[AlbClub] Muzeu Benaki dhe temat shqiptare ne tablote e shek te 19
"auron tare" <[email protected]> Sun, 13 Jul 2008 11:46:10 +0200
| Newsgroups | gmane.recreation.alb-club |
|---|---|
| Message-ID | <[email protected]> |
--===============1065448204965014171==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline
*** AlbClub Discussion List ***
--===============1065448204965014171==
Content-Type: multipart/alternative;
boundary="----=_Part_35343_10805880.1215942370747"
------=_Part_35343_10805880.1215942370747
Content-Type: text/plain; charset=WINDOWS-1252
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Disposition: inline
*Nga Auron Tare
Gazeta Shqiptare
*
Krejt rast=EBsisht m=EB ra n=EB dor=EB nj=EB botim lukzos i p=EBrgatitur me=
shum=EB kujdes
dhe publikuar n=EB em=EBr t=EB nj=EB institucioni serioz si=E7
=EBsht=EB Muzeu Benaki i Athin=EBs, i titulluar Through Romantic Eyes. Nj=
=EB miku im
diplomat i huaj pasi vizitoi p=EBr disa or=EB rr=EBnojat e mrekullueshme t=
=EB
Butrintit, teksa u ul=EBm p=EBr t=EB pir=EB di=E7ka mbas asaj sh=EBtitjeje =
t=EB gjat=EB m=EB
dhuroi botimin n=EB fjal=EB si kujtim t=EB nj=EB bisede q=EB kishim b=EBr=
=EB dikur mbi
udh=EBtimet e Romantik=EBve t=EB shek. t=EB 19-t=EB n=EB Shqip=EBri dhe Gre=
qi.
Epoka e udh=EBtimeve t=EB Romantik=EBve Europian=EB n=EB viset e Turqis=EB =
Europiane,
si=E7 njiheshin at=EBher=EB krahinat e Greqis=EB, Shqip=EBris=EB dhe Maqedo=
nis=EB =EBsht=EB
nj=EB tem=EB shum=EB interesante. Nj=EB num=EBr aristokrat=EBsh europian=EB=
, artist=EBsh t=EB
talentuar apo edhe aventurier=EBsh n=EB k=EBrkim t=EB temave ekzotike p=EBr=
b=EBmat e
tyre, udh=EBtuan n=EB mbarim t=EB shek. t=EB 18-t=EB dhe n=EB fillimin e at=
ij t=EB 19-t=EB
n=EB viset e panjohura deri at=EBher=EB t=EB Greqis=EB dhe Shqip=EBris=EB. =
Ditaret apo
publikimet e k=EBtyre udh=EBtar=EBve, tablot=EB apo raportet sekrete kan=EB=
mbetur sot
d=EBshmit=EB m=EB autentike p=EBr t=EB njohur jet=EBn dhe historin=EB e vis=
eve t=EB shkelura
prej tyre. Tablot=EB e pikturuara prej atyre q=EB m=EB von=EB u quajt=EBn m=
e termin e
p=EBrgjithsh=EBm Romantik=EBt e shek. t=EB 19-t=EB, jan=EB d=EBshmia e vetm=
e q=EB kemi mbi
peisazhet tashm=EB t=EB tjet=EBrsuara nga koh=EBt moderne, mbi qytetet anti=
ke t=EB
rrethuara nga nd=EBrtimet e qyteteve prej betoni apo mbi kostumet piktoresk=
e
t=EB banor=EBve t=EB k=EBtyre vendeve t=EB zhdukura nj=EBher=EB e p=EBrgjit=
hmon=EB nga
globalizmi.
Romantik=EBt Europian=EB ishin nj=EB p=EBrzierje shum=EB interesante e asaj=
race
universale t=EB etur p=EBr udh=EBtime, eksplorime dhe aventura. Shkrimtar=
=EB a
poet=EB, arkeolog=EB apo piktor=EB, t=EB etur p=EBr zbulimin e historis=EB =
antike, por
edhe grabit=EBs t=EB artit, emra t=EB shquar t=EB salloneve aristokrate t=
=EB Parisit
apo Londr=EBs por edhe v=EBzhgues t=EB holl=EB t=EB p=EBrfshir=EB n=EB sh=
=EBrbimet sekrete t=EB
vendeve respektive ata krijuan nj=EB Epok=EB e cila la gjurm=EB shum=EB t=
=EB thella n=EB
rilindjen e Greqis=EB Moderne apo t=EB viseve t=EB tjera t=EB Perandoris=EB=
Osmane.
Fal=EB ditareve apo botimeve t=EB k=EBtyre udh=EBtar=EBve, tablove apo rapo=
rteve t=EB
tyre ne trash=EBgojm=EB nj=EB thesar t=EB pa=E7muar njohurish mbi historin=
=EB greko =96
shqiptaro-turke t=EB asaj kohe. T=EB gjitha k=EBto kishin qen=EB tema e bis=
ed=EBs me
mikun tim diplomat dhe p=EBr k=EBt=EB arsye mezi prita q=EB ta lexoja k=EBt=
=EB botim n=EB
qet=EBsi.
