[AlbClub] Mospërdorimi i rripit të sigurimit , moskokëçarje

                  *** AlbClub Discussion List ***



Mospërdorimi i rripit të sigurimit, moskokëçarje
[Gazeta Shqiptare, 1.2.2008]

Ministri i brendshëm tha: "Tek ne 40% e vdekjeve në aksidentet 
automobilistike vijnë nga mospërdorimi i rripit të sigurimit".  Pra i bie që 
në vitin 2007, të kenë vdekur rreth 140 veta nga mospërdorimi i rripit. 
Fakti është se në Shqipëri nuk përdoret rripi i sigurimit, sepse ministri i 
brendshëm nuk çanë kokën që të detyrojë shqiptarët të përdorin rripin e 
sigurimit.  Është faji më i madh, kur një ministër nuk zbaton ligjin, 
konkretisht ligjin nr. 8378, datë 22.7.1998, "Kodi Rrugor i Republikës së 
Shqipërisë" (Ligji).  Ky ligj është me qartësi të mjaftueshme që shqiptarët 
të mos guxonin të udhëtonin pa rrip: thjesht duhet një ministër që ta 
zbatojë atë.

Vetëm shqiptarët dhe Kuvendi paskan faj, sipas ministrit.  Janë shqiptarët 
që nuk i paskan mësuar "që në kopsht të fëmijëve" sesa mirë është të lidhen 
me rrip sigurimi kur i japin makinës.  Duhet të filluaka instruksioni që 
herët, kështu që kur të rriten, shqiptarët ta dinë që nuk duhet t'i japin 
makinës pa rrip.  Por edhe Kuvendi paska faj, që e ka lënë gjobën për 
mosvënien e rripit, fare të vogël, në vend që "ta rritë në 100-200 Euro". 
Këto justifikime na kujtojnë një precedent të tmerrshëm, një qëndrim të 
ngjashëm, atë të vitit 1996-7, kur qeverisja e Shqipërisë nuk bëri gjë fare 
për të ndaluar shqiptarët që të fusnin paratë në ato firmat piramidale 
mashtruese.  Edhe atëherë, thuhej se shqiptarët kishin faj vetë, dhe se 
qeveria nuk kishte asnjë faj.  Edhe atëherë, si sot me rripin, kishte ligj 
që detyronte qeverinë të ndalonte shqiptarët nga "çmenduria e firmave 
piramidale".  Kështu është kur një komb lejon të kalojnë pa u dënuar fajet e 
rënda të politikës: ato pjellin në të ardhmen qëndrime negative të ngjashme.

Ligji që detyron ministrin tonë të veprojë, është krejt i qartë:

NENI 170
Përdorimi i rripave të sigurimit dhe sistemeve të fiksimit

1. Drejtuesi i mjetit dhe pasagjerët që zënë vendet e përparme të mjeteve të 
kategorisë M1 [vetura dhe mikrobusë deri në 9 vende me gjithë 
drejtuesin-sh.y.] të prodhuara nga janari 1978, janë të detyruar të vendosin 
rripat e sigurisë në çdo lloj lëvizjeje me mjet. Ky detyrim qëndron edhe për 
pasagjerët që rrinë në vendet e pasme, për mjetet e prodhuara nga maji 1990. 
[...]

8. Cilido që nuk përdor rripat e sigurisë dhe sistemet e fiksimit të 
parashikuara për pasagjerët deri në 12 vjeç, ndëshkohet me masë 
administrative me gjobë nga dyqind e pesëdhjetë deri në një mijë lekë. [...]

Tek ne, as "1" në 100 mjete, nuk zbaton ligjin: nuk i ka pasagjerët dhe 
drejtuesin me rripa të vendosur.  Ministri  duhet të zbatojë Ligjin, të 
organizojë kontrolle në rrugët tona, fillimisht edhe me pjesëmarrjen e vet 
direkt.  Po, po, me pjesëmarrjen e vet direkt, duke ndjekur shembullin e 
mirë që ka edhe në qeverisjen aktual, shembullin e drejtori të KESH, z. 
Bojaxhiu, që pati dalë personalisht të presë telat e hajdutëve të energjisë 
elektrike.  Kur policia të shohë rëndësinë që i jep ministri këtij ligji, me 
siguri që përdorimi i rripit do të rritet, nga "1%", së paku në mbi "70%". 
E kjo realizohet brenda "një jave", pa rritur gjobat, pa ndryshuar ligjin. 
Natyrisht, detyrimi për të vendosur rripin, duhet të jetë një veprimtari e 
përjetshme e policisë, dhe jo të bëhet me fushata: dy javë aksion, dy vjet 
moskokëçarje, sepse kjo kthehet pastaj në një grackë për t'u marrë ca para 
shqiptarëve.

