Histori me fotot origjinale te kohes / 12 Tetor 1960 : Revolta e shqiptareve

 
_Histori_ (http://www.albdreams.net/category/histori/)  me fotot origjinale 
te kohes / 12  Tetor 1960 : Revolta e shqiptareve te diaspores, para OKB ne 
Nju Jork  . 
Kryeministri komunist i asaj kohe Mehmet Shehu u  mor ne “mbrojte” nga 
shqiptaret ne SHBA
BEQIR SINA, New  York 
Vizita e numrit dy  te diktatures se Shqiperise, ne SHBA;  si Shehu i 
kercenuar nga revolta e diaspores shqiptare antikomuniste u mbrojt nga policia e  
Nju Jorkut dhe shqiptaret e Amerikes. 
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-121.jpg)  
NJU  JORK : Takimi i lidereve te  vendeve komuniste, perfshire ketu edhe 
Shqiperine me perfaqesues ish  kryeministrin e asaj kohe Mehmet Shehun, ne 
vitin 1960 ne Nju Jork,  shkaktoi demonstraten me te fuqishme dhe te dhunshme 
qe eshte zhvilluar  ndonjehere nga diaspora ne Amerike. Qellimi ishte i 
qarte: denimi i komunizmit  ne Shqiperi dhe ne vendet e tjetra qe zbatohej ai, si 
: Poloni, Gjermani  Lindore, Bashkimin Sovjetik, Rumani, Bullgari, ish 
Jugosllavi, Hungrai,  Cekosllavaki e tjer.. Me qindra-mijera protestues çdo dite 
gjate asaj kohe  perfshire edhe grupet shqiptare qe kishin merguar prej 
vitesh ne SHBA, ishin te  irrituar nga veprat e qeverise famekeqe komuniste ne 
Shqiperi qe kishte kaluar  pertej çdo limiti dhe u mblodh ne rrugen ku 
ndodhej hoteli i Mehmet Shehut e  brohoriste me thirrje anti-komuniste, se bashku 
me zerat e tjere anti komuniste  ne SHBA.. 
Shehu ashtu si dhe liderit e tjere komuniste,  u ruajt ate dite nga police  
te shumte, pasi zemerimi ishte i paparashikueshem. Por, demonstrata arriti  
pertej çdo parashikimi te autoriteteve nju-jorkeze, dhe jo per shkak  vetem 
te zevendesit te diktatorit, Shehu qe ishte strehuar ne Harlem, por  edhe 
te grupeve te tjera qe ishin mire organizuar per protesta duke shfrytezuar  
mire prezencen e ish udheheqesve komuniste ne Nju Jork ne Asamblene e 15-te 
te  Pergjithshme te Kombeve te Bashkuara. 
Per protestuseit shqiptare, kryesisht emigrante politik qe ishin arratisur 
nga  Shqiperia dhe ish – Jugosllavia, protesta sipas deshmitarve te kohes 
dhe  shkrimeve te gazetave  do te degjeneronte ne perleshje midis dy 
diasporave  –  diaspores shqiptare dhe asaj greke. Kjo e fundit kishte dale ne  
demonstrate duke protestuar me parullen per njohjen e Vorio Epirit, dhe kerkesa  
per ”endrrat e semura shoviniste” te ketyre grupeve ultra nacionalsite  
greke ne mergim. 
Ky sipa deshmitarve te asaj kohe ishte dhe momenti kulminant ne te cilin  
shqiptaret qe u bene te papermbajtur me, sulmuan emigrantet grek qe po  
protestonin deri me perleshje fizike dhe goditje me sende te forta, duke  lene 
menjane keshtu ardhjen e Mehmet Shehut dhe qellimin primar qe kishte dalja  e 
tyre ne protestat anti komuniste para Kombeve te Bashkuara 50 vjet me pare.  
Ata madje pas asaj qe ndodhi, e sipas shtypit te asaj kohe e  “mbrojten”  
numrin dy te diktatures se Shqiperise, ne SHBA;  Shehun,  mbasi ai ishte  i 
kercenuar nga grupet ekstremiste greke, ne  SHBA-s.. 
*** 
Ne  Nju Jork, 50 vjet me pare, me 12 tetor 1960, pikerisht, ne njeren prej  
lagjeve te ketij ishulli nga me te varfrat e ketij qyteti, Nju Jorkut, 
qyetetit  mahnites i quajtur metropoli i botes, ne lagjen e te zinjeve ne Harlem 
–  hotelin “Harlem hotel” – u mblodhen  kreret staliniste nga e  shume 
vende te botes. Ata u mblodhen ketu per te qene larg syve te emigranteve  nga 
vendet ish komuniste, te cilet jetonin ne disa lagje te  tjera emigrantesh 
larg shume kesaj pjese te Manhattanit- Nju Jorkut, ne  Bruklin, Kuins, Bronx, 
e Staten Island. 
Fidel Kastro, atehere ishte vetem 34 vjeç, dhe vinte ne SHBA, si triumfues  
i Revolucionit Kuban, ishte i akomoduar ne hotelin “Shelburne”, se bashku 
me  Malcolm X dhe Nikita Khrushchev (Nikita Krushovin). Ndersa, ne hotelin “
Negro”  ne Harlem, diktatori Josiph Borz Tito, i ashtuqiajturi babai i 
komunizmit serb,  ose siç i pelqente atij t’a therrisnin “Marrshalli Tito” 
qendronte se  bashku me Mehmet Shehun, me dakmen “Xhelati e kuq”, u vendosen ne 
te njejtin  hotel. Ata perfaqesonin dy vendet komuniste nga Ballkani ne 
Kombet e  Bashkuara. 
Fidel Castro,  per shembull, ne Asamblene e Pergjithshme ne 1960, ish 
presidenti Kuban  leshoi nje rekord te fjalemeve jashte percaktimit te kater 
fjalemeve qe  jane historike te mbajtura nga ore, fjalimi i presidentit 34 
vjeçar Kubanez  Fidel Kastro, zgjati  29-minuta dhie ishte fjalim fillim e mbarim 
ne  te cilen ai e denoncoi SHBA, si imperializmin Amerikan. 
Nderkohe, per te kundershtuar diktatoret komuniste qe u mblodhen ne Harlem 
dhe u  strehuan ne disa hotele si “Negros”, “Imperial” dhe Waldorf e te  
tjere me 12 tetor 1960, plot 50 vjet te shkuara, u mbajt edhe  demonstrata me 
e fuqishme anti-komuniste nderkombetare, e atyre viteve. Ne  ato 
demonstratat e atyre diteve u perfshine edhe grupe anti-komuniste  shqiptare, shumica 
e atyre emigrante politik, te arratisur nga Shqiperia  dhe ish Jugosllavia. 
