diverse punten
"Ewoud Kohl van Wijngaarden" <[email protected]> Tue, 05 Oct 2004 20:13:57 +0200
| Newsgroups | gmane.linux.gentoo.documentation.dutch |
|---|---|
| Message-ID | <[email protected]> |
------------e9cmYCzuILE8bRdfehpxHb Content-Type: text/plain; format=flowed; delsp=yes; charset=iso-8859-15 Content-Transfer-Encoding: 8bit ten eerste heb ik even bijgevoegd de nieuwe versie van hb-install-x86-disk.xml (van 1.11 naar 1.12) verder ben ik bezig met hb-install-about.xml, maar deze heeft wat meer werk nodig, omdat ik hier en daar een taalfoutje zag tijdens het updaten, dus deze ga ik helemaal doorlezen ook ga ik de 80 karakters limiet toepassen welke (volgens mij heb ik het ergens gelezen) moet, indien dit niet zo is, meld het dan even. bij het controleren kwam ik de vertaling van bugtracking system tegen met als vertaling bug opvolgings systeem, dit is erg letterlijk, maar niet echt mooi nederlands, hoe vertalen we dit? nu we het toch over termen hebben, hoe doen we nu filesystem? ik heb overal filesystem in mijn vertaalde documenten, maar anderen hebben bestandssysteem, wat doen we? -- Using M2, Opera's revolutionary e-mail client: http://www.opera.com/m2/ ------------e9cmYCzuILE8bRdfehpxHb Content-Disposition: attachment; filename=hb-install-x86-disk.xml Content-Type: text/xml; name=hb-install-x86-disk.xml Content-Transfer-Encoding: 8bit <?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?> <!DOCTYPE sections SYSTEM "/dtd/book.dtd"> <!-- The content of this document is licensed under the CC-BY-SA license --> <!-- See http://creativecommons.org/licenses/by-sa/1.0 --> <!-- $Header: /var/www/www.gentoo.org/raw_cvs/gentoo/xml/htdocs/doc/nl/handbook/hb-install-x86-disk.xml,v 1.11 2004/09/14 11:55:12 swift Exp $ --> <sections> <section> <title>Introductie van Block Devices</title> <subsection> <title>Block Devices</title> <body> <p> We bekijken de schijf gedeeltes van Gentoo Linux en Linux in het algemeen, Inclusief Linux filesystems, partities en block devices. Dan, als je bekend bent met de ins en outs van schijven en filesystems, leiden we je door het proces van het opzetten van partities en filesystems voor je Gentoo Linux Installatie </p> <p> Om te beginnen, zullen we <e>block devices</e> introduceren. Het meest bekende block device is waarschijnlijk die van de eerste IDE schijf in een Linux systeem, namelijk <path>/dev/hda</path>. Als je systeem SCSI of SATA schijven gebruikt, dan zal je eerste harde schijf <path>/dev/sda</path> zijn. </p> <p> De hierboven genoemde block devices stellen een abstracte interface naar de schijf voor. Programmas kunnen deze block devices gebruiken om te communiceren met de schijf zonder zich zorgen te hoeven maken of het een IDE, SCSI of iets anders is. Het programma kan simpelweg de ruimte als een boel aangrenzende, willekeurig te bereiken 512-byte blokken gebruiken. </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Partities</title> <body> <p> Hoewel het theoretisch mogelijk is om een volledige schijf te gebruiken voor je Linux systeem, wordt dit in de praktijk zelden gedaan. In plaats daarvan worden ze opgesplitst in kleinere, makkelijker te beheren block devices. Op x86 systemen, noemen we deze <e>partities</e>. </p> <p> Partities worden in drie types opgedeeld: <e>primary</e> (primaire), <e>extended</e> (uitgebreide) en <e>logical</e> (logisch). </p> <p> Een <e>primaire</e> partitie is een partitie die zijn informatie opslaat in de MBR (master boot record). Omdat een MBR erg klein is (512 