[gnu-pl] Reevaluating copyright - gotowe

Reevaluating Copyright: The Public Must Prevail
[Published in Oregon Law Review, Spring 1996]

Nowa ocena prawa autorskiego: spo³eczeñstwo musi byæ gór±
[Tekst opublikowany w Oregon Law Review, Wiosna 1996]


Richard Stallman

Richard Stallman

The legal world is aware that digital information technology poses "problems for 
copyright," but has not traced these problems to their root cause: a fundamental 
conflict between publishers of copyrighted works and the users of these works. 
The publishers, understanding their own interest, have set forth a proposal 
through the Clinton Administration to fix the "problems" by deciding the
conflict in their favor. This proposal, the Lehman White Paper [2], was the 
principal focus of the "Innovation and the Information Environment" conference 
at the University of Oregon (November 1995). 

¦rodowisko prawnicze zdaje sobie sprawê, ¿e cyfrowa technika informacyjna stwarza "problemy dla prawa autorskiego", ale nie ustali³o ich g³ównej przyczyny, czyli zasadniczego konfliktu pomiêdzy wydawcami objêtych prawem autorskich dzie³ a ich odbiorcami. Wydawcy, dbaj±c o w³asne interesy, przedstawili poprzez administracjê Clintona propozycjê rozwi±zania tych "problemów" poprzez rozwi±zanie konfliktu na swoj± korzy¶æ. Propozycja ta, czyli Lehman White Paper [Bia³a Ksiêga Lehmana] [2], by³a g³ównym przedmiotem konferencji "Innovation and the Information Environment" , która odby³a siê na Uniwersytecie Oregon w listopadzie 1995 roku.

John Perry Barlow [3], the keynote speaker, began the conference by telling us 
how the Greatful Dead recognized and dealt with this conflict. They decided it
would be wrong to interfere with copying of their performances on tapes, or with
distribution on the Internet, but saw nothing wrong in enforcing copyright for 
CD recordings of their music. 

G³ówny prelegent, John Perry Barlow [3], rozpocz±³ konferencjê mówi±c nam w jaki sposób zespó³ Grateful Dead zda³ sobie sprawê z rzeczonego konfliktu i sobie z nim poradzi³. Zdecydowali oni, ¿e by³oby rzecz± niew³a¶ciw± ingerowaæ w kopiowanie ich wystêpów na kasety, lub w dystrybucjê poprzez Internet, ale nie widzieli niczego z³ego we wprowadzeniu prawa autorskiego obejmuj±cego nagrywanie ich muzyki na no¶niki CD.

Barlow did not analyze the reasons for treating these media differently, and 
later Gary Glisson [4] criticized Barlow's idea that the Internet is 
inexplicably unique and unlike anything else in the world. He argued that we 
should be able to determine the implications of the Internet for copyright
policy by the same kind of analysis that we apply to other technologies. This 
paper attempts to do just that. 

Barlow nie przedstawi³ przyczyn traktowania tych no¶ników w inny sposób, a Gary Glisson [4] krytykowa³ pó¼niej jego koncepcjê, mówi±c± ¿e Internet jest niewyt³umaczalnie unikalny i niepodobny do niczego innego na ¶wiecie. Glisson przekonywa³, ¿e powinni¶my byæ w stanie ustaliæ konsekwencje dla polityki zwi±zanej z prawem autorskim, które wynikaj± z istnienia Internetu, poprzez taki sam rodzaj analizy, jakiego u¿ywamy w przypadku innych technologii. Poni¿szy artyku³ to w³a¶nie próbuje zrobiæ.

Barlow suggested that our intuitions based on physical objects as property do 
not transfer to information as property because information is "abstract." As 
Steven Winter [5] remarked, abstract property has existed for centuries. Shares 
in a company, commodity futures, and even paper money, are forms of property 
that are more or less abstract. Barlow and others who argue that information 
should be free do not reject these other kinds of abstract property. Clearly, 
the crucial difference between information and acceptable kinds of property is 
not abstractness per se. So what is it? I propose a simple and practical 
explanation. 

Barlow zasugerowa³, ¿e nasza intuicja oparta na w³asno¶ci w sensie przedmiotów materialnych nie przek³ada siê na w³asno¶æ w sensie informacji, gdy¿ informacje s± "abstrakcyjne". Jak zauwa¿y³ Steven Winter [5], abstrakcyjna w³asno¶æ istnieje od stuleci. Udzia³y w firmie, gie³dowe transakcje terminowe, a nawet papierowe pieni±dze, s± formami w³asno¶ci mniej lub bardziej abstrakcyjnymi. Barlow, a tak¿e inni, którzy dowodz±, ¿e informacje powinny byæ wolne, nie odrzucaj± wymienionych form abstrakcyjnej w³asno¶ci. Jasno widaæ, ¿e zasadnicza ró¿nica pomiêdzy informacjami a dopuszczalnymi formami w³asno¶ci nie opiera siê na abstrakcyjno¶ci jako takiej. Na czym siê wiêc opiera? Proponujê proste i praktyczne wyja¶nienie.

