pl] software categories

----java_obsysa523403375
Content-Type: text/plain; charset=iso-8859-2
Content-Disposition: inline
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
X-MIME-Autoconverted: from 8bit to quoted-printable by gs.banita.pl id
	i9QD1GG04609

W za=B3=B1czniku jest troch=EA przeredagowana wersja tekstu. Przy okazji
poprawi=B3em par=EA liter=F3wek. Tekst nadal nie jest rewelacyjny, ale mo=
im
skromnym zdaniem jest on dosy=E6 ko=B6lawy i momentami niesp=F3jny w
oryginale. Poza tym wiele w nim powt=F3rze=F1 tych samych s=B3=F3w, co w
angielskim uchodzi, a w polskim nie za bardzo.

Pozdrawiam --

    -- RM



----java_obsysa523403375
Content-Type: text/plain
Content-Disposition: attachment; filename="categories.pl.txt"
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
X-MIME-Autoconverted: from 8bit to quoted-printable by gs.banita.pl id
	i9QD1GG04609

Kategorie Wolnego i Niewolnego Oprogramowania - Projekt GNU - Free Softwa=
re
Foundation (FSF)

T=B3umaczenia tej strony

Kategorie Wolnego i Niewolnego Oprogramowania

[ [rysunek: filozofuj=B1ca GNU] ]

Oto leksykon rozmaitych kategorii oprogramowania, jakie cz=EAsto s=B1
wzmiankowane w dyskusjach o wolnym oprogramowaniu. Wyja=B6nia on, kt=F3re=
 kategorie
nak=B3adaj=B1 si=EA na siebie lub s=B1 cz=EA=B6ci=B1 innych kategorii.

Spis tre=B6ci

  * "Wolne oprogramowanie (free software)"
  * "Oprogramowanie z udost=EApnionym kodem =BCr=F3d=B3owym (Open source)=
"
  * "Oprogramowanie b=EAd=B1ce dobrem publicznym (public domain)"
  * "Oprogramowanie obj=EAte copyleft"
  * "Wolne oprogramowanie nie obj=EAte copyleft"
  * "Oprogramowanie obj=EAte GPL"
  * "System GNU"
  * "Programy GNU"
  * "Oprogramowanie GNU"
  * "Oprogramowanie p=F3=B3wolne (semi-free software)"
  * "Oprogramowanie prywatne (w=B3asne) (private (custom) software)"
  * "Oprogramowanie prawnie zastrze=BFone (proprietary software)"
  * "Shareware"
  * "Freeware"
  * "Oprogramowanie komercyjne (commercial software)"
  * Inne teksty

Zwr=F3=E6 te=BF uwag=EA na Myl=B1ce S=B3owa, kt=F3rych prawdopodobnie wol=
a=B3by=B6 unika=E6.

[ [diagram r=F3=BFnych kategorii oprogramowania] ] Ten diagram, autorstwa
Chao-Kuei, wyja=B6nia zale=BFno=B6ci mi=EAdzy r=F3=BFnymi kategoriami opr=
ogramowania.
Jest dost=EApny w postaci pliku XFig, rysunku JPEG (23k) oraz jako 1,5-kr=
otnie
powi=EAkszony obraz PNG (7k).

Wolne oprogramowanie (Free software)
    Wolne oprogramowanie, czyli free software, rozpowszechniane jest
    na zasadach, kt=F3re pozwalaj=B1 ka=BFdemu na u=BFytkowanie
    go, kopiowanie i=A0rozpowszechnianie w=A0postaci niezmienionej lub
    z=A0modyfikacjami, za darmo lub za op=B3at=B1. W=A0szczeg=F3lno=B6ci =
oznacza to, =BFe
    jego kod =BCr=F3d=B3owy musi by=E6 dost=EApny. "Je=B6li nie jest =BCr=
=F3d=B3em=A0- nie
    jest programem". To uproszczona definicja, prosimy zapozna=E6 si=EA r=
=F3wnie=BF
    z=A0jej pe=B3n=B1 wersj=B1.