bytes) kunnen er slechts 4 primaire partities worden gebruikt (bijvoorbeeld, <path>/dev/hda1</path> tot <path>/dev/hda4</path>). </p> <p> Een <e>uitgebreide</e> partitie is een speciale primare partitie (deze moet dus een van de primaire partities zijn) die meerdere parties kan bevatten. Oorspronkelijk bestonden deze niet, maar omdat vier partities te weinig waren, breidde men het formatteringsschema uit zonder backward compatibility te verliezen. </p> <p> Een <e>logische</e> partitie is een partitie binnen de extended partitie. Hun definities worden niet in de MBR gezet, maar binnen in de extended partitie. </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Geadvanceerde Opslag</title> <body> <p> De x86 LiveCDs bieden ondersteuning voor EVMS en LVM2. EVMS en LVM2 vergrootten de flexibiliteit van je partitie indeling. Tijdens de installatie instructies, zullen we ons richten op "normale" partities, maar het is goed om te weten dat EVMS en LVM ook ondersteund worden. </p> </body> </subsection> </section> <section> <title>Een partitie schema ontwerpen</title> <subsection> <title>Standaard Partitie Schema</title> <body> <p> Als je niet geinteresseerd bent in een partitie schema te tekenen voor je systeem, dan kun je het partitie schema gebruiken wat we in dit boek gebruiken: </p> <table> <tr> <th>Partitie</th> <th>Filesystem</th> <th>Grootte</th> <th>Beschrijving</th> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda1</path></ti> <ti>ext2</ti> <ti>32M</ti> <ti>Boot partitie</ti> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda2</path></ti> <ti>(swap)</ti> <ti>512M</ti> <ti>Swap partitie</ti> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda3</path></ti> <ti>ext3</ti> <ti>Rest van de schijf</ti> <ti>Root partitie</ti> </tr> </table> <p> Als je wel wilt weten hoe groot een partitie moet zijn, of zelfs hoeveel partities je nodig hebt, lees dan door. Zo niet, dan kun je doorgaan met partitioneren van je schijf door het lezen van <uri link="#fdisk">fdisk gebruiken om je schijf te partitioneren</uri>. </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Hoeveel en hoe groot?</title> <body> <p> Het aantal partities hangt zeer sterk af van je omgeving. Bijvoorbeeld, als je een heleboel gebruikers hebt, wil je waarschijnlijk je <path>/home</path> gescheiden houden omdat het ten goede komt van je snelheid en veiligheid en backups maken is een stuk makkelijker. Als je Gentoo installeert als een mailserver, zou je <path>/var</path> gescheiden moeten zijn omdat al je mails in <path>/var</path> staan. Een goede keuze van je filesystem zal je snelheid flink verhogen. Gameservers zullen een aparte <path>/opt</path> hebben omdat de meeste gameservers daar geinstalleerd worden, vanwege dezelfde redenen als bij <path>/home></path>: veiligheid en backups. </p> <p> Zoals je kan zien, hangt het sterk af van je doel. Gescheiden partities of volumes hebben de volgende voordelen: </p> <ul> <li> Je kan het best presterende filesystem kiezen voor iedere partite of volume </li> <li> Je totale systeem kan niet vol zitten als een tool constant files naar een partitie of volume probeert te schrijven </li> <li> Zo nodig, file system controles worden beperkt in tijd, omdat meerdere controles paralel kunnen worden uitgevoerd (hoewel dit voordeel vooral geldt bij meerdere schijven dan meerdere partities) </li> <li> Veiligheid kan worden verbeterd door het mounten van enkele partities of volumes alleen-lezen, nosuid (setuid bits worden genegeerd), noexec (uitvoerbare