United States copyright law considers copyright a bargain between the public and 
"authors" (although in practice, usually publishers take over the authors' part 
of the bargain). The public trades certain freedoms in exchange for more 
published works to enjoy. Until the White Paper, our government had never 
proposed that the public should trade *all* of its freedom to use published 
works. Copyright involves giving up specific freedoms and retaining others. This 
means that there are many alternative bargains that the public could offer to 
publishers. So which bargain is the best one for the public? Which freedoms are 
worth while for the public to trade, and for what length of time? The answers 
depend on two things: how much additional publication the public will get for 
trading a given freedom, and how much the public benefits from keeping that 
freedom.

Prawo autorskie obowi±zauj±ce w USA uznawane jest za umowê pomiêdzy spo³eczeñstwem i "autorami" (chocia¿ w rzeczywisto¶ci zazwyczaj wydawcy przejmuj± kontrolê nad nale¿±c± do autorów czê¶ci± tej umowy). Spo³eczeñstwo sprzedaje pewne wolno¶ci w zamian za dostêp do wiêkszej ilo¶ci wydanych dzie³. Do czasu wydania Bia³ej Ksiêgi, nasz rz±d nigdy nie sugerowa³, ¿e spo³eczeñstwo powinno wymieniæ *ca³±* swoj± wolno¶c na mo¿liwo¶æ korzystania z opublikowanych dzie³. Prawo autorskie wi±¿e siê z rezygnacj± z niektórych wolno¶ci i utrzymaniem innych. Znaczy to, ¿e istnieje wiele alternatywnych umów, które spo³eczeñstwo mog³oby zaproponowaæ wydawcom. Która umowa jest wobec tego najlepsza dla spo³eczeñstwa? Które wolno¶ci warto wymieniæ i na jak d³ugo? Odpowiedzi zale¿± od dwóch rzeczy: jak wiele dodatkowych wydawnictw otrzyma spo³eczeñstwo w zamian za jak±¶ wolno¶æ oraz jak wiele korzy¶ci przyniesie mu zachowanie tej wolno¶ci.

This shows why making intellectual property decisions by analogy to physical
object property, or even to older intellectual property policies, is a mistake.
Winter argued persuasively that it is possible to make such analogies, to
stretch our old concepts and apply them to new decisions [6]. Surely this will
reach some answer--but not a good answer. Analogy is not a useful way of
deciding what to buy or at what price.

To pokazuje dlaczego b³êdem jest podejmowanie decyzji w sprawach w³asno¶ci intelektualnej poprzez analogiê do w³asno¶ci przedmiotów materialnych lub nawet do starszej polityki wobec tej pierwszej. Winter w przekonywuj±cy sposób argumentowa³, ¿e mo¿na tworzyæ takie analogie, naci±gaæ stare pojêcia i stosowaæ je do nowych decyzji [6]. To na pewno doprowadzi do jakiego¶ rozwi±zania--ale nie dobrego. Analogia nie jest u¿ytecznym sposobem na podejmowanie decyzji co kupiæ lub za ile.

For example, we do not decide whether to build a highway in New York City by 
analogy with a previous decision about a proposed highway in Iowa. In each 
highway construction decision, the same factors apply (cost, amount of traffic, 
taking of land or houses); if we made highway decisions by analogy to previous 
highway decisions, we would either build every proposed highway or none of them. 
Instead we judge each proposed highway based on the pros and cons, whose 
magnitudes vary from case to case. In copyright issues, too, we must weigh the 
cost and benefits for today's situation and today's media, not as they have 
applied to other media in the past. 

Nie decydujemy na przyk³ad, czy zbudowaæ now± autostradê w Nowym Jorku poprzez analogiê do poprzedniej decyzji w sprawie planowanej autostrady w Iowa. Te same czynniki (koszt, natê¿enie ruchu samochodowego, przebieg przez tereny zamieszkane) wchodz± w grê przy okazji ka¿dej decyzji dotycz±cej budowy autostrady; gdyby¶my podejmowali decyzje w sprawie autostrad poprzez analogiê do poprzednich takich decyzji, to albo zbudowaliby¶my wszystkie planowane autostrady, albo ¿adn± z nich. Zamiast tego oceniamy ka¿d± planowan± autostradê pod k±tem za i przeciw, których wielko¶ci s± w ka¿dym przypadku ró¿ne. Równie¿ w sprawach zwi±zanych z prawem autorskim musimy mierzyæ koszty i zyski pod k±tem obecnej sytuacji i obecnych no¶ników, a nie pod k±tem tego, jak stosowa³o siê ono do innych no¶ników w przesz³o¶ci.

This also shows why Laurence Tribe's principle, that rights concerning speech 
should not depend on the choice of medium[7], is not applicable to copyright 
decisions. Copyright is a bargain with the public, not a natural right. 
Copyright policy issues are about which bargains benefit the public, not about 
what rights publishers or readers are entitled to. 