E pra pasi shfletova nj=EB pjes=EB t=EB k=EBtij Libri p=EBr disa minuta rre=
sht iu
riktheva edhe nj=EBher=EB nga fillimi dhe pash=EB parath=EBnien e shkruar n=
ga
Drejtori i Benaki Museum Dr. Angelos Delivorrias si dhe tekstin e p=EBrgati=
tur
nga autorja e Librit Fani-Maria Tsigakou. N=EBse ndonj=EB studiues i huaj n=
=EB
k=EBt=EB rast studiuesja greke Tsigakou do t=EB kishte botuar nj=EB lib=EBr=
me
pasakt=EBsira apo edhe manipulime t=EB kujdesshme mbi p=EBrmbajtjen e tablo=
ve t=EB
pikturuara gati 200 vjet m=EB par=EB do ta kisha futur k=EBt=EB lib=EBr n=
=EB sirtar dhe
do ta quaja thjesht nj=EB dashakeq=EBsi apo injoranc=EB t=EB nj=EB personi.=
Por emri i
nj=EB institucioni serioz si Benaki Museum si dhe mb=EBshtetja q=EB i =EBsh=
t=EB dh=EBn=EB
k=EBtij libri nga institucione zyrtare si Ministria e Kultur=EBs apo ajo e
Turizmit t=EB Greqis=EB m=EB b=EBri q=EB t=EB ulem dhe t'i shkruaj k=EBto r=
radh=EB.
Libri p=EBrve=E7 peisazheve t=EB mrekullueshme t=EB pikturuara nga mjeshtra=
t e koh=EBs
ka dhe nj=EB s=EBr=EB portretesh apo skenash, ku personazhet e pikturuara j=
an=EB
veshur me kostumin tradicional shqiptar. Nj=EB sy i zakonsh=EBm si dhe nj=
=EB
lexues normal i historis=EB s=EB asaj periudhe e di mir=EB se piktor=EBt ro=
mantik=EB
shpesh kishin n=EB qend=EBr t=EB veprave t=EB tyre shqiptar=EBt me kostumet=
e tyre
jasht=EBzakonisht t=EB ve=E7anta. N=EB territoret e Turqis=EB Europiane ele=
menti
shqiptar ishte dominues p=EBr nj=EB mori faktor=EBsh t=EB cilat ishin lidhu=
r me
emigrimin apo mercenarizmin tradicional t=EB shqiptar=EBve, t=EB cil=EBt sh=
=EBrbenin
n=EB ushtrit=EB e pashallar=EBve apo bandat e Kleft=EBve. Ky element mjaft =
piktoresk
n=EB peisazhet e maleve apo ishujve t=EB Greqis=EB =EBsht=EB p=EBrshkruar m=
e qindra her=EB
n=EB sh=EBnimet e udh=EBtimit t=EB nj=EB numri udh=EBtar=EBsh dhe artist=EB=
sh t=EB asaj kohe.
Personaliteti i fuqish=EBm i Ali Pash=EB Tepelen=EBs dhe sundimi i tij n=EB=
t=EB
gjith=EB territoret Greke kishte b=EBr=EB q=EB shqiptar=EBt t=EB ishin kudo=
dhe shpesh
n=EB udh=EBtimet e udh=EBtar=EBve t=EB koh=EBs t=EB sh=EBrbenin si udh=EBrr=
=EBfyes apo truproja
p=EBr t=EB ruajtur k=EBta t=EB fundit.
Po k=EBshtu p=EBrfshirja e madhe e shqiptar=EBve t=EB krishter=EB n=EB L=EB=
vizjen p=EBr
Pavar=EBsi t=EB Greqis=EB i b=EBri ata nj=EB tem=EB interesante p=EBr pikto=
r=EBt europian=EB
t=EB cil=EBt i kan=EB vendosur shqiptar=EBt si nj=EB pjes=EB t=EB r=EBnd=EB=
sishme t=EB
kompozimeve t=EB tyre dedikuar revolucionit Grek.
N=EB koleksionin e Muzeut Benaki ndodhen nj=EB s=EBr=EB tablosh t=EB grumbu=
lluara n=EB
vite, ku elementi shqiptar i veshur me kostumin e tij t=EB ve=E7ant=EB t=EB=
p=EBrb=EBr=EB
nga fustanella tradicionale =EBsht=EB n=EB qend=EBr t=EB tablove. Por =E7ud=
it=EBrisht
studiuesja dhe kuratoria e k=EBtij Muzeu Znj. Tsigakou ka vendosur q=EB n=
=EB
librin e botuar prej saj t=EB gjith=EB tablot=EB me elementin shqiptar ti q=
uaj=EB
"Mal=EBsor=EB Grek=EB"
=CBsht=EB p=EBr t'u =E7uditur se si nj=EB studiuese e cila shkruan dhe boto=
n nj=EB Lib=EBr
mbi Tablot=EB e Romantik=EBve t=EB shek. 19-t=EB mundohet t=EB fshij=EB me =
nj=EB t=EB r=EBn=EB
t=EB lapsit elementin shqiptar si nj=EB burim frym=EBzimi p=EBr nj=EB s=EBr=
=EB piktor=EBsh
t=EB asaj periudhe.