“Demonstrata qe do te mbahet mend ne Nju Jork, kundra komunizmit” – 
shkruanin  pas saj pothuajse te gjitha gazetat ne SHBA. Lajmi mendohet se i kaloi  
kufijte dhe mori ze anembane botes. Sipas gazetave per afro nji ore (40  
minuta), aq sa ishte edhe leja e policise, thane mjetet e informimit ne ate  
kohe, moren pjese rreth 10.000 demonstrues, ne dite, perfaqesues  keta nga 
diaspora e te gjitha vendeve ish-komuniste, perfshire grupet  shqiptare 
emigrante politik te arratisur qe kishin lene familjet e tyre ne  Shqiperi. 
Te gjithe protestuesit thuhet se erdhen ketu, te udhehequr kryesisht nga  
grupet hungareze anti komuniste dhe disa lider hungraez ne mergim, te cilet,  
kishin organizuar edhe nje “qeveri ne mergim”. Diaspora hungareze kishte  
marre persiper organizimin dhe kishin marre lejen e policise. Numerin e  
protestuesve e rriten edhe emigrante nga Rumania, Bullgaria, Rusia, Çekia,  
Kuba e Kina dhe nuk kane munguar siç  ceket edhe me larte, as  edhe shqiptaret 
e Amerikes, megjithse te pakte ne numer. Demonstraten,  sipas deshmitareve, 
e udhehoqen dhe e organizuan disa anetare  nga grupet anti-komuniste, 
hungareze, anetare keta nga grupi  i ashtuquajtur “ Qeveria hungareze, ne ekzil”. 
Demonstrata, sipas rrjedhjes, pati shanse te eskalonte, thane njoftimet, e 
atyre  diteve. Urrejtja ishte e madhe dhe sa vinte e shtohej midis grupeve  
antikomuniste, te cilet bertisnin dhe hidhnin parrulla kundra udheheqesve  
komuniste ne hotelet per rreth sheshit, ndersa disa njerez qe  perkrahin 
qeverite e tyre komuniste ne Amerike, kundershtonin ata duke mbajtur  ne dore 
flamujt me simbolet komuniste, sipas vendeve te  tyre. 
Sekretari i Pergjithshem i Kombeve te Bashkuara, zoti Hammarskjold, ne kete 
 situate mesohet se u beri thirrje demonstruesve me autoporlant, se bashku 
me  policine njujorkeze, qe demonstruesit te largoheshin nga sheshi ose  ata 
duhet te tregonin kulture demokratike gjate protestave. Ata kerkuan  
ruajtjen e qetesise dhe maturi, duke bere thirrje vazhdimisht se nuk ishte koha  
dhe vendi per te krijuar trazira te tilla, para syve te organizmave  
nderkombetare. 
Duke e argumentuar ate, si nje veprim jo te mire, per te gjitha palet qe 
ishin  perfshire ne  trazirat anti komuniste. Pra, sipas tyre dhuna, nuk  
ishte ne te miren e asnjeres pale, as te atyre qe perkrahin komunizmin ne vendin 
 e tyre, te derguarave nga qeverite komuniste, por as edhe te forcave  
anti-komuniste, emigranteve politik. 
Megjithate, nga qe urrejtja ishte e madhe dhe e papermbajtshme, turmat e  
njerezve dolen jashte kontrollit disa here dhe u perleshen fizikisht per disa 
 ore. Nga keto perleshje, u shkaktuan edhe deme. Demi qe u shkaktua, thane  
autoritetet policore nju-jorkeze, ne nje raport, sipas gazetave, i kaloi te 
 10.000 dollaret ne dite, çka do te thote sot mbi ndoshta, edhe me shume  
se 100.000 dollar, me vleren e tanishme te dollarit. 
Ne diten e dyte te demostratave anti qeveritare, te nesermen, e ketyre  
demonstratave, ndodhi diçka qe  historia do te shkruaj. Ishte pra ajo e  
demostrates se grupeve te emigranteve politik shqiptare, e  cila u mbush me 
ndjenja te forta te patriotizmit dhe  atdhedashurise. Kjo demostrat do te shenonte 
per diasporen shqiptare  ne Amerike, nje nga momentet me te rendesishme te 
saj ne historin e shqiptarve  te Amerikes. 
Ajo, dite do te mbetet dita e lartesimit te identitetit tone kombetar,  
dinjitetit e krenarise kombetare, ne te gjithe historine e diaspores, dhe  e 
popullit shqiptar ne pergjithesi. Rruga, midis te pares “Avenue” dhe 49  
street –tes (first Avenue & 49 st), u gjakos me gjak shqiptari. Ajo, dite  dhe 
ajo rruge, do te mbetet rruga e simbolit shqiptar ne SHBA, rruga ku diaspora  
shqiptare, patriotet,  atdhetaret e anti-komunistet, qe kishin dale  ato 
dite kunder Kryeministrit komunist shqiptare Mehmet Shehut,  e  harruan ate 
dhe  spontanisht te motivuar nga nje provokacion i rende i  grupeve te 
diaspores greke,  per disa ore u perleshen fizikisht me  diasporen greke, qe kishte 
dale te protestonte, me parrulla dhe flamuj  grek qe kerkonin nga Kombet e 
Bashkuara, njohjen e te ashtuquajturit  Vorio Epir – Epiri i Veriut. 
Zyrtari i larte komunist, Mehmet Shehu, ish-kryeminister i asaj kohe, ishte 
 perfaqesuesi zyrtare i R.P.S. te Shqiperise, ne Sesionin 15 te Asamblese 
se  Pergjithshme te OKB-se, thuhet se eshte befasur kur ka pare me syt e tij 
kete  ngjarje. Diaspora greke e ushqyer nga qarqet shoviniste greke ne 
Amerike, dhe  ato anti-shqiptare minoritare ne mergim, e organizonte kete 
demonstrate, me  parulla te ashpra provokuese dhe thirrje  anti-shqiptare. 
Ata kishin ngritur zerin duke shfrytezuar pjesemarrjen e Mehmet Shehut dhe  
lidereve nga e gjithe bota, duke kerkuar sipas tyre per te ashtuquajturat 
te  “drejtat” e neperkembura te minoritetit grek, ne Shqiperi, duke kerkuar 
zhdukjen  e çeshtjes çame, dhe mbajtjen ne fuqi te Ligjit te Luftes dhe 
kerkonin qe  te merrnin sipas tyre gjithe Jugun e Shqiperise, me pretendime te 
egra  shoviniste deri ne Shkumbin. 