To pokazuje tak¿e dlaczego zasada Laurence'a Tribe'a mówi±ca, ¿e prawa dotycz±ce wypowiedzi nie powinny zale¿eæ od wyboru no¶nika [7], jest niemo¿liwa do zastosowania przy decyzjach dotycz±cych praw autorskich. Prawo autorskie to umowa ze spo³eczeñstwem, a nie prawo wrodzone. W sprawach zwi±zanych z polityk± wobec prawa autorskiego chodzi o to, które umowy s± korzystne dla spo³eczeñstwa, a nie o to, jakie prawa przys³uguj± wydawcom czy te¿ czytelnikom.

The copyright system developed along with the printing press. In the age of the 
printing press, it was unfeasible for an ordinary reader to copy a book. Copying 
a book required a printing press, and ordinary readers did not have one. What's 
more, copying in this way was absurdly expensive unless many copies were 
made--which means, in effect, that only a publisher could copy a book 
economically. 

System prawa autorskiego rozwija³ siê wraz z pras± drukarsk±. W czasach prasy drukarskiej skopiowanie ksi±¿ki by³o niewykonalne dla zwyk³ego czytelnika. Wymagana do tego by³a prasa drukarska, a zwyk³y czytelnik takowej nie posiada³. Ten sposób kopiowania by³ co wiêcej nieprawdopodobnie drogi, je¶li nie wykonywa³o siê wielu kopii--co w rezultacie znaczy, ¿e tylko wydawcy mogli kopiowaæ ksi±¿ki w sposób op³acalny.

So when the public traded to publishers the freedom to copy books, they were 
selling something which they *could not use*. Trading something you cannot use 
for something useful and helpful is always good deal. Therefore, copyright was 
uncontroversial in the age of the printing press, precisely because it did not 
restrict anything the reading public might commonly do. 

Tak wiêc kiedy spo³eczeñstwo sprzedawa³o wydawcom wolno¶æ kopiowania ksi±¿ek, to oddawa³o co¶, z czego *nie mog³o korzystaæ*. Wymiana czego¶, z czego nie mo¿na korzystaæ, na co¶ u¿ytecznego i przydatnego to zawsze dobry interes. Wynika z tego, ¿e prawo autorskie nie budzi³o kontrowersji w czasach prasy drukarskiej, dok³adnie dlatego, ¿e nie ogranicza³o niczego, co spo³eczeñstwo czytelników mog³oby powszechnie robiæ.

But the age of the printing press is gradually ending. The xerox machine and the 
audio and video tape began the change; digital information technology brings it 
to fruition. These advances make it possible for ordinary people, not just 
publishers with specialized equipment, to copy. And they do! 

Ale czasy prasy drukarskiej powoli siê koñcz±. Przemianê zapocz±tkowa³y kserokopiarki oraz kasety audio i wideo; cyfrowa technika informacyjna zbli¿a j± do ca³kowitej realizacji. Te zdobycze techniki umo¿liwiaj± kopiowanie zwyk³ym ludziom, a nie tylko posiadaj±cym specjalistyczny sprzêt wydawcom. A oni z tej mo¿liwo¶ci korzystaj±!

Once copying is a useful and practical activity for ordinary people, they are no
longer so willing to give up the freedom to do it. They want to keep this
freedom and exercise it instead of trading it away. The copyright bargain that
we have is no longer a good deal for the public, and it is time to revise
it--time for the law to recognize the public benefit that comes from making and
sharing copies.

Zwykli ludzie nie s± ju¿ tak sk³onni zrzec siê wolno¶ci kopiowania, gdy staje siê ono dla nich u¿ytecznym i praktycznym zajêciem. Zamiast sprzedawaæ, chc± tê wolno¶æ zachowaæ i z niej korzystaæ. Umowa, jak± jest prawo autorskie w swojej dzisiejszej postaci, nie jest ju¿ dla spo³eczeñstwa dobrym interesem i czas j± zrewidowaæ--czas by prawo uzna³o korzy¶ci, jakie wynikaj± dla spo³eczeñstwa z robienia i dystrybucji kopii.

With this analysis, we see why rejection of the old copyright bargain is not
based on supposing that the Internet is ineffably unique. The Internet is
relevant because it facilitates copying and sharing of writings by ordinary
readers. The easier it is to copy and share, the more useful it becomes, and the
more copyright as it stands now becomes a bad deal.

Dziêki tej analizie widzimy dlaczego odrzucenie starego prawa autorskiego nie jest oparte na przekonaniu, ¿e Internet jest niewyt³umaczalnie unikalny. Internet jest tutaj istotny, bo pozwala na kopiowanie literatury i dzielenie siê ni± przez zwyk³ych czytelników. Im ³atwiej jest kopiowaæ i siê dzieliæ, tym bardziej staje siê to u¿yteczne i tym bardziej prawo autorskie w swojej dzisiejszej postaci staje siê z³ym interesem.