K=EBtu do t=EB ve=E7oja Tablon=EB e Carl Hag aq e njohur jo vet=EBm p=EBr p=
ublikun
shqiptar por edhe at=EB t=EB huaj. Sigurisht p=EBr vlerat artistike t=EB k=
=EBsaj
pikture mund t=EB shprehen mjaft mir=EB specialist=EBt e k=EBsaj fushe por =
kjo tablo
e njohur e publikuar n=EB qindra botime si nj=EB Tablo e nj=EB shqiptari ti=
pik
jepet n=EB botimin e Benakit me titull "Mal=EBsor Grek" Carl Hag 1861.
Q=EB kjo Tablo =EBsht=EB e nj=EB shqiptari tipik as q=EB ka dyshim pasi jo =
vet=EBm
kostumi i tij tradicional =EBsht=EB tipik shqiptar por n=EBse v=EBshtrohet =
me kujdes
do t=EB shihet se edhe prerja e flok=EBve =EBsht=EB tipike shqiptare p=EBr =
koh=EBn, e
rruar n=EB ball=EB dhe flok=EBt e gjata t=EB l=EBshuara mbi supe. P=EBr k=
=EBt=EB m=EBnyr=EB t=EB
mbajtjes s=EB flok=EBve nga shqiptar=EBt e koh=EBs n=EB dallim nga bashk=EB=
koh=EBsit e
tyre grek=EB kemi d=EBshmi t=EB tjera nga Hobhouse miku i udh=EBtimeve t=EB=
Bajronit
apo nga Tablloja e famshme e Dypres=EB "Ali Pasha ne Butrint". K=EBtu shihe=
t
qart=EB se si rojet e Aliut i kan=EB flok=EBt e rruara n=EB ball=EB dhe t=
=EB l=EBshuara
mbi supe.
N=EBse Fustanella karakteristike e shqiptar=EBve =EBsht=EB shqiptare apo Gr=
eke
mendoj se nuk ka vend p=EBr diskutime pasi p=EBr k=EBt=EB =E7=EBshtje ka sh=
kruar nj=EBher=EB
e mir=EB Faik Bej Konica por do t=EB thoja se edhe autorja Tsigakou mundohe=
t q=EB
t=EB p=EBrdor=EB nj=EB manipulim shum=EB t=EB holl=EB t=EB s=EB v=EBrtet=EB=
s kur shkruan se
"fustanela e gjat=EB =EBsht=EB p=EBrdorur kryesisht nga Kapedan=EBt Grek=EB=
dhe ka qen=EB
dominuese n=EB qendrat urbane greke. N=EB mesin e shek. t=EB 19-t=EB Mbreti=
Oto
vendosi q=EB kjo uniform=EB t=EB p=EBrdorej si veshje oborri". Ose zonja Ts=
igakou
g=EBnjen q=EBllimisht mbi k=EBt=EB =E7=EBshtje ose ajo nuk e di q=EB shum=
=EB prej autor=EBve
t=EB asaj epoke apo edhe m=EB von=EB kan=EB shkruar mbi fustanell=EBn si nj=
=EB prej
ve=E7orive kryesore t=EB veshjes dalluese t=EB shqiptar=EBve nga Grek=EBt. =
Fakti q=EB
Mbreti Gjerman i Greqis=EB Oto e futi at=EB n=EB oborr tregon p=EBr nderimi=
n q=EB
kishte ai mbi k=EBt=EB simbol t=EB veshjes s=EB luft=EBtar=EBve shqiptar=EB=
. Grek=EBt akoma
edhe sot nuk kan=EB nj=EB fjal=EB t=EB tyre p=EBr t=EB p=EBrshkruar fustane=
l=EBn por e
quajn=EB "Fustanela" nj=EB fjal=EB kjo e huazuar nga shqipja p=EBr t=EB p=
=EBrshkruar
k=EBt=EB veshje.
Dhe [image: shqiptar.jpg]
"Fshatar=EBt Grek=EB, shpesh t=EBrhiqeshin n=EB malet e thepisura ku i b=EB=
nin
rezistenc=EB Turkut. K=EBta mal=EBsor=EB t=EB cil=EBt edhe i frik=EBsonin p=
or edhe i
frym=EBzonin udh=EBtar=EBt Europian=EB jan=EB romantizuar nga artist=EB e p=
oet=EB si Lord
Byron:
=85.