    Sporz=B1dzili=B6my te=BF list=EA t=B3umacze=F1 terminu "free software=
" na r=F3=BFne
    j=EAzyki.

    Je=B6li jaki=B6 program jest wolny, to potencjalnie mo=BFe zosta=E6 w=
=B3=B1czony do
    wolnego systemu operacyjnego, takiego jak GNU lub jednej z wolnych we=
rsji systemu
    GNU/Linux.

    Istnieje wiele r=F3=BFnych metod uczynienia programu wolnym=A0- wiele
    szczeg=F3=B3owych kwestii, kt=F3re mo=BFna rozstrzygn=B1=E6 na wi=EAc=
ej ni=BF jeden
    sposob=F3w, wci=B1=BF pozostawiaj=B1c program wolnym. Niekt=F3re z=A0=
mo=BFliwych
    wariant=F3w opisane s=B1 poni=BFej.

    Wolne oprogramowanie to kwestia wolno=B6ci, nie ceny. Jednak firmy pi=
sz=B1ce
    prawnie zastrze=BFone programy czasami u=BFywaj=B1 terminu "free soft=
ware"
    odnosz=B1c go do ceny [w=A0angielskim "free" oznacza "wolny", ale te=BF
    "darmowy"]. W=A0niekt=F3rych przypadkach znaczy to, =BFe mo=BFna uzys=
ka=E6 kopi=EA
    binarn=B1 bez op=B3aty, w=A0innych, =BFe kopia do=B3=B1czana jest do =
komputera,
    kt=F3ry kupujesz. Co=B6 takiego nie ma nic wsp=F3lnego z=A0tym, jak m=
y rozumiemy wolne
    oprogramowanie w=A0projekcie GNU.

    W zwi=B1zku z potencjaln=B1 mo=BFliwo=B6ci=B1 pomy=B3ki, gdy firma pr=
ogramistyczna
    twierdzi, =BFe jej produkt jest wolnym oprogramowaniem, warto zawsze
    sprawdzi=E6 faktyczne warunki dystrybucji, aby upewni=E6 si=EA, czy
    u=BFytkownicy rzeczywi=B6cie maj=B1 wszystkie wolno=B6ci, kt=F3re wyn=
ikaj=B1 z=A0idei
    wolnego oprogramowania. Czasem program jest rzeczywi=B6cie wolny, a=A0=
czasem
    nie.

    W angielskim s=B3owo "free", u=BFywane na og=F3=B3 w=A0znaczeniu "wol=
ny",
    "swobodny" mo=BFe te=BF znaczy=E6 "darmowy". W=A0wielu j=EAzykach s=B1=
 to dwa
    odr=EAbne s=B3owa, na przyk=B3ad, we francuskim istnieje "libre" i=A0=
"gratuit".
    W=A0angielskim jest s=B3owo "gratis", kt=F3re jednoznacznie odnosi si=
=EA do
    ceny, jednak brak popularnego przymiotnika, kt=F3ry jednoznacznie
    odnosi=B3by si=EA do wolno=B6ci. Szkoda, gdy=BF takie s=B3owo by=B3ob=
y tu bardzo
    przydatne.

    Wolne programy s=B1 cz=EAsto bardziej niezawodne ni=BF te, kt=F3re wo=
lne nie s=B1.

Oprogramowanie Open Source
    Niekt=F3rzy ludzie u=BFywaj=B1 terminu "oprogramowanie open source"
    (dos=B3ownie: "otwarte =BCr=F3d=B3o"), maj=B1c na my=B6li mniej wi=EA=
cej to
    samo, co wolne oprogramowanie. Jednak ich kryteria s=B1 nieco lu=BCne=
=A0-
    zaakceptowali oni pewne ograniczenia licencyjne, kt=F3re my uwa=BFamy=
 za zbyt
    restrykcyjne.

    Wolimy termin "wolne oprogramowanie" poniewa=BF odwo=B3uje si=EA on d=
o
    wolno=B6ci, a okre=B6lenie "open source" nie.