“Shqiptaret e  Amerikes, qe kurre nuk kane protestuar dhe kurre nuk 
protestojne kunder atdheut  te tyre Shqiperise, por, protestojne kur ka qene rasti 
kunder  ideologjise komuniste”, – shkruante gazeta “Dielli”, e vetmja 
gazete ne  gjuhen shqipe ate kohe ne SHBA, tregoje se para Atdheut nuk ka asnje 
lloj  ideologjie, krahine apo feje te ndaj shqiptaret . 
Dhe kete e treguan vete shqiptaret, gjate demonstrates qe u zhvillua  me 12 
tetor 1960. Sipas mejteve te pakta te informimit ne gjuhen  shqipe te asaj 
kohe,  protestuesit thane se “ne jemi krenare qe kemi dale  ketu, per te 
protestuar kunder nje Kryeministri komuniste, qe nuk  perfaqeson denjesisht 
Shqiperine,  por ideologjine e keqe marksite  leniniste, pra qe  kemi dale ketu 
para OKB-se ne sy te gjithe  botes, per te pritur kryeministrin e 
Shqiperise Mehmet Shehun, me  protesta anti komuniste”. Por, para Shqiperise, atdheut 
tone t?7 dashur  ne  e “mbrojme” edhe udheheqsin tone komuniste, dhe japim 
 jeten. 
Shtypi dhe deshmitaret thone se, gjithçka mori kah tjeter, pikerishte kur  
shqiptaret e Amerikes, qe po protestonin kundra Kryeministrit komuniste 
Mehmet  Shehut, u perballen ne shesh gjate nje proteste me turmat e ultra  
nacionaliste greke, ne Diaspore, qe protestonin me parullat  Vorio-epiriote, 
flamurin shovinist dhe hidhnin slogane te egra anti shqiptare  dhe kendodnin 
kege ultra nacionaliste greke, kundra shqiptareve. Nekete kohe  shkruan gazeta “
Dielli”,  emigrantet politik shqiptare e lane me  nje ane Kryeministrin e 
Shqiperise Mehmet Shehun, dhe u konfrontuan duke u  perleshur fizikisht e 
goditur me sende te forta me Diasporen ultra  nacionalsite greke. 
Gazetat e tjera lokale, shkruanin dhe deshmitaret tregojne se  “ 
Demonstrata, u kthye spontanisht nga njeri motiv ne tjetrin, nga ai  motivi 
antikomunist, ne motive te forta  atdhetare ne favor te  çeshtjes tone kombetare, aty 
per aty, dhe  pa ndonje organizim ose  thirrje, u kthye ne nje arene te 
pergjakshme. Midis dy grupeve  atyre antikomuniste shqiptare, dhe emigranteve 
grek  e antishqiptare qe ishin grumbulluar ne turma ne  shesh. 
Perplasja filloi “duke u goditur fillimisht ne distance, sipas deshimtarve  
te asaj kohe,  ku ne mes qendronte nje gradhe me police amerikane, ndersa  
protestuesit goditeshin me mjete te forta dhe ishin duke hedhur  parulla 
fyese e ofenduese” si nga protestuesit shqiptare dhe truma greke qe  ishte me e 
organizuar dhe e pergatitur per tju kundervene shqiptarve, duke  menduar se 
“edhe ata do t’i bashkoheshin atyre meqense kishte ardhur  Kryeministri 
komuniste.” 
Keshtu vazhdoi per disa ore deri perleshja u vu nen kontrollin e policise  
nju-jorkeze, e cila, kerkoi te mos afroheshin shume afer njeri tjetrit  
protesituesit e te dyja paleve. Behet e ditur se per te marre nen kontroll  
situaten aty, zbarkuan forca te shumta policie nga rajonet e tjera te Nju  
Jorkut. Demonstraten dhe perleshjen e pergjakshme, e kane ndjekur per here te  
pare, gazetaret e gazetave dhe radiove me te medha amerikane. Te cilat kishin  
ardhur ne kete shesht te ndiqnin punimet e Asamblese se Pergjithshme te 
OKB-es.  Ka pasur edhe shqiptar te plagosur dhe te arrestuar. 
Te nesermen, ishte hera e pare qe shqiptaret “pushtuan” lajmet e asaj 
dite, ne  faqet e para te gazetave me te njohura te Nju Jorkut. Te gjitha 
gazetat, radiot  me te medha amerikane dhe me prestigjiozet e botes e pasqyruan 
ngjarjen me tituj  te medhenj dhe ne faqe te pare disa prej tyre shoqeruar 
edhe me fotografi se  çfare kishte ndodhur dhe sesi kishte ndodhur. “New York 
Times” – “USA Today” –  “Washington Post” – “St Petersburg (FL) Times” – 
Associated Press”, “Denver  Post”, “Chicago Tribune”, – “Christian 
Science Monitor” e te tjera ne faqe te  pare pasqyruan demonstraten dhe ngjarjen, 
duke e pasqyrura ate si lajm kryesore  i asaj dite. 
Te gjitha ato qe ndodhen ishin ne faqet kryesore te ketyre  gazetave me 
foto dhe tituj te interesant,te cilat  çelnin  edicionin e asaj dite (13 dhe 14 
tetor 1960) . Disa prej tyre  dolen me tituj te tille si : “Gjakoset, rruga 
perballe Kombeve te  Bashkuara”- “Ne New York, hapet “lufta” midis 
Greqise dhe Shqiperise” –  “Nacionalistet, dhe antikomunistet shqiptare ne 
Amerike, per hir te Shqiperise,  dalin e “mbrojne” udheheqesin komunist 
Kryeministrin Mehmet Shehu”, “Per  hir te kombit te tyre – emigrantet politik 
shqiptare per pak e harruan  udheheqesin komunist” – “Shqiptaret, treguan se jane 
nacionaliste te medhenj” –  e shume e shume tituj te tjere te kesaj 
ngjarje. 
Per  fatkeq vetem mbas renjes se komunizmit, kjo ngjarje zuri vendin qe i 
takonte ne  shtypin demokratik. Por asnjehere aq sa duhej te zinte.  Perseri  
verehet se per nga rendesia qe ajo ka,  eshte pasqyruar shume pak . Ka  
mbetur vetem ne raportime te njejta nga disa gazeta dhe gazetar te  djathte, 
duke e pershkruar dhe kujtuar ate si nje dite qe na  kujton te gjithe ne 
shqiptareve, se çfare rendesie dhe vlere ka,  patriotizmi atdhetarizmi dhe 
antikomunizmi tek shqiptaret e Amerikes,sidomos  ne Diaspore. 