Ja l=EB tuf=EBn shqiponj=EBs e bish=EBs e zbret
Posht=EB fush=EBs me sulm si rr=EBkeja n=EB det"
N=EBse autorja e Librit ka dyshime mbi temat e Tablove t=EB paraqitura n=EB=
k=EBt=EB
botim nuk mund t=EB thuhet se ajo =EBsht=EB po kaq dyshuese edhe mbi autor=
=EBsin=EB e
k=EBtyre vargjeve t=EB shk=EBputura nga konteksti dhe t=EB cituara m=EB sip=
=EBr. Kushdo
q=EB ka lexuar Lord Byron e di mjaft mir=EB se k=EBto vargje jan=EB marr=EB=
nga Poema
"Child Harold Piligrimage" Kanto II dhe m=EB sakt=EB nga k=EBnga e famshme,
"Tamburxhi Tamburxhi". P=EBr k=EBt=EB k=EBng=EB poeti i famsh=EBm ka shkrua=
r edhe p=EBr
momentin kur e d=EBgjoi p=EBr her=EB t=EB par=EB nga nj=EB grup shqiptar=EB=
sh q=EB e k=EBrcyen
k=EBt=EB k=EBng=EB me vargje prej t=EB cilave Byroni mori pjes=EBn m=EB t=
=EB madhe t=EB saj
dhe e solli n=EB variantin anglisht. E pra nj=EB studiuese e nivelit t=EB
Tsigakou-t nuk mund t=EB mos ket=EB lexuar k=EBt=EB pjes=EB t=EB famshme t=
=EB Byronit t=EB
cil=EBn po e japim m=EB posht=EB n=EB p=EBrkthimin shqip t=EB pac=EBnuar ng=
a studiuesja
greke:
Tamburxhi, Tamburxhi, thirrja jote ushton
U ngjall trimave shpres=EBn p=EBr luft=EB na fton
Gjith=EB djemt=EB e ma=EBlsis=EB i th=EBrret anemban=EB
Himariot=EB, Ilir=EB Suliot=EB zeshkan=EB
E kush =EBsht=EB aq trim sa Sulioti zeshkan
Me fustan t=EB bardh=EB e t=EB zi tallagan
Ja l=EB tuf=EBn shqiponj=EBs e bish=EBs e zbret
Posht=EB fush=EBs me sulm si rr=EBkeja n=EB det
N=EBse znj. Tsigakou n=EB botimin e saj arrin q=EB t=EB manipuloj=EB edhe v=
argjet e
njohura t=EB Byroni-t p=EBr shqiptar=EBt at=EBher=EB sa t=EB vlefshme jan=
=EB opinionet e
ngritura p=EBr Tablot=EB e Romantik=EBve me figura shqiptar=EBsh? Lexuesi m=
und t=EB
gjykoj=EB vet=EB mbi p=EBrgjigjen e k=EBsaj pyetjeje.
Autorja e k=EBtij Libri ka botuar n=EB vitin 1984 nj=EB variant t=EB hersh=
=EBm t=EB
k=EBtij botimi n=EB gjuh=EBn franceze t=EB titulluar "La Grece Retruvee" n=
=EB shqip
"Greqia e Rigjetur" me parath=EBnie t=EB profesorit t=EB njohur t=EB histor=
is=EB
antike francezi Jacques Lacarriere. N=EB parath=EBnie Profesori francez ka
shkruar se n=EB shum=EB prej tablove t=EB romantik=EBve t=EB shekullit t=EB=
19-t=EB,
paraqiten shqiptar=EBt me kostumet e tyre tradicionale. Znj. Tsigakou nuk e
hoqi dot k=EBt=EB pasazh nga parath=EBnia e profesorit t=EB njohur n=EB bot=
imin e par=EB
por me sa duket n=EB botimin e ri ka vendosur q=EB jo vet=EBm ta injoroj=EB=
k=EBt=EB
fakt por edhe t=EB mundohet q=EB t=EB manipuloj=EB t=EB v=EBrtet=EBn mbi k=
=EBto Tablo.
Megjith=EBse Libri Throught Romantic Eyes i =EBsht=EB dedikuar tablove t=EB
artist=EBve europian=EB dhe artit t=EB tyre p=EBr Greqin=EB nuk ka p=EBrse =
figurat e
shqiptar=EBve q=EB frym=EBzuan ata p=EBr veprat e tyre t=EB manipulohen nga=
studiuesit
e sot=EBm qofshin k=EBta edhe t=EB mb=EBshtetur nga Institucione Zyrtare Gr=
eke. N=EB
nderin e studiuesit do ishte nj=EB trajtim realist dhe i v=EBrtet=EB i k=EB=
tyre
veprave duke shpjeguar ndoshta kontekstin dhe ngjarjet historike nga ato
jan=EB marr=EB. Kjo do t'i sh=EBrbente m=EB shum=EB kuptimit t=EB historis=
=EB son=EB t=EB
p=EBrbashk=EBt. Tablot=EB e shqiptar=EBve n=EB kontekstin e historis=EB gre=
ke nuk ka
p=EBrse t=EB mohohen ashtu si=E7 nuk ka p=EBrse t=EB mohohet kontributi i t=
yre i madh
n=EB revolucionin Grek.
N=EBse studiues shqiptar=EB apo grek=EB, institucione private apo shtet=EBr=
ore,
p=EBrfshihen n=EB manipulimin e t=EB v=EBrtetave historike, ata pa dyshim n=
dihmojn=EB
n=EB thellimin e hendekut t=EB moskuptimit dhe p=EBrbuzjes s=EB dyan=EBshme=
.