Oprogramowanie b=EAd=B1ce dobrem publicznym (Public domain software)
    Oprogramowanie public domain, oddane na u=BFytek og=F3=B3u jako dobro
    publiczne, to programy nie obj=EAte prawem autorskim. Je=B6li kod
    =BCr=F3d=B3owy jest dobrem publicznym, to jest to specjalny przypadek=
 wolnego
    oprogramowania nieobj=EAtego przez copyleft, co znaczy, =BFe niekt=F3=
re
    z=A0jego kopii lub zmodyfikowanych wersji mog=B1 w=A0og=F3le nie by=E6=
 wolne.

    W niekt=F3rych przypadkach program wykonywalny nale=BFy do public dom=
ain,
    ale jego kod =BCr=F3d=B3owy nie jest dost=EApny. Nie jest to w=F3wcza=
s wolne
    oprogramowanie, gdy=BF ono wymaga dost=EApno=B6ci kodu
    =BCr=F3d=B3owego. Wi=EAkszo=B6=E6 wolnego oprogramowania nie jest
    dobrem publicznym=A0- jest obj=EAta prawami autorskimi, a posiadacze =
tych
    praw udzielili wszystkim pozwolenia na swobodne korzystanie z
    oprogramowania, kt=F3re stworzyli. Zrobili to, stosuj=B1c odpowiedni=B1
    licencj=EA - licencj=EA wolnego oprogramowania.
   =20
    Niekiedy u=BFywa si=EA poj=EAcia "public domain" w spos=F3b nieprecyz=
yjny, maj=B1c
    na my=B6li "darmowy" lub "dost=EApny bez op=B3at". Jednak=BFe "public=
 domain"
    jest terminem prawniczym i=A0oznacza, dok=B3adnie, "nie stanowi=B1cy =
przedmiotu
    prawa autorskiego" (not copyrighted). Zalecamy, dla jasno=B6ci, stoso=
wanie
    "public domain" tylko w=A0tym sensie, a=A0innych termin=F3w do oddani=
a innych
    znacze=F1.

    Zgodnie z Konwencj=B1 Berne=F1sk=B1, podpisan=B1 przez wi=EAkszo=B6=E6=
 kraj=F3w,
    wszystko, co zostanie zapisane, staje si=EA automatycznie obj=EAte pr=
awem
    autorskim. Dotyczy to tak=BFe program=F3w. Dlatego te=BF, je=B6li chc=
ecie
    udost=EApni=E6 napisany przez siebie program jako dobro publiczne, mu=
sicie
    podj=B1=E6 pewne kroki prawne, =BFeby zrzec si=EA swoich praw autorsk=
ich.
    W=A0przeciwnym razie, program pozostanie takim prawem obj=EAty.

Oprogramowanie obj=EAte copyleft
    Oprogramowanie copyleft to wolne programy, kt=F3rych warunki
    rozpowszechniania nie pozwalaj=B1 redystrybutorom na
    dodawanie jakichkolwiek ogranicze=F1 przy dalszym
    rozpowszechnianiu lub modyfikacji programu. Oznacza to, =BFe ka=BFda =
kopia
    takiego oprogramowania, nawet je=B6li zosta=B3a zmodyfikowana, musi b=
y=E6
    wolnym oprogramowaniem.

    W Projekcie GNU stosujemy copyleft do prawie ca=B3ego oprogramowania
    jakie piszemy, gdy=BF naszym celem jest da=E6 ka=BFdemu u=BFytkowniko=
wi wolno=B6ci
    wynikaj=B1ce z=A0poj=EAcia "wolne oprogramowanie". Na stronie Czym je=
st
    copyleft znajduje si=EA szczeg=F3=B3owe wyja=B6nienie sposobu dzia=B3=
ania copyleft
    i=A0powod=F3w, dla kt=F3rych stosujemy to rozwi=B1zanie.