Gazetar te ndryshem kan shkruar keto vite te demokracise se kane gjetur 
shenime  nga gazetat amerikane te asaj kohe ne arshivat e biblotekes se Nju  
Jorkut, ku tregohet qarte se Shqiptaret e Amerikes, “e kane  si tradite qe nuk 
jane pajtuar dhe as qe pajtohen ndonjehere me  komunizmin e mbeturinat e 
tyre ne Tirane, Kosove e viset shqiptare.” pa cenuar  interesat e tyre 
kombetare. Por nuk jane “gerrmuar” ashtu si duhet ende arshivat  qendrore te 
Tiranes, aty  ku eshte arshivuar mateiali origjinal  nga kjo ngjarje e vitit 
1960. 
Disa gazeta te kohes se demokracise, duke iu kushtur ngjarjeve ideologjike 
te  asaj kohe, shkruajten tani se” se -Ishte 12 tetor 1960: ne nje sesion  
te zjarrte te OKB-se, kur udheheqesi komunist – krue i Kremlinit  Nikita  
Krushov, ka “lene nam” si i themi ne shqiptaret, kur gjate nje mbledhje ne OKB 
 arriti deri atye sa e hoqi kepucen dhe e perplasi mbi tavoline per te  
protestuar, nje kunder thenie te delegatit te delegacionit  te Filipineve, i 
cili me ane te kryeministrit te tyre,  e akuzonte  ish  superfuqine socialiste 
BRSS-ne per “imperializem” ne Evropen  Lindore. Gjesti i ulet i 
udheheqesit moskovite, ne Asamblen e  15-te e Pergjithshme e Kombeve te Bashkuara, 
eshte kujtuar si nje nder me  te terbuarat ne historine e OKB-es, ne Shekullin 
XX. 
Me 3 tetor lideri i Kemlinit, i kerkoi nga foltorja e Pallatit te  Qelqte, 
shkarkimin e Sekretarit te Pergjithshem Dag Hammarskjold, duke e akuzuar  
ate per bashkefajesi me fuqite perendimore per nderhyrjen e kaskave blu ne  
ish Kongon belge, ne Afrike, e mberthyer ne daret e luftes civile, e cila  
ishte quajtur si nderhyrje e OKB ne ate kohe, duke shpallur respektin ndaj  se 
drejtes se popujve per pavaresi. 
Ne ditet e mevonshme, gjithnje ne Asamblene e 15-te, te Pergjithshme te  
Kombeve te Bashkuara, Nikita Krushovi e nderpreu fjalen e kryeministrit 
britanik  Harold Macmillan, duke e quajtur ate ‘fajtor’, sepse ai kishte shprehur 
 mbeshtetjen ndaj Sekretarit te Pergjithshem te OKB-se, duke goditur pa  
nderprerje dhe me force dhe ritmikisht me grushta tavolinen, bashke me te  
gjithe anetaret e delegacionit sovjetik te pranishem. 
Por, me 14 tetor 1960 shefi i delegacionit te Filipineve, Lorenzo  
Sumulong, duke perfituar nga prania e udheheqesve te larte komuniste ne  Asamblene e 
15-te , dhe vete Kryemnitrit te Shqiperis Mehmet Shehu i  cili udhehqite 
delegacionin shqiptar ne Nuju Jork, deklaroi ne fjalimin e  tij se “rezoluta e 
propozuar nga BRSS mbi te drejten e pamohueshme te popujve  per pavaresi 
duhej te shtrihej edhe per popujt e Evropes Lindore dhe popujve te  te gjitha 
vendeve ne Eurpone Juglindore, perfshire RFS Jugosllave dhe  RPS  te 
Shqiperis, qe iu eshte mohuar liria e te ushtruarit te te drejtave  politike dhe 
qytetare, te rrembyera nga Bashkimi Sovjetik dhe sistemi  komunist.” 
Krushovi, dhe udheheqesit e tjere komunist te irrituar dhe ne shenje 
proteste,  dolen nga mbledhja duke i kerkuar pa sukses presidentit te Asamblese se 
 Pergjithshme, qe t’ia terhiqte verejtjen delegatit filipinas. Krushovi qe  
udhehqte fjalimet e udheheqsve komunist,  ne fillim e godit tavolinen me  
grusht, pastaj me nje kepuce. 
Pergjate viteve ngjarja eshte rindertuar ne menyra te panumerta dhe te  
papajtueshme me njera tjetren: lideri sovjetik vetem e kishte vringelluar  
kepucen, vetem e kishte mbeshtetur mbi tavoline e keshtu me  radhe 
Kjo  ngjarje u shenua me kryetitullin e gazetave te medha amerikane dhe u  
quajte : “Djali gjaknxehte”  i koherave te luftes se ftohte, ish  
udheheqesi komuniste “çmendet” ne Nju Jork  
Êshte, kjo ngjarje e cila ndodhi aso kohe ne kulisat e OKB-se me 12 tetor, 
kur  disa vende kremtuan jubileun sekret te mbledhjes me te zhurmshme te  
Asamblese se Pergjithshme, qe hyri ne histori fale “kepuces se famshme te 
Nikita  Krushovit”, shkruajti shtypi Amerikan. 50 vjet me pare, me 12 tetor te  
vitit 1960, lideri i Partise Komuniste Sovjetike, i zemeruar nga nje fjalim, 
qe  fliste mbi te drejtat e lirite e popujve nen sundimin komuniste, lirine 
e  pavaresine e tyre, qysh ne ate kohe, hoqi kepucen dhe filloi ti binte  
tavolines me te duke kerkuar qe ti jepej fjala kunder fjalimeve qe godisnin  
komunizmimin dhe sundimin e tyre diktatorial. 
Si rezultat i ketij gjesti ne sallen e mbledhjes u be zhurme e madhe, ku  
Kryetari i Kremlinit Kryetari Partise Komuniste sovjetike Nikita  Krushovi, 
theu majthin duke u perpjekur te vinte ai “rregullat e OKB. Me  vone ish 
kryeministrin e Britanise Winston Cherchill, e pyeten, se çfare  mendonte ai per 
incidentin me kepucen e Kurshovit. Politikani britanik i zgjuar  dhe me 
eksperience shumevjeçare, politike” u pergjigj se zenkat ne  parlament jane gje 
e zakonshme. Por jo ne Kombet e Bashkuara  !” 
Cherchill eshte cituar te kete thene per kete ngjarje se “ Edhe vete ai, ka 
 patur raste, kur ne te rite e vet eshte rrahur ne Dhomen e Lordeve dhe 
bile  ka ngrene dhe grusht ne fytyre. Kurse, ai ka premendur se ne parlamentet 
e  Amerikes se Jugut, ka ndodhur qe kane qelluar bile dhe me arme. Por, vete 
fakti  qe Sekretari i Pergjitheshem i Byrose sovjetike,  Krushovi i veshur 
me  kostum blu, dhe me kepuce me thurje ne ngjyre te verdhe – kjo eshte e  
tmerrshme,” ka vene ne dukje jo pa ironi Zoti Winston Cherchill citojne  
gazetat e asaj kohe. 