------=_Part_35343_10805880.1215942370747
Content-Type: text/html; charset=WINDOWS-1252
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Disposition: inline
<br><div class=3D"gmail_quote"><br><div>
<p><b>Nga Auron Tare<br>Gazeta Shqiptare<br></b></p>
<p>Krejt rast=EBsisht m=EB ra n=EB dor=EB nj=EB botim lukzos i p=EBrgatitur=
me shum=EB kujdes dhe publikuar n=EB em=EBr t=EB nj=EB institucioni serioz=
si=E7<br>=EBsht=EB Muzeu Benaki i Athin=EBs, i titulluar Through Romantic =
Eyes. Nj=EB miku im diplomat i huaj pasi vizitoi p=EBr disa or=EB rr=EBnoja=
t e mrekullueshme t=EB Butrintit, teksa u ul=EBm p=EBr t=EB pir=EB di=E7ka =
mbas asaj sh=EBtitjeje t=EB gjat=EB m=EB dhuroi botimin n=EB fjal=EB si kuj=
tim t=EB nj=EB bisede q=EB kishim b=EBr=EB dikur mbi udh=EBtimet e Romantik=
=EBve t=EB shek. t=EB 19-t=EB n=EB Shqip=EBri dhe Greqi.<br>
Epoka e udh=EBtimeve t=EB Romantik=EBve Europian=EB n=EB viset e Turqis=EB =
Europiane, si=E7 njiheshin at=EBher=EB krahinat e Greqis=EB, Shqip=EBris=EB=
dhe Maqedonis=EB =EBsht=EB nj=EB tem=EB shum=EB interesante. Nj=EB num=EBr=
aristokrat=EBsh europian=EB, artist=EBsh t=EB talentuar apo edhe aventurie=
r=EBsh n=EB k=EBrkim t=EB temave ekzotike p=EBr b=EBmat e tyre, udh=EBtuan =
n=EB mbarim t=EB shek. t=EB 18-t=EB dhe n=EB fillimin e atij t=EB 19-t=EB n=
=EB viset e panjohura deri at=EBher=EB t=EB Greqis=EB dhe Shqip=EBris=EB. D=
itaret apo publikimet e k=EBtyre udh=EBtar=EBve, tablot=EB apo raportet sek=
rete kan=EB mbetur sot d=EBshmit=EB m=EB autentike p=EBr t=EB njohur jet=EB=
n dhe historin=EB e viseve t=EB shkelura prej tyre. Tablot=EB e pikturuara =
prej atyre q=EB m=EB von=EB u quajt=EBn me termin e p=EBrgjithsh=EBm Romant=
ik=EBt e shek. t=EB 19-t=EB, jan=EB d=EBshmia e vetme q=EB kemi mbi peisazh=
et tashm=EB t=EB tjet=EBrsuara nga koh=EBt moderne, mbi qytetet antike t=EB=
rrethuara nga nd=EBrtimet e qyteteve prej betoni apo mbi kostumet piktores=
ke t=EB banor=EBve t=EB k=EBtyre vendeve t=EB zhdukura nj=EBher=EB e p=EBrg=
jithmon=EB nga globalizmi.<br>
Romantik=EBt Europian=EB ishin nj=EB p=EBrzierje shum=EB interesante e asaj=
race universale t=EB etur p=EBr udh=EBtime, eksplorime dhe aventura. Shkri=
mtar=EB a poet=EB, arkeolog=EB apo piktor=EB, t=EB etur p=EBr zbulimin e hi=
storis=EB antike, por edhe grabit=EBs t=EB artit, emra t=EB shquar t=EB sal=
loneve aristokrate t=EB Parisit apo Londr=EBs por edhe v=EBzhgues t=EB holl=
=EB t=EB p=EBrfshir=EB n=EB sh=EBrbimet sekrete t=EB vendeve respektive ata=
krijuan nj=EB Epok=EB e cila la gjurm=EB shum=EB t=EB thella n=EB rilindje=
n e Greqis=EB Moderne apo t=EB viseve t=EB tjera t=EB Perandoris=EB Osmane.=
<br>
Fal=EB ditareve apo botimeve t=EB k=EBtyre udh=EBtar=EBve, tablove apo rapo=
rteve t=EB tyre ne trash=EBgojm=EB nj=EB thesar t=EB pa=E7muar njohurish mb=
i historin=EB greko =96 shqiptaro-turke t=EB asaj kohe. T=EB gjitha k=EBto =
kishin qen=EB tema e bised=EBs me mikun tim diplomat dhe p=EBr k=EBt=EB ars=
ye mezi prita q=EB ta lexoja k=EBt=EB botim n=EB qet=EBsi.<br>
E pra pasi shfletova nj=EB pjes=EB t=EB k=EBtij Libri p=EBr disa minuta rre=
sht iu riktheva edhe nj=EBher=EB nga fillimi dhe pash=EB parath=EBnien e sh=
kruar nga Drejtori i Benaki Museum Dr. Angelos Delivorrias si dhe tekstin e=