This analysis also explains why it makes sense for the Grateful Dead to insist 
on copyright for CD manufacturing but not for individual copying. CD production 
works like the printing press; it is not feasible today for ordinary people, 
even computer owners, to copy a CD into another CD. Thus, copyright for 
publishing CDs of music remains painless for music listeners, just as all 
copyright was painless in the age of the printing press. To restrict copying the 
same music onto a digital audio tape does hurt the listeners, however, and they 
are entitled to reject this restriction. (1999 note: the practical situation for 
CDs has changed, in that many ordinary computer users can now copy CDs. This 
means that we should now consider CDs more like tapes.) 

Ta analiza wyja¶nia równie¿ dlaczego sensowne jest, ¿e Grateful Dead domaga siê ¿eby prawo autorskie obejmowa³o produkowanie p³yt kompaktowych, ale nie indywidualne kopiowanie. Produkcja p³yt kompaktowych dzia³a jak prasa drukarska; przekopiowanie p³yty CD na inn± p³ytê nie jest dzisiaj wykonalne dla zwyk³ych ludzi, nawet dla posiadaczy komputerów. Tak wiêc prawo autorskie obejmuj±ce wydawanie p³yt kompaktowych pozostaje nieszkodliwe dla s³uchaczy muzyki, tak samo jak ca³e prawo autorskie by³o nieszkodliwe w czasach prasy drukarskiej. Jednak ograniczanie kopiowania tej samej muzyki na cyfrow± ta¶mê audio szkodzi s³uchaczom i s± oni upowa¿nieni, by takie ograniczenie odrzuciæ. (Dopisek z roku 1999: je¶li chodzi o p³yty kompaktowe, to praktyczna sytuacja zmieni³a siê, jako ¿e wielu zwyk³ych u¿ytkowników komputerów mo¿e je teraz kopiowaæ. Oznacza to, ¿e powinni¶my je teraz traktowaæ bardziej jak kasety.)

We can also see why the abstractness of intellectual property is not the crucial 
factor. Other forms of abstract property represent shares of something. Copying 
any kind of share is intrinsically a zero-sum activity; the person who copies 
benefits only by taking wealth away from everyone else. Copying a dollar bill in 
a color copier is effectively equivalent to shaving a small fraction off of 
every other dollar and adding these fractions together to make one dollar.
Naturally, we consider this wrong. 

Widzimy równie¿, dlaczego abstrakcyjna natura w³asno¶ci intelektualnej nie jest zasadniczym czynnikiem. Inne formy abstrakcyjnej w³asno¶ci reprezentuj± jakie¶ udzia³y. Kopiowanie jakiegokolwiek udzia³u jest w swej naturze czynno¶ci±, na której korzysta tylko jedna strona; osoba kopiuj±ca zyskuje tylko poprzez odbieranie maj±tku wszystkim pozosta³ym. Skopiowanie banknotu dolarowego na kolorowej kopiarce jest równoznaczne w swoich efektach z obciêciem drobnej czê¶ci z ka¿dego innego dolara i ich dodaniem, ¿eby powsta³ nowy. Uwa¿amy to, naturalnie, za z³e postêpowanie.

By contrast, copying useful, enlightening or entertaining information for a 
friend makes the world happier and better off; it benefits the friend, and
inherently hurts no one. It is a constructive activity that strengthens social 
bonds. 

Natomiast skopiowanie u¿ytecznej, pouczaj±cej, lub zajmuj±cej informacji dla znajomego czyni ¶wiat szczê¶liwszym i lepszym; daje to korzy¶ci znajomemu i ze swej natury nikogo nie krzywdzi. Jest konstruktywnym dzia³aniem, które wzmacnia wiêzi spo³eczne.

Some readers may question this statement because they know publishers claim that 
illegal copying causes them "loss." This claim is mostly inaccurate and partly 
misleading. More importantly, it is begging the question. 

Niektórzy z czytelników mog± to kwestionowaæ, bo znaj± twierdzenie wydawców, ¿e nielegalne kopiowanie przynosi im "straty." Twierdzenie to jest wyj±tkowo nie¶cis³e i czê¶ciowo myl±ce. Co wa¿niejsze, przyjmuje ono za prawdziwe co¶, czego jeszcze nie udowodniono.

The claim is mostly inaccurate because it presupposes that the friend would otherwise have bought a copy from the publisher. That is occasionally true, but more often false; and when it is false, the claimed loss does not occur. 

Twierdzenie to jest wyj±tkowo nie¶cis³e, bo zak³ada, ¿e w innym wypadku ten¿e znajomy kupi³by kopiê od wydawcy. Czasami jest to prawd±, ale czê¶ciej nie jest; a kiedy nie jest, to rzekoma strata nie zachodzi.

The claim is partly misleading because the word "loss" suggests events of a very different nature--events in which something they have is taken away from them. For example, if the bookstore's stock of books were burned, or if the money in the register got torn up, that would really be a "loss." We generally agree it is wrong to do these things to other people. But when your friend avoids the need to buy a copy of a book, the bookstore and the publisher do not lose anything they had. A more fitting description would be that the bookstore and publisher get less income than they might have got. The same consequence can result if your friend decides to play bridge instead of reading a book. In a free market system, no business is entitled to cry "foul" just because a potential customer chooses not to deal with them. 