Historia me kepucen e Krushovit, sipas shtypit te asaj kohe u be simbol i  
gjalle i luftes se ftohte. Por megjithate mund te arsyetohet edhe keshtu: se 
 mbledhja tragji-komike me gjakra te ndezura ne Asamblene e Pergjithshme te 
 OKB-se, mes ideologjise komuniste dhe sundimit komuniste dhe perendimit ne 
anen  tjeter, gjithsesi ishte me mire se sa nje konflikt ushtarak. E 
qeshura, me  Krushovin thoni gazetat e kohes eshte me leverdi sepse te zgjat 
jeten,  ndersa luta t’a shkurton jeten 
 
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Fidel_Castro_-_UN_General_Assembly_1960.jpg)  
Grupi  i udheheqesve komunist ne Nju Jork - OKB 1960 
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-310.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-410.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-510.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-61.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-71.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-81.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-91.jpg)  
 
 
 
 
 
 
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-101.jpg)  
(http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-111.jpg)  
 
(http://bp2.blogger.com/_ySCIT3KO9Zc/R7sTEch8lQI/AAAAAAAAJAY/Un-DuDfsJUk/s1600-h/Fidel_Castro_1.jpg) Fidel  Castro (Cuban President) and Nikita 
Khrushchev  (Soviet  Union) at the Haarlem in 1960.
 
(http://bp0.blogger.com/_ySCIT3KO9Zc/R7sTE8h8lRI/AAAAAAAAJAg/Hbn__ZRLPmU/s1600-h/Fidel_Castro_2.jpg) 
_Histori_ (http://www.albdreams.net/category/histori/)  me fotot origjinale 
te kohes / 12 Tetor 1960 :  Revolta e shqiptarëve të diasporës, para OKB në 
Nju Jork .
 
 
Kryeministri  komunist i asaj kohe Mehmet Shehu u mor në “mbrojte” nga 
shqiptarët  në SHBA
BEQIR SINA, New  York
Vizita e numrit dy të diktaturës së Shqipërisë, në SHBA; si  Shehu i 
kërcënuar nga revolta e diasporës shqiptare antikomuniste u mbrojt nga  policia e 
Nju Jorkut dhe shqiptarët e Amerikës.  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-121.jpg) 
NJU JORK : Takimi i liderëve të vendeve komuniste, përfshirë  këtu edhe 
Shqipërinë me përfaqësues ish kryeministrin e asaj kohe Mehmet  Shehun, në 
vitin 1960 në Nju Jork, shkaktoi demonstratën më të fuqishme dhe të  dhunshme që 
është zhvilluar ndonjëherë nga diaspora në Amerikë. Qëllimi ishte i  qartë: 
dënimi i komunizmit në Shqipëri dhe në vendet e tjetra që zbatohej ai, si  
: Poloni, Gjermani Lindore, Bashkimin Sovjetik, Rumani, Bullgari, ish  
Jugosllavi, Hungrai, Cekosllavaki e tjer.. Me qindra-mijëra protestues çdo ditë  
gjatë asaj kohe përfshirë edhe grupet shqiptare që kishin mërguar prej 
vitesh në  SHBA, ishin të irrituar nga veprat e qeverisë famëkeqe komuniste në 
Shqipëri që  kishte kaluar përtej çdo limiti dhe u mblodh në rrugën ku ndodhej 
hoteli i  Mehmet Shehut e brohoriste me thirrje anti-komuniste, së bashku 
me zërat e tjerë  anti komunistë në SHBA.. 
Shehu ashtu si dhe liderit e tjerë komunistë,  u ruajt atë ditë nga policë 
të shumtë, pasi zemërimi ishte i  paparashikueshëm. Por, demonstrata arriti 
përtej çdo parashikimi të autoriteteve  nju-jorkeze, dhe jo për shkak vetëm 
të zëvendësit të diktatorit, Shehu që  ishte strehuar në Harlem, por edhe të 
grupeve të tjera që ishin mirë organizuar  për protesta duke shfrytëzuar 
mirë prezencën e ish udhëheqësve komunistë në Nju  Jork në Asamblenë e 15-të 
të Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. 
Për protestuseit shqiptarë, kryesisht emigrantë  politik që ishin arratisur 
nga Shqipëria dhe ish – Jugosllavia, protesta sipas  deshmitarve të kohës 
dhe shkrimeve të gazetave  do të degjeneronte në  përleshje midis dy 
diasporave –  diasporës shqiptare dhe asaj greke. Kjo e  fundit kishte dalë në 
demonstratë duke protestuar me parullën për njohjen e  Vorio Epirit, dhe kërkesa 
për ”ëndrrat e sëmura shoviniste” të këtyre  grupeve ultra nacionalsite 
greke në mërgim. 
Ky sipa deshmitarve të asaj kohe ishte dhe momenti  kulminant në të cilin 
shqiptarët që u bënë të papërmbajtur më, sulmuan  emigrantët grek që po 
protestonin deri me perleshje fizike dhe goditje me  sende të forta, duke lënë 
mënjanë kështu ardhjen e Mehmet Shehut dhe qëllimin  primar që kishte dalja e 
tyre në protestat anti komunistë para Kombeve të  Bashkuara 50 vjet më parë. 
Ata madje pas asaj që ndodhi, e sipas shtypit të  asaj kohe e “mbrojtën”  
numrin dy të diktaturës së Shqipërisë, në  SHBA;  Shehun, mbasi ai ishte  i 
kërcënuar nga grupet ekstremiste  greke, në SHBA-s.. 
*** 
Në Nju Jork, 50 vjet më parë, më 12 tetor 1960,  pikërisht, në njërën prej 
lagjeve të këtij ishulli nga më të varfrat e këtij  qyteti, Nju Jorkut, 
qyetetit mahnitës i quajtur metropoli i botës, në lagjen e  të zinjëve në Harlem 
– hotelin “Harlem hotel” – u mblodhën  krerët stalinistë nga e shumë 
vende të botës. Ata u mblodhen këtu për  të qënë larg syve të emigrantëve nga 
vendet ish komuniste, të cilët jetonin në  disa lagje të tjera emigrantësh 
larg shumë kësaj pjese të Manhattanit- Nju  Jorkut, në Bruklin, Kuins, Bronx, e 
Staten Island. 