p=EBrgatitur nga autorja e Librit Fani-Maria Tsigakou. N=EBse ndonj=EB stu=
diues i huaj n=EB k=EBt=EB rast studiuesja greke Tsigakou do t=EB kishte bo=
tuar nj=EB lib=EBr me pasakt=EBsira apo edhe manipulime t=EB kujdesshme mbi=
p=EBrmbajtjen e tablove t=EB pikturuara gati 200 vjet m=EB par=EB do ta ki=
sha futur k=EBt=EB lib=EBr n=EB sirtar dhe do ta quaja thjesht nj=EB dashak=
eq=EBsi apo injoranc=EB t=EB nj=EB personi. Por emri i nj=EB institucioni s=
erioz si Benaki Museum si dhe mb=EBshtetja q=EB i =EBsht=EB dh=EBn=EB k=EBt=
ij libri nga institucione zyrtare si Ministria e Kultur=EBs apo ajo e Turiz=
mit t=EB Greqis=EB m=EB b=EBri q=EB t=EB ulem dhe t'i shkruaj k=EBto rr=
adh=EB.<br>
Libri p=EBrve=E7 peisazheve t=EB mrekullueshme t=EB pikturuara nga mjeshtra=
t e koh=EBs ka dhe nj=EB s=EBr=EB portretesh apo skenash, ku personazhet e =
pikturuara jan=EB veshur me kostumin tradicional shqiptar. Nj=EB sy i zakon=
sh=EBm si dhe nj=EB lexues normal i historis=EB s=EB asaj periudhe e di mir=
=EB se piktor=EBt romantik=EB shpesh kishin n=EB qend=EBr t=EB veprave t=EB=
tyre shqiptar=EBt me kostumet e tyre jasht=EBzakonisht t=EB ve=E7anta. N=
=EB territoret e Turqis=EB Europiane elementi shqiptar ishte dominues p=EBr=
nj=EB mori faktor=EBsh t=EB cilat ishin lidhur me emigrimin apo mercenariz=
min tradicional t=EB shqiptar=EBve, t=EB cil=EBt sh=EBrbenin n=EB ushtrit=
=EB e pashallar=EBve apo bandat e Kleft=EBve. Ky element mjaft piktoresk n=
=EB peisazhet e maleve apo ishujve t=EB Greqis=EB =EBsht=EB p=EBrshkruar me=
qindra her=EB n=EB sh=EBnimet e udh=EBtimit t=EB nj=EB numri udh=EBtar=EBs=
h dhe artist=EBsh t=EB asaj kohe. Personaliteti i fuqish=EBm i Ali Pash=EB =
Tepelen=EBs dhe sundimi i tij n=EB t=EB gjith=EB territoret Greke kishte b=
=EBr=EB q=EB shqiptar=EBt t=EB ishin kudo dhe shpesh n=EB udh=EBtimet e udh=
=EBtar=EBve t=EB koh=EBs t=EB sh=EBrbenin si udh=EBrr=EBfyes apo truproja p=
=EBr t=EB ruajtur k=EBta t=EB fundit.<br>
Po k=EBshtu p=EBrfshirja e madhe e shqiptar=EBve t=EB krishter=EB n=EB L=EB=
vizjen p=EBr Pavar=EBsi t=EB Greqis=EB i b=EBri ata nj=EB tem=EB interesant=
e p=EBr piktor=EBt europian=EB t=EB cil=EBt i kan=EB vendosur shqiptar=EBt =
si nj=EB pjes=EB t=EB r=EBnd=EBsishme t=EB kompozimeve t=EB tyre dedikuar r=
evolucionit Grek.<br>
N=EB koleksionin e Muzeut Benaki ndodhen nj=EB s=EBr=EB tablosh t=EB grumbu=
lluara n=EB vite, ku elementi shqiptar i veshur me kostumin e tij t=EB ve=
=E7ant=EB t=EB p=EBrb=EBr=EB nga fustanella tradicionale =EBsht=EB n=EB qen=
d=EBr t=EB tablove. Por =E7udit=EBrisht studiuesja dhe kuratoria e k=EBtij =
Muzeu Znj. Tsigakou ka vendosur q=EB n=EB librin e botuar prej saj t=EB gji=
th=EB tablot=EB me elementin shqiptar ti quaj=EB "Mal=EBsor=EB Grek=EB=
"<br>
=CBsht=EB p=EBr t'u =E7uditur se si nj=EB studiuese e cila shkruan dhe =
boton nj=EB Lib=EBr mbi Tablot=EB e Romantik=EBve t=EB shek. 19-t=EB mundoh=
et t=EB fshij=EB me nj=EB t=EB r=EBn=EB t=EB lapsit elementin shqiptar si n=
j=EB burim frym=EBzimi p=EBr nj=EB s=EBr=EB piktor=EBsh t=EB asaj periudhe.=
<br>
K=EBtu do t=EB ve=E7oja Tablon=EB e Carl Hag aq e njohur jo vet=EBm p=EBr p=
ublikun shqiptar por edhe at=EB t=EB huaj. Sigurisht p=EBr vlerat artistike=