Twierdzenie to jest czê¶ciowo myl±ce, bo s³owo "strata" sugeruje wydarzenia zupe³nie innej natury--wydarzenia, w wyniku których co¶, co posiadaj±, zostaje im zabrane. Je¶li, na przyk³ad, sk³ad ksi±¿êk ksiêgarni zosta³by spalony, lub gdyby pieni±dze w kasie zosta³y podarte, to rzeczywi¶cie by³oby to "strat±." Powszechnie zgadzamy siê, ¿e robienie tych rzeczy innym jest z³e. Ale je¶li wasz znajomy unika konieczno¶ci kupienia jakiej¶ ksi±¿ki, to ksiêgarnia i wydawca nie trac± niczego, co mieli w posiadaniu. Bardziej stosownym opisem by³oby stwierdzenie, ¿e ksiêgarnia i wydawca zarabiaj± mniej, ni¿ mogliby zarobiæ. Taki sam rezultat mo¿e nast±piæ, je¶li wasz znajomy zdecyduje siê zagraæ w bryd¿a zamiast przeczytaæ jak±¶ ksi±¿kê. W systemie wolnorynkowym ¿adna firma nie jest upowa¿niona do krzyczenia "faul" tylko dlatego, ¿e potencjalny klient zdecydowa³ siê z ni± nie zadawaæ.

The claim is begging the question because the idea of "loss" is based on the assumption that the publisher "should have" got paid. That is based on the assumption that copyright exists and prohibits individual copying. But that is just the issue at hand: what should copyright cover? If the public decides it can share copies, then the publisher is not entitled to expect to be paid for each copy, and so cannot claim there is a "loss" when it is not. In other words, the "loss" comes from the copyright system; it is not an inherent part of copying. Copying in itself hurts no one. 

Twierdzenie to przyjmuje za prawdziwe co¶, czego jeszcze nie udowodniono, bo koncepcja "straty" oparta jest na za³o¿eniu, ¿e wydawca "powinien by³" dostaæ pieni±dze. To z kolei oparte jest na za³o¿eniu, ¿e prawo autorskie istnieje i zabrania indywidualnego kopiowania. Ale to jest w³a¶nie sprawa, któr± rozwa¿amy: co powinno obejmowaæ prawo autorskie? Je¶li spo³eczeñstwo zadecyduje, ¿e mo¿e dzieliæ siê kopiami, to wydawca nie jest upowa¿niony do tego, by oczekiwaæ za ka¿d± z nich zap³aty i nie mo¿e te¿ twierdziæ, ¿e ponosi "straty", skoro ich nie ponosi. Innymi s³owy, "strata" wynika z prawa autorskiego; nie jest wpisana w samo kopiowanie. Kopiowanie jako takie nikogo nie krzywdzi.

The most widely opposed provision of the White Paper is the system of collective 
responsibility, whereby a computer owner is required to monitor and control the 
activities of all users, on pain of being punished for actions in which he was 
not a participant but merely failed to actively prevent. Tim Sloan [8] pointed 
out that this gives copyright owners a privileged status not accorded to anyone 
else who might claim to be damaged by a computer user; for example, no one 
proposes to punish the computer owner if he fails actively to prevent a user 
from defaming someone. It is natural for a government to turn to collective 
responsibility for enforcing a law that many citizens do not believe in obeying. 
The more digital technology helps citizens share information, the more the 
government will need draconian methods to enforce copyright against ordinary 
citizens. 

Postanowienie Bia³ej Ksiêgi, które budzi najszerszy sprzeciw, to system odpowiedzialno¶ci zbiorowej, w którym od w³a¶ciciela komputera wymaga siê monitorowania i kontrolowania dzia³alno¶ci wszystkich jego u¿ytkowników, pod gro¼b± bycia ukaranym za czyny, których nie by³ wspó³uczestnikiem, ale którym nie zdo³a³ aktywnie zapobiec. Tim Sloan [8] zwróci³ uwagê na fakt, ¿e daje to w³a¶cicielom praw autorskich uprzywilejowan± pozycjê nie przyznan± nikomu innemu, kto mo¿e twierdziæ, ¿e zosta³ pokrzywdzony przez u¿ytkownika komputera; nikt na przyk³ad nie proponuje karaæ w³a¶ciciela komputera, je¶li nie zdo³a on aktywnie powstrzymaæ u¿ytkownika przed znies³awieniem kogo¶. Zwracanie siê ku odpowiedzialno¶ci zbiorowej jest naturalne dla rz±du w przypadku gdy chce on wyegzekwowaæ prawo, w którego przestrzeganie nie wierzy wielu obywateli. Im bardziej technika cyfrowa umo¿liwia obywatelom dzielenie siê informacjami, tym bardziej drakoñskich metod bêdzie potrzebowa³ rz±d, ¿eby wyegzekwowaæ przestrzeganie prawa autorskiego przez zwyk³ych obywateli.