    Copyleft jest poj=EAciem og=F3lnym - =BFeby faktycznie program podleg=
a=B3
    licencji typu copyleft nale=BFy u=BFy=E6 konkretnego zestawu warunk=F3=
w
    dystrybucyjnych. Istnieje wiele mo=BFliwych sposob=F3w napisania waru=
nk=F3w
    dystrybucji zgodnych z copyleft, wi=EAc w=A0zasadzie dla wolnego
    oprogramowania mo=BFe istnie=E6 wiele licencji typu copyleft. Niemnie=
j
    jednak, w=A0praktyce niemal ca=B3e oprogramowanie wydane na zasadach =
copyleft korzysta
    z=A0Powszechnej Licencji Publicznej GNU. Dwie r=F3=BFne licencje typu=
 copyleft
    s=B1 na og=F3=B3 ze sob=B1 "niezgodne", "niekompatybilne", co znaczy,=
 =BFe
    =B3=B1czenie kodu obj=EAtego jedn=B1 z=A0tych licencji z=A0kodem obj=EA=
tym drug=B1 jest
    nielegalne. Dlatego dobrze jest dla spo=B3eczno=B6ci, je=B6li wykorzy=
stuje si=EA
    tylko jedn=B1 licencj=EA copyleft.

Wolne oprogramowanie nie obj=EAte przez copyleft
    Wolne oprogramowanie nie obj=EAte copyleft zawiera zezwolenie autora =
na
    dalsze rozpowszechnianie i=A0modyfikowanie, jak r=F3wnie=BF na nak=B3=
adanie
    dodatkowych ogranicze=F1.

    Je=B6li program jest wolny, ale nie obj=EAty copyleft, to niekt=F3re =
jego kopie lub
    zmienione wersje mog=B1 w=A0og=F3le nie by=E6 wolne. Jaka=B6 firma pr=
ogramistyczna mo=BFe
    skompilowa=E6 dany program, ze zmianami lub bez, i=A0rozpowszechnia=E6
    plik wykonywalny jako prawnie zastrze=BFony produkt programistyczny.

    Ilustruje to przypadek Systemu X Window. Konsorcjum=A0X wydaje X11 na
    warunkach dystrybucyjnych, kt=F3re czyni=B1 go wolnym oprogramowaniem=
 nie
    obj=EAtym copyleft. Je=B6li chcecie, mo=BFecie otrzyma=E6 kopi=EA na =
tych
    warunkach, kt=F3ra jest wolna. Jednak=BFe, istniej=B1 te=BF wersje ni=
ewolne, i=A0s=B1
    popularne stacje robocze i=A0karty graficzne PC, dla kt=F3rych niewol=
ne
    wersje s=B1 jedynymi, kt=F3re dzia=B3aj=B1. Je=B6li u=BFywacie takieg=
o sprz=EAtu, to
    X11 nie jest dla was wolnym oprogramowaniem. Programi=B6ci systemu X1=
1
    nawet uczynili go na pewien czas niewolnym.

Oprogramowanie obj=EAte GPL
    Powszechna Licencja Publiczna, GNU GPL (General Public License) (20 t=
ys.
    znak=F3w), to jeden z=A0konkretnych zestaw=F3w warunk=F3w rozpowszech=
niania
    s=B3u=BF=B1cy do obj=EAcia programu licencj=B1 typu copyleft. Projekt=
 GNU wydaje
    na jej warunkach wi=EAkszo=B6 swojego oprogramowania.

System GNU
    System GNU to kompletny, wolny system operacyjny typu Unix.

    Uniksopodobny system operacyjny sk=B3ada si=EA z=A0wielu program=F3w.=
 System GNU
    zawiera ca=B3o=B6=E6 oprogramowania GNU, jak r=F3wnie=BF wiele innych=
 pakiet=F3w,
    jak System X=A0Window i=A0TeX, kt=F3re programami GNU nie s=B1.