bits worden genegeerd) etc. </li> </ul> <p> Hoewel, meerdere partities hebben een groot nadeel: indien niet goed ingesteld, kun je een systeem krijgen met veel vrije ruimte op de ene en niets op de andere. Ook is er een 15-partities limiet voor SCSI en SATA. </p> <p> Als een voorbeeld van partitioneren, zullen we je laten zien hoe je een 20Gb schijf die wordt gebruikt als een demonstratie laptop (met webserver, mailserver, gnome, ...) partitioneert: </p> <pre caption="Voorbeeld filesystem gebruik"> Filesystem Type Size Used Avail Use% Mounted on /dev/hda5 ext3 509M 132M 351M 28% / /dev/hda2 ext3 5.0G 3.0G 1.8G 63% /home /dev/hda7 ext3 7.9G 6.2G 1.3G 83% /usr /dev/hda8 ext3 1011M 483M 477M 51% /opt /dev/hda9 ext3 2.0G 607M 1.3G 32% /var /dev/hda1 ext2 51M 17M 31M 36% /boot /dev/hda6 swap 516M 12M 504M 2% <niet gemount> <comment>(Ongepartioneerde ruimte voor toekomstig gebruik: 2 Gb)</comment> </pre> <p> <path>/usr</path> is hier redelijk vol (83% gebruikt), maar als alle software is geinstalleerd, groeit <path>/usr</path> niet meer zo veel. Mensen denken misschien dat <path>/var</path> te groot is, maar Gentoo compileert alle programmas in <path>/var/tmp/portage</path>, dus moet je altijd op <path>/var</path> ten minste 1G vrije ruimte hebben als je niet te grote programmas compileert en ten minste 3G vrij als je KDE of OpenOffice.org zelf wil compileren. </p> </body> </subsection> </section> <section id="fdisk"> <title>fdisk gebruiken om je schijf te partitioneren</title> <subsection> <body> <p> Het volgende deel beschrijft hoe je de eerder beschreven voorbeeld ontwerp moet maken, namelijk: </p> <table> <tr> <th>Partitie</th> <th>beschrijving</th> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda1</path></ti> <ti>Boot partitie</ti> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda2</path></ti> <ti>Swap partitie</ti> </tr> <tr> <ti><path>/dev/hda3</path></ti> <ti>Root partitie</ti> </tr> </table> <p> Verander je partitie ontwerp zoals je zelf wil. </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Het huidige partitie ontwerp bekijken</title> <body> <p> <c>fdisk</c> is een populaire en krachtige tool om je schijf op te delen in partities. Start <c>fdisk</c> op je schijf (in ons voorbeeld is dat <path>/dev/hda</path>): </p> <pre caption="Fdisk starten"> # <i>fdisk /dev/hda</i> </pre> <p> Eenmaal in <c>fdisk</c>, zul je begroet worden door een prompt als deze: </p> <pre caption="fdisk prompt"> Command (m for help): </pre> <p> Type <c>p</c> om je huidige partitie configuratie te zien: </p> <pre caption="Een voorbeel partitie configuratie"> Command (m for help): <i>p</i> Disk /dev/hda: 240 heads, 63 sectors, 2184 cylinders Units = cylinders of 15120 * 512 bytes Device Boot Start End Blocks Id System /dev/hda1 1 14 105808+ 83 Linux /dev/hda2 15 49 264600 82 Linux swap /dev/hda3 50 70 158760 83 Linux /dev/hda4 71 2184 15981840 5 Extended /dev/hda5 71 209 1050808+ 83 Linux /dev/hda6 210 348 1050808+ 83 Linux /dev/hda7 349 626 2101648+ 83 Linux /dev/hda8 627 904 2101648+ 83 Linux /dev/hda9 905 2184 9676768+ 83 Linux Command (m for help): </pre> <p> Deze schijf is geconfigureerd om zeven Linux filesystems (elke met een partitie opgegeven als "Linux") en een swap partitie (opgegeven als "Linux swap"). </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Alle Partities verwijderen</title> <body> <p> Om te beginnen zullen we eerst alle bestaande partities van de schijf verwijderen. Type <c>d</c> om een partitie te verwijderen, bijvoorbeeld