When the United States Constitution was drafted, the idea that authors were 
entitled to a copyright monopoly was proposed--and rejected [9]. Instead, the 
founders of our country adopted a different idea of copyright, one which places 
the public first[10]. Copyright in the United States is supposed to exist for 
the sake of users; benefits for publishers and even for authors are not given 
for the sake of those parties, but only as an inducement to change their 
behavior. As the Supreme Court said in Fox Film Corp. v. Doyal: "The sole 
interest of the United States and the primary object in conferring the 
[copyright] monopoly lie in the general benefits derived by the public from the 
labors of authors." [11] 

Kiedy przedstawiono projekt amerykañskiej konstytucji, zawiera³ on propozycjê, ¿eby autorzy byli uprawnieni do monopolu praw autorskich, która zosta³a odrzucona [9]. Zamiast niej za³o¿yciele naszego kraju przyjêli inn± formê prawa autorskiego, tak±, która na pierwszym miejscu stawia spo³eczeñstwo [10]. Prawo autorskie w USA ma istnieæ ze wzglêdu na odbiorców; zyski dla wydawców i autorów nie s± ustanowione ze wzglêdu na te dwie grupy, lecz tylko jako zachêta do zmiany ich zachowania. Jak stwierdzi³ S±d Najwy¿szy w sprawie Fox Film Corp. vs Doyal: "Wy³±czny przedmiot zainteresowania Stanów Zjednoczonych i podstawowy cel nadawania monopolu [praw autorskich] le¿y w ogólnych korzy¶ciach, jakie spo³eczeñstwo wynosi z pracy autorów." [11]

Under the Constitution's view of copyright, if the public prefers to be able to 
make copies in certain cases even if that means somewhat fewer works are 
published, the public's choice is decisive. There is no possible justification 
for prohibiting the public from copying what it wants to copy. 

Je¶li spo³eczeñstwo woli móc wykonywaæ w okre¶lonych wypadkach kopie, nawet je¶li znaczy to, ¿e nieco mniej dzie³ bêdzie publikowanych, to w konstytucyjnym rozumieniu praw autorskich wybór spo³eczeñstwa jest wi±¿±cy. Zabranianie spo³eczeñstwu kopiowania tego, co chce skopiowaæ, nie mo¿e byæ w ¿aden sposób usprawiedliwione.

Ever since the constitutional decision was made, publishers have tried to 
reverse it by misinforming the public. They do this by repeating arguments which 
presuppose that copyright is a natural right of authors (not mentioning that 
authors almost always cede it to publishers). People who hear these arguments, 
unless they have a firm awareness that this presupposition is contrary to the 
basic premises of our legal system, take for granted that it is the basis of 
that system. 

Od kiedy ta konstytucyjna decyzja zosta³a podjêta, wydawcy staraj± siê j± uchyliæ poprzez dezinformowanie spo³eczeñstwa. Robi± to powtarzaj±c argumenty, ¿e prawo autorskie jest wrodzonym prawem autorów (nie wspominaj±c przy tym, ¿e autorzy prawie zawsze zrzekaj± siê go na rzecz wydawców). Ludzie, którzy s³ysz± te argumenty, przyjmuj± za oczywiste, ¿e za³o¿enie to rzeczywi¶cie jest podstaw± naszego systemu prawnego, chyba ¿e maj± siln± ¶wiadomo¶æ, ¿e stoi ono w sprzeczno¶ci z podstawowymi przes³ankami tego¿ systemu.

This error is so ingrained today that people who oppose new copyright powers 
feel the need to do so by arguing that even authors and publishers may be hurt 
by them. Thus, James Boyle[12] explains how a strict intellectual property 
system can interfere with writing new works. Jessica Litman[13] cites the 
copyright shelters which historically allowed many new media to become popular. 
Pamela Samuelson [14] warns that the White Paper may block the development of 
"third-wave" information industries by locking the world into the "second-wave" 
economic model that fit the age of the printing press. 

Ten b³±d jest w tej chwili tak g³êboko zakorzeniony, ¿e ludzie, którzy sprzeciwiaj± siê nowym si³om zwi±zanym z prawem autorskiem czuj± potrzebê czynienia tego poprzez argumentowanie, ¿e nawet autorzy i wydawcy mog± byæ przez nie pokrzywdzeni. Dlatego James Boyle [12] wyja¶nia w jaki sposób surowy system prawa w³asno¶ci intelektualnej mo¿e zak³ócaæ pisanie nowych dzie³. Jessica Litman [13] powo³uje siê na os³ony zapewniane przez prawo autorskie, które historycznie pozwoli³y wielu nowym no¶nikom na zdobycie popularno¶ci. Pamela Samuelson [14] ostrzega, ¿e Bia³a Ksiêga mo¿e zablokowaæ rozwój przemys³u informacyjnego "trzeciej fali" poprzez zamkniêcie ¶wiata w modelu ekonomicznym "drugiej fali", pasuj±cego do czasów prasy drukarskiej.