    Rozwijamy i gromadzimy sk=B3adowe systemu GNU od 1984 roku=A0- pierws=
ze
    testowe wydanie "pe=B3nego systemu GNU" nast=B1pi=B3o w=A0roku 1996. =
W=A02001,
    system GNU z=A0j=B1drem Hurd zacz=B1=B3 dzia=B3a=E6 niezawodnie. Tymc=
zasem w=A0latach
    90. wielki sukces odni=F3s=B3 system GNU/Linux, odga=B3=EAzienie syst=
emu GNU,
    kt=F3re jako j=B1dro wykorzystuje Linuksa.

    Poniewa=BF celem GNU jest wolno=B6=E6, ka=BFdy z poszczeg=F3lnych sk=B3=
adnik=F3w
    systemu GNU musi by=E6 wolny. Nie wszystkie jednak musz=B1 by=E6 obj=EA=
te
    copyleft=A0- z=A0prawnego punktu widzenia ka=BFdy rodzaj wolnego
    oprogramowania, je=B6li tylko przyczynia si=EA do osi=B1gni=EAcia tec=
hnicznych
    cel=F3w, nadaje si=EA do w=B3=B1czenia do systemu. Mo=BFemy wykorzyst=
ywa=E6
    i=A0wykorzystujemy wolne oprogramowanie nie wydane na licencji typu
    copyleft, jak np.=A0System X=A0Window.

Programy GNU (GNU programs)
    Termin "Programy GNU" to synonim oprogramowania GNU. Program Foo jest=
 programem
    GNU je=B6li jest oprogramowaniem GNU. Czasem m=F3wimy te=BF, =BFe jes=
t "pakietem
    GNU".

Oprogramowanie GNU (GNU software)
    Oprogramowanie GNU to oprogramowanie wydane pod auspicjami
    Projektu GNU. Je=B6li jaki=B6 program jest oprogramowaniem GNU, to je=
st r=F3wnie=BF,
    programem lub pakietem GNU. W pliku README lub podr=EAczniku
    danego pakietu powinno by=E6 to wyra=BFnie napisane; wszystkie pakiet=
y GNU wskazano
    tak=BFe w=A0Katalogu Wolnego Oprogramowania.

    Wi=EAkszo=B6=E6 oprogramowania GNU jest wydana na warunkach copyleft,=
 ale nie
    wszystkie; jednak ca=B3o=B6=E6 musi by=E6 wolnym oprogramowaniem.

    Cz=EA=B6=E6 oprogramowania GNU zosta=B3a napisana przez pracownik=F3w=
 Fundacji Wolnego
    Oprogramowania (Free Software Foundation), ale wi=EAkszo=B6=E6 jest w=
k=B3adem
    ochotnik=F3w. Prawa autorskie do niekt=F3rych z=A0wniesionych program=
=F3w ma
    Fundacja Wolnego Oprogramowania, a prawa do reszty maj=B1 ich autorzy.

Oprogramowanie p=F3=B3wolne (semi-free software)
    Oprogramowanie p=F3=B3wolne to oprogramowanie, kt=F3re nie jest wolne=
, ale
    zawiera zezwolenie na u=BFywanie, kopiowanie, rozpowszechnianie
    i=A0modyfikowanie go (=B3=B1cznie z=A0rozpowszechnianiem zmienionych =
wersji)
    przez osoby prywatne do cel=F3w niezarobkowych. Przyk=B3adem p=F3=B3w=
olnego
    programu jest PGP.

    Oprogramowanie p=F3=B3wolne jest du=BFo lepsze etycznie ni=BF oprogra=
mowanie
    prawnie zastrze=BFone, ale nadal przysparza k=B3opot=F3w i=A0nie mo=BF=
emy u=BFywa=E6
    go w=A0wolnym systemie operacyjnym.

    Ograniczenia zawarte w licencjach typu copyleft maj=B1 na celu ochron=
=EA
    zasadniczych wolno=B6ci wszystkich u=BFytkownik=F3w. W naszym mnieman=
iu jedynym
    usprawiedliwieniem jakiegokolwiek istotnego ograniczenia narzuconego =
na
    u=BFytkowanie programu jest powstrzymanie innych przed nak=B3adaniem =
dalszych
    ogranicze=F1. Programy p=F3=B3wolne maj=B1 dodatkowe ograniczenia, mo=
tywowane
    czysto samolubnymi celami.