Fidel Kastro, atëherë ishte vetëm 34 vjeç, dhe vinte  në SHBA, si triumfues 
i Revolucionit Kuban, ishte i akomoduar në hotelin  “Shelburne”, së bashku 
me Malcolm X dhe Nikita Khrushchev (Nikita Krushovin).  Ndërsa, në hotelin “
Negro” në Harlem, diktatori Josiph Borz Tito, i  ashtuqiajturi babai i 
komunizmit serb, ose siç i pëlqente atij t’a thërrisnin  “Marrshalli Tito” 
qëndronte së bashku me Mehmet Shehun, me dakmën  “Xhelati e kuq”, u vendosën në 
të njëjtin hotel. Ata përfaqësonin dy vendet  komuniste nga Ballkani në 
Kombet e Bashkuara. 
Fidel Castro, për shembull, në Asamblenë e Përgjithshme në 1960, ish  
presidenti Kuban lëshoi një rekord të fjalemeve jashtë përcaktimit të katër  
fjalemeve që janë historike të mbajtura nga orë, fjalimi i presidentit 34  
vjeçar Kubanez Fidel Kastro, zgjati  29-minuta dhie ishte fjalim fillim e  mbarim 
në të cilën ai e denoncoi SHBA, si imperializmin Amerikan. 
Ndërkohë, për të kundërshtuar diktatorët komunistë  që u mblodhën në Harlem 
dhe u strehuan në disa hotele si “Negros”,  “Imperial” dhe Waldorf e të 
tjerë më 12 tetor 1960, plot 50 vjet  të shkuara, u mbajt edhe demonstrata më 
e fuqishme anti-komuniste ndërkombëtare,  e atyre viteve. Në ato 
demonstratat e atyre ditëve u përfshinë edhe  grupe anti-komuniste shqiptare, shumica 
e atyre emigrantë politik, të  arratisur nga Shqipëria dhe ish Jugosllavia. 
“Demonstrata që do të mbahet mend në Nju Jork,  kundra komunizmit” – 
shkruanin pas saj pothuajse të gjitha gazetat në SHBA.  Lajmi mendohet se i kaloi 
kufijtë dhe mori zë anembanë botës. Sipas  gazetave për afro nji orë (40 
minuta), aq sa ishte edhe leja e policisë, thanë  mjetet e informimit në atë 
kohë, morën pjesë rreth 10.000 demonstrues, në  ditë, përfaqësues këta nga 
diaspora e të gjitha vendeve ish-komuniste,  përfshirë grupet shqiptare 
emigrantë politik të arratisur që kishin lënë  familjet e tyre në Shqipëri. 
Të gjithë protestuesit thuhet se erdhën këtu,  të udhëhequr kryesisht nga 
grupet hungareze anti komuniste dhe disa lider  hungraez në mërgim, të cilët, 
kishin organizuar edhe një “qeveri në mërgim”.  Diaspora hungareze kishte 
marrë përsipër organizimin dhe kishin marrë lejen  e policisë. Numërin e 
protestuesve e rritën edhe emigrantë nga  Rumania, Bullgaria, Rusia, Çekia, 
Kuba e Kina dhe nuk kanë munguar siç   ceket edhe më lartë, as edhe shqiptarët 
e Amerikës, megjithse të paktë në  numër. Demonstratën, sipas dëshmitarëve, 
e udhëhoqën dhe e organizuan disa  anëtarë nga grupet anti-komuniste, 
hungareze, anëtarë këta nga grupi  i ashtuquajtur “ Qeveria hungareze, në ekzil”. 
Demonstrata, sipas rrjedhjes, pati shanse të  eskalonte, thanë njoftimet, e 
atyre ditëve. Urrejtja ishte e madhe dhe sa  vinte e shtohej midis grupeve 
antikomuniste, të cilët bërtisnin dhe hidhnin  parrulla kundra udhëheqësve 
komunistë në hotelet për rreth sheshit, ndërsa  disa njerëz që përkrahin 
qeveritë e tyre komuniste në Amerikë,  kundërshtonin ata duke mbajtur në dorë 
flamujt me simbolet komuniste, sipas  vendeve të tyre. 
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara,  zoti Hammarskjold, në 
këtë situatë mësohet se u bëri thirrje demonstruesve me  autoporlant, së bashku 
me policinë njujorkeze, që demonstruesit të  largoheshin nga sheshi ose ata 
duhet të tregonin kulturë demokratike gjatë  protestave. Ata kërkuan 
ruajtjen e qetësisë dhe maturi, duke bërë thirrje  vazhdimisht se nuk ishte koha 
dhe vendi për të krijuar trazira të tilla, para  syve të organizmave 
ndërkombëtare. 
Duke e argumentuar atë, si një veprim jo të mirë, për të  gjitha palët që 
ishin përfshirë në  trazirat anti komuniste. Pra, sipas  tyre dhuna, nuk 
ishte në të mirën e asnjërës palë, as të atyre që përkrahin  komunizmin në 
vendin e tyre, të dërguarave nga qeveritë komuniste, por as  edhe të forcave 
anti-komuniste, emigrantëve politik. 
Megjithatë, nga që urrejtja ishte e madhe dhe e  papërmbajtshme, turmat e 
njerëzve dolën jashtë kontrollit disa herë dhe u  përleshën fizikisht për 
disa orë. Nga këto përleshje, u shkaktuan  edhe dëme. Dëmi që u shkaktua, thanë 
autoritetet policore nju-jorkeze, në  një raport, sipas gazetave, i kaloi 
të 10.000 dollarët në ditë, çka do të  thotë sot mbi ndoshta, edhe më shumë 
se 100.000 dollar, me vlerën e  tanishme të dollarit. 
Në ditën e dytë të demostratave anti qeveritare, të  nesërmen, e këtyre 
demonstratave, ndodhi diçka që  historia do të shkruaj.  Ishte pra ajo e 
demostratës së grupeve të emigrantëve  politik shqiptarë, e cila u mbush me 
ndjenja të forta  të patriotizmit dhe atdhedashurisë. Kjo demostrat do të shënonte 
 për diasporën shqiptare në Amerikë, një nga momentet më të rëndësishme të 
saj në  historin e shqiptarve të Amerikës. 
Ajo, ditë do të mbetet dita e lartësimit të identitetit  tonë kombëtar, 
dinjitetit e krenarisë kombëtare, në të gjithë historinë e  diasporës, dhe e 
popullit shqiptar në përgjithësi. Rruga, midis të parës  “Avenue” dhe 49 
street –tes (first Avenue & 49 st), u gjakos me gjak  shqiptari. Ajo, ditë dhe 
ajo rrugë, do të mbetet rruga e simbolit shqiptar në  SHBA, rruga ku diaspora 
shqiptare, patriotët,  atdhetarët e  anti-komunistët, që kishin dalë ato 
ditë kundër Kryeministrit komunist  shqiptarë Mehmet Shehut,  e harruan atë 
dhe  spontanisht të motivuar  nga një provokacion i rëndë i grupeve të 
diasporës greke,  për disa orë u  përleshën fizikisht me  diasporën greke, që 
kishte dalë të protestonte, me  parrulla dhe flamuj grek që kërkonin nga Kombet e 
Bashkuara, njohjen e  të ashtuquajturit Vorio Epir – Epiri i Veriut. 