Nuk kanë aq faj policët e oficerët e policisë.  Ata janë mësuar të shohin 
lart, sepse kështu i ka detyruar të bëjnë politika, me shembuj të panumërt 
të keqpërdorimit të policisë për qëllimet e saja.  Edhe mospërdorimi i 
rripit, është një shembull se politika, ministri, nuk e ka lënë vrapin tek 
rripi, tek shpëtimi i jetës së njerëzve, por tek gjëra të tjera.

Nuk ka faj Kuvendi, nuk ka fare nevojë të rritet gjoba jonë, bile ajo është 
mjaft e madhe, për gjendjen ekonomike të shqiptarëve.  Tek ne, shqiptarët 
mund të detyrohen të paguajnë një gjobë deri në 5 mijë lekë për veturat me 5 
vende (paga neto e 12 ditëve punë të një shitëseje), dhe edhe 90 mijë lekë 
për mikrobusët.  Po ju tregojmë gjobat në disa vende.  I kemi kthyer në 
lekë, por edhe i kemi përshtatur me gjendjen tonë ekonomike, duke i 
korrektuar me raportin e të ardhurave për frymë të çdo vendi (mbi bazën e 
fuqisë blerëse, pra me vlerat PPP, purchasing power parity).  Gjobat për 
mosvendosje rripi, për çdo person, janë: 1000 lekë në Shqipëri; 100 lekë 
deri në 2150 lekë në SHBA (Amerikë, sipas shtetit); 1170 Kanada; 1180 
Danimarkë; 1510 në Itali; 1790 Francë; 7600 Kosovë, 1000 Serbi.  Ne kemi 
gjobën më të lartë se shumë shtete të SHBA, dhe pothuaj në të njëjtat nivele 
me shumë vende të përparuara evropiane.  Për lexuesit që kanë kuriozitet të 
dinë vlerat absolute të gjobave në vendet e më sipërme, ato janë: nga 10 
deri në 200 dollarë në SHBA; 90 dollarë Kanada; 66 Euro Danimarkë; 70 Euro 
Itali, 35 Euro  Kosovë; 90 Euro Francë; 12,5 Euro Serbi.

Një gjobë e stërmadhe bën efektin e kundërt: shkelja, kundër së cilës ajo 
është vënë, rritet më tej, sepse një gjobë e stërmadhe nuk paguhet fare.  Po 
ju japim tre shembuj nga eksperienca shqiptare, në Shqipëri dhe në Kosovë. 
Dikur, aty nga viti 1994, për mospërdorimin nga dyqanet të kasave të 
regjistrimit të shitjeve, në Shqipëri u pat caktuar një gjobë prej 100 mijë 
lekësh.  Kurrë kasat nuk u përdorën, dhe zor se është paguar ndonjë gjobë. 
Shembulli i dytë: për armëmbajtjen pa leje, në Shqipëri u pat caktuar një 
dënim deri në 5 vjet burg (diku nga viti 1992).  Pothuaj nuk u dënuan kurrë 
njerëzit e kapur me armë pa leje.  Shembulli i tretë: për mosvendosjen e 
rripit të sigurimit, në Kosovë është vendosur një gjobë relativisht e madhe, 
35 Euro për çdo person në makinë, pra edhe 175 Euro në një veturë me 5 veta 
pa rrip.  Edhe në Kosovë nuk para vihet rripi, edhe atje, më shkruan një 
mik, kalohet "me një kafe policit".

Një gjobë e stërmadhe, vetëm se sjell rritje të korrupsionit: do shtohet 
ryshfeti që merr polici, si dhe shefat që kanë në dorë "ta heqin gjobën". 
Eksperienca shqiptare e gjithë këtyre 17 vjetëve tranzicion, e ka vërtetuar 
sa thamë, prandaj, kur dëgjojmë propozime për rritje gjobash, apo rritje 
dënimesh, na vete mendja për keq: mos propozuesi do të rrisë ryshfetet!

Nëse qeveria do të ruajë jetën e nja 140 njerëzve në vit, duhet thjeshtë të 
detyrojë përdorimin e rripit të sigurimit.

Bashkim Kopliku
29.1.2008
Phone: +355 52 23663
Mob: +355 0682200590
Email: <[email protected]>
optional: <[email protected]>

Please, send important e-mails
on both addresses. 

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club