    W=B3=B1czenie p=F3=B3wolnego oprogramowania w sk=B3ad wolnego systemu=
 operacyjnego
    jest niemo=BFliwe. Wynika to st=B1d, =BFe warunkami rozpowszechniania=
 systemu
    operacyjnego jako ca=B3o=B6ci jest wsp=F3lna cz=EA=B6=E6 warunk=F3w w=
szystkich
    program=F3w w=A0nim zawartych. Dodanie do systemu jednego p=F3=B3woln=
ego
    programu spowodowa=B3oby, =BFe system jako ca=B3o=B6=E6 by=B3by tak=BF=
e tylko na wp=F3=B3
    wolny. Istniej=B1 dwa powody, dla kt=F3rych nie chcemy, by tak si=EA =
sta=B3o:

      * Uwa=BFamy, =BFe wolne oprogramowanie powinno by=E6 dla ka=BFdego=A0=
- =B3=B1cznie
        z=A0przedsi=EAbiorstwami, a nie tylko dla szk=F3=B3 i=A0hobbyst=F3=
w. Chcemy
        zach=EAci=E6 firmy do u=BFywania ca=B3ego systemu GNU, a=A0zatem =
nie wolno nam
        w=B3=B1cza=E6 do=F1 program=F3w p=F3=B3wolnych.
      * Komercyjne rozpowszechnianie wolnych system=F3w operacyjnych, =B3=
=B1cznie
        z=A0 systemem GNU/Linux, jest bardzo istotne, a=A0u=BFytkownicy d=
oceniaj=B1
        wygod=EA komercyjnych dystrybucji na p=B3ytach CD-ROM. W=B3=B1cze=
nie jednego
        p=F3=B3wolnego programu w=A0sk=B3ad systemu przerwa=B3oby dalsze =
jego
        komercyjne rozpowszechnianie.

    Sama Free Software Foundation jest niekomercyjna, a=A0wi=EAc mogliby=B6=
my
    zgodnie z=A0prawem u=BFywa=E6 p=F3=B3wolnych program=F3w "wewn=EAtrzn=
ie". Jednak nie
    robimy tego, gdy=BF podwa=BFa=B3oby to nasze wysi=B3ki w=A0celu uzysk=
ania programu,
    kt=F3ry mogliby=B6my r=F3wnie=BF w=B3=B1czy=E6 do GNU.

    Je=B6li jest zadanie, kt=F3re trzeba wykona=E6 za pomoc=B1 jakiego=B6=
 oprogramowania, to
    dop=F3ki nie mamy wolnego programu, kt=F3ry by to zrobi=B3, w=A0syste=
mie GNU
    jest luka. Musimy powiedzie=E6 ochotnikom: "Nie mamy jeszcze programu=
 do
    wykonania tej pracy w=A0GNU, wi=EAc mamy nadziej=EA, =BFe go napiszec=
ie." Je=B6li
    sami do wykonania tego zadania u=BFywaliby=B6my p=F3l-wolnego program=
u,
    podwa=BFa=B3oby to nasze w=B3asne s=B3owa, os=B3abi=B3oby nasz (i=A0t=
ych, kt=F3rzy si=EA
    nam przys=B3uchuj=B1) zapa=B3 do napisania wolnego zast=EApnika. Dlat=
ego te=BF nie
    post=EApujemy w ten spos=F3b.

Oprogramowanie prywatne (Private software)
    Oprogramowanie prywatne lub wykonane na zam=F3wienie, to programy pow=
sta=B3e dla jednego
    u=BFytkownika (zwykle instytucji lub przedsi=EAbiorstwa). U=BFytkowni=
k
    przechowuje taki program i=A0korzysta z=A0niego, nie udost=EApniaj=B1=
c go
    og=F3=B3owi ani w=A0postaci kodu =BCr=F3d=B3owego, ani binari=F3w.