Zyrtari i lartë komunist, Mehmet Shehu, ish-kryeministër i  asaj kohe, 
ishte përfaqësuesi zyrtare i R.P.S. të Shqipërisë, në Sesionin 15 të  Asamblesë 
së Përgjithshme të OKB-së, thuhet se është befasur kur ka parë me syt  e tij 
këtë ngjarje. Diaspora greke e ushqyer nga qarqet shoviniste greke në  
Amerikë, dhe ato anti-shqiptare minoritare në mërgim, e organizonte këtë  
demonstratë, me parulla të ashpra provokuese dhe thirrje  anti-shqiptare. 
Ata kishin ngritur zërin duke shfrytëzuar  pjesëmarrjen e Mehmet Shehut dhe 
liderëve nga e gjithë bota, duke kërkuar sipas  tyre për të ashtuquajturat 
të “drejtat” e nëpërkëmbura të minoritetit grek, në  Shqipëri, duke kërkuar 
zhdukjen e çështjes çame, dhe mbajtjen në fuqi të  Ligjit të Luftës dhe 
kërkonin që të merrnin sipas tyre gjithë Jugun e  Shqipërisë, me pretendime të 
egra shoviniste deri në Shkumbin. 
“Shqiptarët e Amerikës, që kurrë nuk kanë protestuar dhe kurrë nuk  
protestojnë kundër atdheut të tyre Shqipërisë, por, protestojnë kur ka qënë  rasti 
kundër ideologjisë komuniste”, – shkruante gazeta “Dielli”, e  vetmja 
gazetë në gjuhën shqipe atë kohë në SHBA, tregojë se para Atdheut nuk ka  asnjë 
lloj ideologjie, krahine apo feje të ndaj shqiptarët . 
Dhe këtë e treguan vetë shqiptarët, gjatë demonstratës që u  zhvillua më 12 
tetor 1960. Sipas mejteve të pakta të informimit në  gjuhën shqipe të asaj 
kohe,  protestuesit thanë se “ne jemi krenarë që kemi  dalë këtu, për të 
protestuar kundër një Kryeministri komunistë, që nuk  përfaqëson denjësisht 
Shqipërinë,  por ideologjinë e keqe marksitë  leniniste, pra që  kemi dalë këtu 
para OKB-së në sy të gjithë  botës, për të pritur kryeministrin e 
Shqipërisë Mehmet Shehun, me  protesta anti komuniste”. Por, para Shqipërisë, atdheut 
tonë t?7 dashur  ne  e “mbrojmë” edhe udhëheqsin tonë komunistë, dhe japim 
jetën. 
Shtypi dhe deshmitarët thonë se, gjithçka mori kah  tjetër, pikërishtë kur 
shqiptarët e Amerikës, që po protestonin kundra  Kryeministrit komunistë 
Mehmet Shehut, u përballën në shesh gjatë një  proteste me turmat e ultra 
nacionaliste greke, në  Diasporë, që protestonin me parullat Vorio-epiriote, 
flamurin shovinist dhe  hidhnin slogane të egra anti shqiptare dhe këndodnin 
këgë ultra nacionaliste  greke, kundra shqiptarëve. Nëkëtë kohë shkruan gazeta “
Dielli”,  emigrantët politik shqiptarë e lanë me një anë Kryeministrin e  
Shqipërisë Mehmet Shehun, dhe u konfrontuan duke u përleshur fizikisht e  
goditur me sende të forta me Diasporën ultra nacionalsite greke. 
Gazetat e tjera lokale, shkruanin dhe deshmitarët  tregojnë se “ 
Demonstrata, u kthye spontanisht nga njëri motiv në tjetrin,  nga ai motivi 
antikomunist, në motive të forta  atdhetare në  favor të çështjes tonë kombëtare, aty 
për aty, dhe  pa ndonjë  organizim ose thirrje, u kthye në një arenë të 
përgjakshme. Midis dy grupeve  atyre antikomuniste shqiptare, dhe emigrantëve 
grek  e antishqiptarë që ishin grumbulluar në turma në shesh. 
Përplasja filloi “duke u goditur fillimisht në  distancë, sipas deshimtarve 
të asaj kohe,  ku në mes qëndronte një gradhë  me policë amerikanë, ndërsa 
protestuesit goditeshin me mjete të forta dhe  ishin duke hedhur parulla 
fyese e ofenduese” si nga protestuesit  shqiptarë dhe truma greke që ishte më e 
organizuar dhe e përgatitur për tju  kundërvënë shqiptarve, duke menduar se 
“edhe ata do t’i bashkoheshin atyre  meqense kishte ardhur Kryeministri 
komunistë.” 
Kështu vazhdoi për disa orë deri përleshja u vu  nën kontrollin e policisë 
nju-jorkeze, e cila, kërkoi të mos afroheshin shumë  afër njeri tjetrit 
protesituesit e të dyja palëve. Bëhet e ditur se për të marrë  nën kontroll 
situatën aty, zbarkuan forca të shumta policie nga rajonet e  tjera të Nju 
Jorkut. Demonstratën dhe përleshjen e përgjakshme, e kanë ndjekur  për herë të 
parë, gazetarët e gazetave dhe radiove më të mëdha amerikane. Të  cilat kishin 
ardhur në këtë shesht të ndiqnin punimet e Asamblesë së  Përgjithshme të 
OKB-ës. Ka pasur edhe shqiptar të plagosur dhe të arrestuar. 
Të nesërmen, ishte hear e parë që shqiptarët  “pushtuan” lajmet e asaj 
dite, në faqet e para të gazetave më të njohura të Nju  Jorkut. Të gjitha 
gazetat, radiot më të mëdha amerikane dhe më prestigjiozet e  botës e pasqyruan 
ngjarjen me tituj te mëdhenj dhe në faqe të parë disa prej  tyre shoqëruar 
edhe me fotografi se çfarë kishte ndodhur dhe sesi kishte  ndodhur. “New York 
Times” – “USA Today” – “Washington Post” – “St Petersburg  (FL) Times” –
 Associated Press”, “Denver Post”, “Chicago Tribune”, – “Christian  
Science Monitor” e të tjera në faqe të parë pasqyruan demonstratën dhe ngjarjen, 
 duke e pasqyrura atë si lajm kryesorë i asaj dite. 