t=EB k=EBsaj pikture mund t=EB shprehen mjaft mir=EB specialist=EBt e k=EB=
saj fushe por kjo tablo e njohur e publikuar n=EB qindra botime si nj=EB Ta=
blo e nj=EB shqiptari tipik jepet n=EB botimin e Benakit me titull "Ma=
l=EBsor Grek" Carl Hag 1861.<br>
Q=EB kjo Tablo =EBsht=EB e nj=EB shqiptari tipik as q=EB ka dyshim pasi jo =
vet=EBm kostumi i tij tradicional =EBsht=EB tipik shqiptar por n=EBse v=EBs=
htrohet me kujdes do t=EB shihet se edhe prerja e flok=EBve =EBsht=EB tipik=
e shqiptare p=EBr koh=EBn, e rruar n=EB ball=EB dhe flok=EBt e gjata t=EB l=
=EBshuara mbi supe. P=EBr k=EBt=EB m=EBnyr=EB t=EB mbajtjes s=EB flok=EBve =
nga shqiptar=EBt e koh=EBs n=EB dallim nga bashk=EBkoh=EBsit e tyre grek=EB=
kemi d=EBshmi t=EB tjera nga Hobhouse miku i udh=EBtimeve t=EB Bajronit ap=
o nga Tablloja e famshme e Dypres=EB "Ali Pasha ne Butrint". K=EB=
tu shihet qart=EB se si rojet e Aliut i kan=EB flok=EBt e rruara n=EB ball=
=EB dhe t=EB l=EBshuara mbi supe.<br>
N=EBse Fustanella karakteristike e shqiptar=EBve =EBsht=EB shqiptare apo Gr=
eke mendoj se nuk ka vend p=EBr diskutime pasi p=EBr k=EBt=EB =E7=EBshtje k=
a shkruar nj=EBher=EB e mir=EB Faik Bej Konica por do t=EB thoja se edhe au=
torja Tsigakou mundohet q=EB t=EB p=EBrdor=EB nj=EB manipulim shum=EB t=EB =
holl=EB t=EB s=EB v=EBrtet=EBs kur shkruan se "fustanela e gjat=EB =EB=
sht=EB p=EBrdorur kryesisht nga Kapedan=EBt Grek=EB dhe ka qen=EB dominuese=
n=EB qendrat urbane greke. N=EB mesin e shek. t=EB 19-t=EB Mbreti Oto vend=
osi q=EB kjo uniform=EB t=EB p=EBrdorej si veshje oborri". Ose zonja T=
sigakou g=EBnjen q=EBllimisht mbi k=EBt=EB =E7=EBshtje ose ajo nuk e di q=
=EB shum=EB prej autor=EBve t=EB asaj epoke apo edhe m=EB von=EB kan=EB shk=
ruar mbi fustanell=EBn si nj=EB prej ve=E7orive kryesore t=EB veshjes dallu=
ese t=EB shqiptar=EBve nga Grek=EBt. Fakti q=EB Mbreti Gjerman i Greqis=EB =
Oto e futi at=EB n=EB oborr tregon p=EBr nderimin q=EB kishte ai mbi k=EBt=
=EB simbol t=EB veshjes s=EB luft=EBtar=EBve shqiptar=EB. Grek=EBt akoma ed=
he sot nuk kan=EB nj=EB fjal=EB t=EB tyre p=EBr t=EB p=EBrshkruar fustanel=
=EBn por e quajn=EB "Fustanela" nj=EB fjal=EB kjo e huazuar nga s=
hqipja p=EBr t=EB p=EBrshkruar k=EBt=EB veshje.<br>
Dhe <img alt=3D"shqiptar.jpg" align=3D"right"><br>"Fshatar=EBt Grek=EB=
, shpesh t=EBrhiqeshin n=EB malet e thepisura ku i b=EBnin rezistenc=EB Tur=
kut. K=EBta mal=EBsor=EB t=EB cil=EBt edhe i frik=EBsonin por edhe i frym=
=EBzonin udh=EBtar=EBt Europian=EB jan=EB romantizuar nga artist=EB e poet=
=EB si Lord Byron:<br>
=85.<br>Ja l=EB tuf=EBn shqiponj=EBs e bish=EBs e zbret<br>Posht=EB fush=EB=
s me sulm si rr=EBkeja n=EB det"<br>N=EBse autorja e Librit ka dyshime=
mbi temat e Tablove t=EB paraqitura n=EB k=EBt=EB botim nuk mund t=EB thuh=
et se ajo =EBsht=EB po kaq dyshuese edhe mbi autor=EBsin=EB e k=EBtyre varg=
jeve t=EB shk=EBputura nga konteksti dhe t=EB cituara m=EB sip=EBr. Kushdo =
q=EB ka lexuar Lord Byron e di mjaft mir=EB se k=EBto vargje jan=EB marr=EB=
nga Poema "Child Harold Piligrimage" Kanto II dhe m=EB sakt=EB n=
ga k=EBnga e famshme, "Tamburxhi Tamburxhi". P=EBr k=EBt=EB k=EBn=
g=EB poeti i famsh=EBm ka shkruar edhe p=EBr momentin kur e d=EBgjoi p=EBr =