    Program prywatny, je=B6li jego jedyny u=BFytkownik ma do niego pe=B3n=
e prawa,
    jest w=A0pewnym trywialnym sensie wolnym oprogramowaniem. Niemniej je=
dnak,
    przypatruj=B1c si=EA=A0g=B3=EAbszemu znaczeniu tego terminu, nie ma =BF=
adnego sensu stawianie
    pytania o=A0to, czy taki program jest wolnym oprogramowaniem, czy nie.

    Og=F3lnie rzecz bior=B1c nie uwa=BFamy, =BFeby napisanie programu i=A0=
nast=EApnie
    niewydanie go by=B3o czym=B6 z=B3ym. Istniej=B1 przypadki program=F3w=
 tak
    przydatnych, =BFe odmowa ich upublicznienia by=B3aby paskudnym trakto=
waniem
    ludzko=B6ci. Jednak=BFe wi=EAkszo=B6=E6 program=F3w nie jest a=BF tak=
 fenomenalna
    i=A0wstrzymywanie si=EA od ich wydania nie jest szczeg=F3lnie szkodli=
we.
    Dlatego rozwijanie oprogramowania prywatnego, czym zajmuje si=EA znac=
zny
    odsetek zatrudnionych programist=F3w, nie narusza zasad ruchu na rzec=
z
    wolnego oprogramowania.

Oprogramowanie prawnie zastrze=BFone (Proprietary software)
    Oprogramowanie prawnie zastrze=BFone to oprogramowanie, kt=F3re nie j=
est ani
    wolne ani p=F3=B3wolne. Jego u=BFywanie, dalsze rozpowszechnianie lub
    modyfikacja s=B1 zabronione lub wymagaj=B1 pro=B6by o=A0zezwolenie, a=
lbo te=BF s=B1
    ograniczone tak bardzo, =BFe praktycznie nie da si=EA tego robi=E6 sw=
obodnie.

    W Fundacji Wolnego Oprogramowania kierujemy si=EA zasad=B1, =BFe nie =
mo=BFemy
    instalowa=E6 na naszych komputerach =BFadnego programu prawnie
    zastrze=BFonego, z=A0wyj=B1tkiem instalacji tymczasowej wy=B3=B1cznie=
 w=A0konkretnym
    celu napisania wolnego programu, kt=F3ry by go zast=B1pi=B3. Z=A0wyj=B1=
tkiem takich
    przypadk=F3w, nie widzimy =BFadnego usprawiedliwenia dla instalacji
    programu o=A0restrykcyjnej licencji.

    Na przyk=B3ad, czuli=B6my si=EA usprawiedliwieni instaluj=B1c na nasz=
ym
    komputerze Uniksa w=A0latach 80., poniewa=BF wykorzystywali=B6my go d=
o pisania
    jego wolnego zast=EApnika. Obecnie, poniewa=BF dost=EApne s=B1 wolne
    systemy operacyjne, to usprawiedliwienie nie jest ju=BF odpowiednie.
    Usun=EAli=B6my wszystkie u=BFywane przez nas systemy operacyjne, kt=F3=
re nie
    by=B3y wolne i=A0ka=BFdy nowy komputer, jaki instalujemy musi dzia=B3=
a=E6 pod
    kontrol=B1 ca=B3kowicie wolnego systemu operacyjnego.

    Nie nalegamy, by u=BFytkownicy GNU, czy dystrybutorzy, musieli
    przestrzega=E6 tej zasady. Ustanowili=B6my j=B1 dla siebie. Jednak ma=
my
    nadziej=EA, =BFe wy tak=BFe postanowicie si=EA ni=B1 kierowa=E6.