These arguments can be very effective on those issues where they are available, 
especially with a Congress and Administration dominated by the idea that "What's 
good for General Media is good for the USA." But they fail to expose the 
fundamental falsehood on which this domination is based; as a result, they are 
ineffective in the long term. When these arguments win one battle, they do so 
without building a general understanding that helps win the next battle. If we 
turn to these arguments too much and too often, the danger is that we may allow 
the publishers to replace the Constitution uncontested. 

Te argumenty mog± byæ bardzo efektywne w sprawach, w zwi±zku z którymi mo¿na ich u¿yæ, szczególnie w przypadku Kongresu i Administracji zdominowanych przez zasadê "Co jest dobre dla General Media, jest dobre dla USA." Ale nie udaje siê im ujawniæ zasadniczej nieprawdy, na której oparta jest ta dominacja; w rezultacie nie buduj± one ogólnej ¶wiadomo¶ci, która pomaga wygrywaæ nastêpne bitwy. Je¶li bêdziemy odwo³ywaæ siê do tych argumentów za du¿o i zbyt czêsto, to ryzykujemy, ¿e wydawcy zdo³aj± zmieniæ Konstytucjê bez sprzeciwów.

For example, the recently published position statement of the Digital Future 
Coalition, an umbrella organization, lists many reasons to oppose the White 
Paper, for the sake of authors, libraries, education, poor Americans, 
technological progress, economic flexibility, and privacy concerns--all valid 
arguments, but concerned with side issues [15]. Conspicuously absent from the 
list is the most important reason of all: that many Americans (perhaps most) 
want to continue making copies. The DFC fails to criticize the core goal of the 
White Paper, which is to give more power to publishers, and its central 
decision, to reject the Constitution and place the publishers above the users. 
This silence may be taken for consent. 

Na przyk³ad niedawno opublikowana deklaracja stanowiska Digital Future Coalition, organizacji patronackiej, wylicza wiele powodów by sprzeciwiaæ siê Bia³ej Ksiêdze dla dobra autorów, bibliotek, edukacji, biednych Amerykanów, postêpu technologicznego, ekonomicznej elastyczno¶ci i obaw zwi±zanych z prywatno¶ci±--wszystkie one s± s³usznymi argumentami, ale dotycz±cymi mniej wa¿nych zagadnieñ. Rzuca siê w oczy nieobecno¶æ na tej li¶cie najwa¿niejszego ze wszystkich powodów: tego, ¿e Amerykanie (prawdopodobnie wiêkszo¶æ) chce kontynuowaæ robienie kopii. DFC nie krytykuje g³ównego celu Bia³ej Ksiêgi, którym jest przekazanie wiêkszej w³adzy wydawcom, a tak¿e jej centralnej decyzji, tj. odrzucenia Konstytucji i postawienia wydawców ponad odbiorcami. To milczenie mo¿e byæ potraktowane jako zgoda.

Resisting the pressure for additional power for publishers depends on widespread 
awareness that the reading and listening public are paramount; that copyright 
exists for users and not vice versa. If the public is unwilling to accept 
certain copyright powers, that is ipso facto justification for not offering 
them. Only by reminding the public and the legislature of the purpose of 
copyright and the opportunity for the open flow of information can we ensure 
that the public prevails. 

Sprzeciw wobec nacisku na przekazanie wiêkszej w³adzy wydawcom zale¿y od szerokiej ¶wiadomo¶ci, ¿e czytaj±ce i s³uchaj±ce spo³eczeñstwo jest nadrzêdne; ¿e prawo autorskie istnieje dla odbiorców, a nie vice versa. Je¶li spo³eczeñstwo nie jest sk³onne zaakceptowaæ pewnych mocy prawa autorskiego, to jest to ipso facto usprawiedliwienie nie ustanawiania ich. Tylko poprzez przypominanie spo³eczeñstwu i prawodawcom o celu prawa autorskiego i mo¿liwo¶ci otwartego przep³ywu informacji mo¿emy zapewniæ, ¿e spo³eczeñstwo bêdzie gór±.

Copyright 1996 Richard Stallman Verbatim copying and distribution are permitted 
in any medium provided this notice is preserved. 

Copyright 1996 Richard Stallman Zezwala siê na wykonywanie wiernych kopii na dowolnym no¶niku, pod warunkiem zachowania tej¿e notki. 

ENDNOTES

PRZYPISY

[2] Informational Infrastructure Task Force, Intellectual Property and the 
National Information Infrastructure: The Report of the Working Group on 
Intellectual Property Rights (1995). 

[2] Informational Infrastructure Task Force, Intellectual Property and the National Information Infrastructure: The Report of the Working Group on Intellectual Property Rights (1995). 

[3] John Perry Barlow, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995). Mr. Barlow is one of the founders of the Electronic 
Frontier Foundation, an organization which promotes freedom of expression in 
digital media, and is also a former lyricist for the Grateful Dead. 