her=EB t=EB par=EB nga nj=EB grup shqiptar=EBsh q=EB e k=EBrcyen k=EBt=EB k=
=EBng=EB me vargje prej t=EB cilave Byroni mori pjes=EBn m=EB t=EB madhe t=
=EB saj dhe e solli n=EB variantin anglisht. E pra nj=EB studiuese e niveli=
t t=EB Tsigakou-t nuk mund t=EB mos ket=EB lexuar k=EBt=EB pjes=EB t=EB fam=
shme t=EB Byronit t=EB cil=EBn po e japim m=EB posht=EB n=EB p=EBrkthimin s=
hqip t=EB pac=EBnuar nga studiuesja greke:<br>
Tamburxhi, Tamburxhi, thirrja jote ushton<br>U ngjall trimave shpres=EBn p=
=EBr luft=EB na fton<br>Gjith=EB djemt=EB e ma=EBlsis=EB i th=EBrret anemba=
n=EB<br>Himariot=EB, Ilir=EB Suliot=EB zeshkan=EB</p>
<p>E kush =EBsht=EB aq trim sa Sulioti zeshkan<br>Me fustan t=EB bardh=EB e=
t=EB zi tallagan<br>Ja l=EB tuf=EBn shqiponj=EBs e bish=EBs e zbret<br>Pos=
ht=EB fush=EBs me sulm si rr=EBkeja n=EB det<br>N=EBse znj. Tsigakou n=EB b=
otimin e saj arrin q=EB t=EB manipuloj=EB edhe vargjet e njohura t=EB Byron=
i-t p=EBr shqiptar=EBt at=EBher=EB sa t=EB vlefshme jan=EB opinionet e ngri=
tura p=EBr Tablot=EB e Romantik=EBve me figura shqiptar=EBsh? Lexuesi mund =
t=EB gjykoj=EB vet=EB mbi p=EBrgjigjen e k=EBsaj pyetjeje.<br>
Autorja e k=EBtij Libri ka botuar n=EB vitin 1984 nj=EB variant t=EB hersh=
=EBm t=EB k=EBtij botimi n=EB gjuh=EBn franceze t=EB titulluar "La Gre=
ce Retruvee" n=EB shqip "Greqia e Rigjetur" me parath=EBnie =
t=EB profesorit t=EB njohur t=EB historis=EB antike francezi Jacques Lacarr=
iere. N=EB parath=EBnie Profesori francez ka shkruar se n=EB shum=EB prej t=
ablove t=EB romantik=EBve t=EB shekullit t=EB 19-t=EB, paraqiten shqiptar=
=EBt me kostumet e tyre tradicionale. Znj. Tsigakou nuk e hoqi dot k=EBt=EB=
pasazh nga parath=EBnia e profesorit t=EB njohur n=EB botimin e par=EB por=
me sa duket n=EB botimin e ri ka vendosur q=EB jo vet=EBm ta injoroj=EB k=
=EBt=EB fakt por edhe t=EB mundohet q=EB t=EB manipuloj=EB t=EB v=EBrtet=EB=
n mbi k=EBto Tablo.<br>
Megjith=EBse Libri Throught Romantic Eyes i =EBsht=EB dedikuar tablove t=EB=
artist=EBve europian=EB dhe artit t=EB tyre p=EBr Greqin=EB nuk ka p=EBrse=
figurat e shqiptar=EBve q=EB frym=EBzuan ata p=EBr veprat e tyre t=EB mani=
pulohen nga studiuesit e sot=EBm qofshin k=EBta edhe t=EB mb=EBshtetur nga =
Institucione Zyrtare Greke. N=EB nderin e studiuesit do ishte nj=EB trajtim=
realist dhe i v=EBrtet=EB i k=EBtyre veprave duke shpjeguar ndoshta kontek=
stin dhe ngjarjet historike nga ato jan=EB marr=EB. Kjo do t'i sh=EBrbe=
nte m=EB shum=EB kuptimit t=EB historis=EB son=EB t=EB p=EBrbashk=EBt. Tabl=
ot=EB e shqiptar=EBve n=EB kontekstin e historis=EB greke nuk ka p=EBrse t=
=EB mohohen ashtu si=E7 nuk ka p=EBrse t=EB mohohet kontributi i tyre i mad=
h n=EB revolucionin Grek.<br>
N=EBse studiues shqiptar=EB apo grek=EB, institucione private apo shtet=EBr=
ore, p=EBrfshihen n=EB manipulimin e t=EB v=EBrtetave historike, ata pa dys=
him ndihmojn=EB n=EB thellimin e hendekut t=EB moskuptimit dhe p=EBrbuzjes =
s=EB dyan=EBshme.</p></div>
</div><br>
------=_Part_35343_10805880.1215942370747--
--===============1065448204965014171==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline
______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club
--===============1065448204965014171==--