Freeware
    Termin "freeware" nie ma jasnej uzgodnionej definicji, ale jest
    powszechnie u=BFywany w=A0odniesieniu do pakiet=F3w oprogramowania, k=
t=F3re
    zezwalaj=B1 na dalsze rozpowszechnianie, lecz nie na modyfikacj=EA (a=
=A0ich kod
    =BCr=F3d=B3owy nie jest dost=EApny). Pakiety te nie s=B1 wolnym oprog=
ramowaniem,
    wi=EAc prosimy o=A0nieu=BFywanie s=B3owa "freeware" na okre=B6lenie w=
olnego
    oprogramowania.

Shareware
    Shareware jest oprogramowaniem zawieraj=B1cym zezwolenie na dalsze
    rozpowszechnianie kopii, ale ka=BFdy, kto kontynuuje wykorzystywanie =
go,
    jest zobowi=B1zany ui=B6ci=E6 op=B3at=EA licencyjn=B1.

    Shareware nie jest wolnym oprogramowaniem, ani nawet p=F3=B3wolnym. W=
ynika
    to z=A0dwu powod=F3w:

      * W przypadku wi=EAkszo=B6ci oprogramowania shareware kod =BCr=F3d=B3=
owy nie
        jest dost=EApny, zatem nie da si=EA go w og=F3le modyfikowa=E6.
      * W shareware nie ma zezwolenia na kopiowanie i=A0instalacj=EA bez
        uiszczenia op=B3aty licencyjnej, nawet dla os=F3b prywatnych
        zaanga=BFowanych w=A0dzia=B3alno=B6=E6 niekomercyjn=B1. (W=A0prak=
tyce ludzie
        cz=EAsto lekcewa=BF=B1 warunki rozpowszechniania i=A0instaluj=B1 =
programy
        shareware bez p=B3acenia, jednak warunki dystrybucji na to nie po=
zwalaj=B1).

Oprogramowanie komercyjne (commercial software)
    Oprogramowanie komercyjne to oprogramowanie tworzone przez
    przedsi=EAbiorstwa, kt=F3rych celem jest zarabianie pieni=EAdzy na je=
go
    wykorzystywaniu. "Komercyjne" (commercial) i "prawnie zastrze=BFone"
    (proprietary) to nie to samo! Wi=EAkszo=B6=E6 program=F3w komercyjnyc=
h jest
    prawnie zastrze=BFona, ale istnieje komercyjne wolne oprogramowanie
    i=A0niewolne oprogramowanie niekomercyjne.

    Na przyk=B3ad, GNU Ada jest zawsze rozpowszechniana na warunkach GNU =
GPL
    i=A0ka=BFda jej kopia jest wolnym oprogramowaniem, ale jej autorzy sp=
rzedaj=B1
    us=B3ugi pomocy technicznej. Gdy ich przedstawiciele handlowi spotyka=
j=B1
    si=EA z=A0potencjalnymi klientami, czasami klienci m=F3wi=B1 "Czuliby=
=B6my si=EA
    bezpieczniej z=A0komercyjnym kompilatorem". Na co sprzedawcy odpowiad=
aj=B1:
    "GNU Ada jest kompilatorem komercyjnym, kt=F3ry r=F3wnocze=B6nie jest=
 wolnym
    oprogramowaniem".

    Dla projektu GNU akcenty zamieniaj=B1 si=EA miejscami: wa=BFne jest t=
o, =BFe GNU
    Ada to wolne oprogramowanie. To, czy jest ono komercyjne czy nie, nie
    jest decyduj=B1c=B1 kwesti=B1. Jednak dodatkowy rozw=F3j GNU Ady wyni=
kaj=B1cy
    z=A0jej komercyjnego charakteru jest niew=B1tpliwie korzystny.

    Prosimy o rozpowszechnienie informacji o tym, =BFe mo=BFliwe jest kom=
ercyjne
    wolne oprogramowanie. Mo=BFecie nam w tym pom=F3c staraj=B1c si=EA ni=
e m=F3wi=E6
    "komercyjne", gdy macie na my=B6li "prawnie zastrze=BFone".




----java_obsysa523403375
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline

_______________________________________________
Web-translators-pl mailing list
[email protected]
http://lists.gnu.org/mailman/listinfo/web-translators-pl

----java_obsysa523403375--