een reeds bestaande <path>/dev/hda1</path>: </p> <pre caption="Een partitie verwijderen"> Command (m for help): <i>d</i> Partition number (1-4): <i>1</i> </pre> <p> De partitie is nu gemarkeerd om te verwijderen. Hij zal niet langer te voorschijn komen als je <c>p</c> typt, maar hij zal niet verwijderd worden tot je de veranderingen opslaat. Als je een fout hebt gemaakt en wil stoppen zonder je veranderingen op te slaan, type onmiddelijk <c>q</c> en druk op enter. Je partitie zal niet worden verwijderd. </p> <p> Nu, er van uit gaande dat je inderdaad je partitie wil verwijderen, type herhaaldelijk <c>p</c> om de partities te zien en daarna <c>d</c> met het nummer dat je wil verwijderen. Uiteindelijk zul je eindigen met een lege partitie tabel: </p> <pre caption="Een lege partitie tabel"> Disk /dev/hda: 30.0 GB, 30005821440 bytes 240 heads, 63 sectors/track, 3876 cylinders Units = cylinders of 15120 * 512 = 7741440 bytes Device Boot Start End Blocks Id System Command (m for help): </pre> <p> Nu de partitie tabel in het geheugen leeg is, zijn we klaar om de partities te maken. We zullen een standaard partitie schema gebruiken zoals eerder besproken is. Natuurlijk ben je niet verplicht deze te volgen! </p> </body> </subsection> <subsection> <title>De boot partitie maken</title> <body> <p> Eerst zullen we een kleine boot partitie maken. Type <c>n</c> om een nieuwe partitie te maken, daarna <c>p</c> om een primaire partitie te selecteren, gevolgd door een <c>1</c> om de eerste primaire partitie te selecteren. Als je gevraagd wordt om de eerste cylinder, druk op enter. Als ze om de laatste cylinder vragen, type <c>+32M</c> om een partitie van 32 Mbyte te maken: </p> <pre caption="De boot partitie maken"> Command (m for help): <i>n</i> Command action e extended p primary partition (1-4) <i>p</i> Partition number (1-4): <i>1</i> First cylinder (1-3876, default 1): <comment>(Druk op Enter)</comment> Using default value 1 Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-3876, default 3876): <i>+32M</i> </pre> <p> Nu, als je <c>p</c> typt, zou je de volgende partitie printout moeten zien: </p> <pre caption="Gecreerde boot partitie"> Command (m for help): <i>p</i> Disk /dev/hda: 30.0 GB, 30005821440 bytes 240 heads, 63 sectors/track, 3876 cylinders Units = cylinders of 15120 * 512 = 7741440 bytes Device Boot Start End Blocks Id System /dev/hda1 1 14 105808+ 83 Linux </pre> <p> Deze partitie moet opstartbaar zijn. Type <c>a</c> om opstartbaar aan of uit te zetten. Kies hierbij <c>1</c>. Als je nu weer <c>p</c> indrukt, zul je zien dat een <path>*</path> in de "Boot" colom staat. </p> </body> </subsection> <subsection> <title>De swap partitie maken</title> <body> <p> Laten we nu de swap partitie maken. Om dit te doen, type <c>n</c> om een nieuwe partitie te maken, daarna <c>p</c> om fdisk te vertellen dat je een nieuwe primaire partitie wil. Daarna type je <c>2</c> om de tweede primaire partitie te maken, <path>/dev/hda2</path> in ons geval. Als hij vraagt om de eerste cylinder, druk op enter. Als hij vraagt om de laatste cylinder, type <c>+512M</c> om een partitie van 512MB te maken. Als je dit gedaan hebt, type <c>t</c> om het partitie type in te stellen, <c>2</c> om de net gemaakte partitie te selecteren en type <c>82</c> om het type "Linux swap" te kiezen. Na deze stappen, zou <c>p</c> de partitie tabel moeten laten zien die er zo uit ziet: </p> <pre caption="Partitie lijst na het maken van een swap partitie"> Command (m for help): <i>p</i> Disk /dev/hda: 30.0 GB, 30005821440 bytes 240 heads, 63 sectors/track, 3876 cylinders Units = cylinders of 15120 * 512 = 7741440 bytes Device Boot Start End Blocks Id System /dev/hda1 * 1 14 105808+ 83 Linux /dev/hda2 15 81 506520 82 Linux swap </pre> </body> </subsection> <subsection> <title>De Root Partitie maken</title> <body> <p> Eindelijk, laten we nu de root partitie maken. Om dit te doen, type <c>n</c> om weer een nieuwe partitie te maken, daarna <c>p</c> om fdisk te vertellen dat je een primaire partitie wil. Type daarna <c>3</c> om een derde primaire partitie te maken, <path>/dev/hda3</path> in ons geval. Als gevraagd wordt om de eerste cylinder, druk op enter. Daarna vraagt hij om de laatste cylinder, druk wederom op enter om een partitie te maken die de schijf verder vult. Na deze stappen, zou <c>p</c> in typen een partite tabel moeten geven die er zo uit ziet: </p> <pre caption="Partitie lijst na het maken van de root partitie"> Command (m for help): <i>p</i> Disk /dev/hda: 30.0 GB, 30005821440 bytes 240 heads, 63 sectors/track, 3876 cylinders Units = cylinders of 15120 * 512 = 7741440 bytes Device Boot Start End Blocks Id System /dev/hda1 * 1 14 105808+ 83 Linux /dev/hda2 15 81 506520 82 Linux swap /dev/hda3 82 3876 28690200 83 Linux </pre> </body> </subsection> <subsection> <title>Het partitie ontwerp opslaan</title> <body> <p> Om de partitie tabel op te slaan en <c>fdisk</c> af te sluiten, type <c>w</c>. </p> <pre caption="Opslaan en fdisk afsluiten"> Command (m for help): <i>w</i> </pre> <p> Nu je partities gemaakt zijn, kun je doorgaan met <uri link="#filesystems">Filesystems maken</uri>. </p> </body> </subsection> </section> <section id="filesystems"> <title>Filesystems maken</title> <subsection> <title>Introductie</title> <body> <p> Nu je partities gemaakt zijn, is het tijd om een filesystem er op te zetten. Als het je niet interesseert wat voor filesystem je moet kiezen en tevreden bent met wat we als standaard kiezen in dit handboek, ga verder met <uri link="#filesystems-apply">Filesystems toepassen op een partitie</uri> Als het je wel interesseert, lees dan verder... </p> </body> </subsection> <subsection> <title>Filesystems?</title> <body> <p> De Linux kernel ondersteunt verschillende filesystems. We zullen ext2, ext3, ReiserFS, XFS en JFS uitleggen omdat deze het meest gebruikt worden op Linux systemen. </p> <p> <b>ext2</b> is een getest en echt Linux filesystem maar heeft geen metadata journaling, wat betekent dat routine ext2 filesystem controles redelijk veel tijd kunnen kosten. Er is nu een redelijke selectie van nieuwere journaled filesystems die zeer snel gecontroleerd kunnen worden en dus worden verkozen boven hun niet-journaled tegenstanders. Journaled filesystems voorkomen lange vertragingen als je opstart en je een inconsistent filesystem hebt. </p> <p> <b>ext3</b> is de journaled versie van het ext2 filesystem. Het heeft metadata journaling voor een snel herstel naast anere uitgebreide journaling modes zoals <i>full data</i> en <i>ordered</i> data journaling. ext3 is een zeer goed en betrouwbaar filesystem. Het heeft extra <i>hashed b-tree index</i> optie die hoge performance biedt in bijna iedere situatie. In het kort, ext3 is een geweldig filesystem. </p> <p> <b>ReiserFS</b> is een B*-boom gebaseerd filesystem welke een zeer goede performance heeft. Verder veslaat hij ext2 en ext3 met factor 10x-15x bij kleine bestanden (kleinder dan 4k). ReiserFS schaalt extreem goed en heeft metadata journaling. Sinds kernel 2.4.18+ is ReiserFS bruikbaar voor algemeen gebruik en voor extreme gevallen zoals grote filesystems, gebruik van veel kleine bestanden, zeer grote bestanden en directories die duizenden bestanden bevatten. </p> <p> <b>XFS</b> is een filesystem met metadata journaling die met een robuste feature-set komt en geoptimaliseerd is voor schaalbaarheid. We raden dit alleen aan op Linux systemen met high-end SCSI en/of fibre channel opslag en een UPS (Uninterruptible Power Supply) omdat XFS aggressief in-transit data cacht in het geheugen. Slecht ontworpen programmas (die geen goede voorbereidingen nemen bij het schrijven van bestanden naar de schijf en daar zijn er redelijk veel van) kunnen een redelijk deel aan data verliezen als het systeem onverwacht down gaat. </p> <p> <b>JFS</b> is IBM's high-performance journaling filesystem. Het is recent productie-klaar geworden en er is nog niet genoeg ervaring mee om er iets (positief, noch negatief) over te zeggen. </p> </body> </subsection> <subsection id="filesystems-apply"> <title>Een filesystem toepassen op een partitie</title> <body> <p> Om een filesystem op een partitie of volume te maken, zijn er tools beschikbaar voor elk mogelijk filesystem: </p> <table> <tr> <th>Filesystem</th> <th>Commando om te maken</th> </tr> <tr> <ti>ext2</ti> <ti><c>mke2fs</c></ti> </tr> <tr> <ti>ext3</ti> <ti><c>mke2fs -j</c></ti> </tr> <tr> <ti>reiserfs</ti> <ti><c>mkreiserfs</c></ti> </tr> <tr> <ti>xfs</ti> <ti><c>mkfs.xfs</c></ti> </tr> <tr> <ti>jfs</ti> <ti><c>mkfs.jfs</c></ti> </tr> </table> <p> Bijvoorbeeld, om van de boot partitie (<path>/dev/hda1</path> in ons geval) ext2 te maken en de root partitie (<path>/dev/hda3</path> in ons geval) ext3 te maken, zou je dit gebruiken: </p> <pre caption="Een filesystem toepassen op een partitie"> # <i>mke2fs /dev/hda1</i> # <i>mke2fs -j /dev/hda3</i> </pre> <p> Maak nu de filesystems op je vers gemaakte partities (of logische volumes) </p> </body> </subsection> <subsection> <title>De swap partitie activeren</title> <body> <p> <c>mkswap</c> is het commando dat gebruikt wordt om swap partities te initializeren: </p> <pre caption="De swap partitie initializeren"> # <i>mkswap /dev/hda2</i> </pre> <p> Om de swap partitie te gebruiken, gebruik <c>swapon</c>: </p> <pre caption="Activeer de swap partitie"> # <i>swapon /dev/hda2</i> </pre> <p> Maak en activeer de swap nu. </p> </body> </subsection> </section> <section> <title>Mounten</title> <body> <p> Nu onze partities gemaakt zijn en een filesystem bevatten, is het tijd ze te mounten. Gebruik het <c>mount</c> commando. Vergeet niet om de benodigde map te maken waar je ze wil mounten. Als een voorbeeld mounten we de root en boot partities: </p> <pre caption="De partities mounten"> # <i>mount /dev/hda3 /mnt/gentoo</i> # <i>mkdir /mnt/gentoo/boot</i> # <i>mount /dev/hda1 /mnt/gentoo/boot</i> </pre> <note> Als je je <path>/tmp</path> op een aparte partitie wil, zorg dat de rechten goed staan na het mounten: <c>chmod 1777 /mnt/gentoo/tmp</c>. Dit geld ook voor <path>/var/tmp</path>. </note> <p> We zullen ook een proc filesystem (een virtuele interface met de kernel) moeten mounten op <path>/proc</path>. Maar eerst moeten we onze bestanden op de partities plaatsen. </p> <p> Ga verder met <uri link="?part=1&chap=5">Installeren van de Gentoo Installatie bestanden</uri>. </p> </body> </section> </sections> ------------e9cmYCzuILE8bRdfehpxHb Content-Type: text/plain; charset=us-ascii -- [email protected] mailing list ------------e9cmYCzuILE8bRdfehpxHb--