[3] John Perry Barlow, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995). Barlow jest jednym z za³o¿cieli Electronic Frontier Foundation, organizacji promuj±cej wolno¶æ wypowiedzi w mediach elektronicznych, a tak¿e by³ym tek¶ciarzem Grateful Dead.

[4] Gary Glisson, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995); see also Gary Glisson, A Practitioner's Defense of the 
NII White Paper, 75 Or. L. Rev. (1996) (supporting the White Paper). Mr. Glisson 
is a partner and chair of the Intellectual Property Group at Lane Powell Spears 
Lubersky in Portland, Oregon. 

[4] Gary Glisson, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995); zobacz tak¿e Gary Glisson, A Practitioner's Defense of the NII White Paper, 75 Or. L. Rev. (1996) (popiera Bia³± Ksiêgê). Glisson jest partnerem i przewodnicz±cym Intellectual Property Group w Lane Powell Spears Lubersky w Portland, w stanie Oregon.

[5] Steven Winter, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995). Mr. Winter is a professor at the University of Miami 
School of Law. 

[5] Steven Winter, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995). Winter jest profesorem na wydziale prawa Uniwersytetu Miami.

[6] Winter, supra note 4. 

[6] Winter, supra note 4.

[7] See Laurence H. Tribe, The Constitution in Cyberspace: Law and Liberty 
Beyond the Electronic Frontier, Humanist, Sept.-Oct. 1991, at 15. 

 [7] Zobacz Laurence H. Tribe, The Constitution in Cyberspace: Law and Liberty Beyond the Electronic Frontier, Humanist, Wrzesieñ/Pa¼dziernik 1991, s. 15. 

[8] Tim Sloan, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995). Mr. Sloan is a member of the National Telecommunication 
and Information Administration. 

[8] Tim Sloan, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995). Sloan jest cz³onkiem National Telecommunication and Information Administration. 

[9] See Jane C. Ginsburg, A Tale of Two Copyrights: Liberary Property in 
Revolutionary France and America, in, Of Authors and Origins: Essays on 
Copyright Law 131, 137-38 (Brad Sherman & Alain Strowel, eds., 1994) (stating 
that the Constitution's framers either meant to "subordinate[] the author's 
interests to the public benefit," or to "treat the private and public 
interests...even-handedly."). 

 [9] Zobacz Jane C. Ginsburg, A Tale of Two Copyrights: Liberary Property in Revolutionary France and America, w: Of Authors and Origins: Essays on Copyright Law 131, 137-38 (pod redakcj± B. Shermana i A. Strowela,  1994) (mówi, ¿e twórcy Konstytucji albo chcieli "podporz±dkowaæ interes autorów publicznemu dobru", albo "traktowaæ prywatne i publiczne interesy...bezstronnie.").

[10] U.S. Const., art. I,  8, cl. 8 ("Congress shall have Power...to promote 
the Progress of Science and useful Arts, by securing for limited Times to 
Authors and Inventors the exclusive Right to their respective Writings and 
Discoveries."). 

[10] Konstytucja USA, art. I,  8, par. 8 ("Congress shall have Power...to promote the Progress of Science and useful Arts, by securing for limited Times to Authors and Inventors the exclusive Right to their respective Writings and Discoveries.").  # nie wiem czy to t³umaczyæ; je¶li tak, to muszê skoczyæ do biblioteki i znale¼æ polskie t³umaczenie konstytucji USA.

[11] 286 U.S. 123, 127 (1932). 

[11] 286 U.S. 123, 127 (1932).  # a to chyba jaki¶ amerykañski akt prawny, trudno powiedzieæ jakie s± polskie konwencje bibliograficzne dla amerykañskich aktów prawnych, przynajmniej ja siê na tym nie znam...

[12] James Boyle, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995). Mr. Boyle is a Professor of Law at American University 
in Washington, D.C. 

[12] James Boyle, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995). Boyle jest profesorem prawa na Uniwersytecie Amerykañskim w Waszyngtonie.

[13] Jessica Litman, Remarks at the Innovation and the Information Environment 
Conference (Nov. 1995). Ms. Litman is a Professor at Wayne State University Law 
School in Detroit, Michigan. 

[13] Jessica Litman, Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference (Listopad 1995). Litman jest profesorem na wydziale prawa Uniwersytetu Stanowego Wayne w Detroit, w stanie Michigan. 

[14] Pamela Samuelson, The Copyright Grab, Wired, Jan. 1996. Ms. Samuelson is a 
Professor at Cornell Law School. 

[14] Pamela Samuelson, The Copyright Grab, Wired, Styczeñ 1996. Samuelson jest profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Cornell. 

[15] Digital Future Coalition, Broad-Based Coalition Expresses Concern Over 
Intellectual Property Proposals, Nov. 15, 1995. 

[15] Digital Future Coalition, Broad-Based Coalition Expresses Concern Over Intellectual Property Proposals, 15 Listopada 1995.