Të gjitha ato që ndodhën ishin në  faqet kryesore të këtyre gazetave me 
foto dhe tituj të  interesant,të cilat  çelnin edicionin e asaj dite (13 dhe 14 
 tetor 1960) . Disa prej tyre dolën me tituj të tillë si  : “Gjakoset, 
rruga përballë Kombeve të Bashkuara”- “Në New York, hapet  “lufta” midis 
Greqisë dhe Shqipërisë” – “Nacionalistët, dhe antikomunistët  shqiptarë në 
Amerikë, për hir të Shqipërisë, dalin e “mbrojnë” udhëheqësin  komunist 
Kryeministrin Mehmet Shehu”, “Për hir të kombit të tyre – emigrantët  politik 
shqiptarë për pak e harruan udhëheqësin komunist” – “Shqiptarët,  treguan se 
janë nacionalistë të mëdhenj” – e shumë e shumë tituj të tjerë të  kësaj 
ngjarje. 
Për fatkeq vetëm mbas rënjes së komunizmit, kjo ngjarje  zuri vendin që i 
takonte në shtypin demokratik. Por asnjëherë aq sa duhej të  zinte.  Përsëri 
vërehet se për nga rëndësia që ajo ka,  është  pasqyruar shumë pak . Ka 
mbetur vetëm në raportime të njëjta nga  disa gazeta dhe gazetar të djathtë, 
duke e përshkruar dhe kujtuar  atë si një ditë që na kujton të gjithë ne 
shqiptarëve, se çfarë  rëndësie dhe vlere ka, patriotizmi atdhetarizmi dhe 
antikomunizmi tek shqiptarët  e Amerikës,sidomos  në Diasporë. 
Gazetar të ndryshëm kan shkruar këto vite të  demokracisë se kanë gjetur 
shënime nga gazetat amerikane të asaj kohe në  arshivat e biblotekës së Nju 
Jorkut, ku tregohet qartë se Shqiptarët e  Amerikës, “e kanë si traditë që nuk 
janë pajtuar dhe as që  pajtohen ndonjëherë me komunizmin e mbeturinat e 
tyre në Tiranë, Kosovë e viset  shqiptare.” pa cënuar interesat e tyre 
kombëtare. Por nuk janë “gërrmuar” ashtu  si duhet ende arshivat qendrore të 
Tiranës, aty  ku është  arshivuar mateiali origjinal nga kjo ngjarje e vitit 
1960. 
Disa gazeta të kohës së demokracisë, duke iu  kushtur ngjarjeve ideologjike 
të asaj kohe, shkruajtën tani se” se  -Ishte 12 tetor 1960: në një sesion 
të zjarrtë të OKB-së, kur udhëheqësi  komunist – krue i Kremlinit  Nikita 
Krushov, ka “lënë nam” si i themi ne  shqiptarët, kur gjatë një mbledhje në 
OKB arriti deri atye sa e hoqi  këpucën dhe e përplasi mbi tavolinë për të 
protestuar, një kundër thënie të  delegatit të delegacionit të Filipineve, i 
cili me anë të kryeministrit të  tyre,  e akuzonte ish  supërfuqinë socialiste 
BRSS-në për  “imperializëm” në Evropën Lindore. Gjesti i ulët i 
udhëheqësit  moskovitë, në Asamblen e 15-të e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, 
është  kujtuar si një ndër më të tërbuarat në historinë e OKB-ës, në Shekullin  
XX. 
Më 3 tetor lideri i Kemlinit, i kërkoi nga  foltorja e Pallatit të Qelqtë, 
shkarkimin e Sekretarit të Përgjithshëm Dag  Hammarskjold, duke e akuzuar 
atë për bashkëfajësi me fuqitë perëndimore për  ndërhyrjen e kaskave blu në 
ish Kongon belge, në Afrikë, e mbërthyer në  darët e luftës civile, e cila 
ishte quajtur si ndërhyrje e OKB në atë  kohë, duke shpallur respektin ndaj së 
drejtës së popujve për pavarësi. 
Në ditët e mëvonshme, gjithnjë në Asamblenë e 15-të,  të Përgjithshme të 
Kombeve të Bashkuara, Nikita Krushovi e ndërpreu fjalën  e kryeministrit 
britanik Harold Macmillan, duke e quajtur atë ‘fajtor’, sepse  ai kishte 
shprehur mbështetjen ndaj Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së,  duke goditur pa 
ndërprerje dhe me forcë dhe ritmikisht me grushta  tavolinën, bashkë me të 
gjithë anëtarët e delegacionit sovjetik të  pranishëm. 
Por, më 14 tetor 1960 shefi i delegacionit  të Filipineve, Lorenzo 
Sumulong, duke përfituar nga prania e udhëheqësve të  lartë komunistë në Asamblenë e 
15-të , dhe vetë Kryemnitrit të Shqipëris  Mehmet Shehu i cili udhëhqite 
delegacionin shqiptar në Nuju  Jork, deklaroi në fjalimin e tij se “rezoluta e 
propozuar nga BRSS mbi të  drejtën e pamohueshme të popujve për pavarësi 
duhej të shtrihej edhe për popujt  e Evropës Lindore dhe popujve të të gjitha 
vendeve në Eurponë Juglindore,  përfshirë RFS Jugosllave dhe  RPS të 
Shqipëris, që iu është mohuar  liria e të ushtruarit të të drejtave politike dhe 
qytetare, të rrëmbyera nga  Bashkimi Sovjetik dhe sistemi komunist.” 
Krushovi, dhe udhëheqësit e tjerë komunist të irrituar dhe  në shenjë 
proteste, dolën nga mbledhja duke i kërkuar pa sukses presidentit  të Asamblesë 
së Përgjithshme, që t’ia tërhiqte vërejtjen delegatit filipinas.  Krushovi që 
udhëhqte fjalimet e udhëheqsve komunist,  në fillim e godit  tavolinën me 
grusht, pastaj me një këpucë. 
Përgjatë viteve ngjarja është rindërtuar në mënyra të  panumërta dhe të 
papajtueshme me njëra tjetrën: lideri sovjetik vetëm e kishte  vringëlluar 
këpucën, vetëm e kishte mbështetur mbi tavolinë e kështu me  radhë 
Kjo ngjarje u shënua me kryetitullin e gazetave të mëdha  amerikane dhe u 
quajtë : “Djali gjaknxehtë”  i kohërave të luftës së  ftohtë, ish udhëheqësi 
komunistë “çmendet” në Nju Jork  
Êshtë, kjo ngjarje e cila ndodhi aso kohe në  kulisat e OKB-së më 12 tetor, 
kur disa vende kremtuan jubileun sekret të  mbledhjes më të zhurmshme të 
Asamblesë së Përgjithshme, që hyri në histori falë  “këpucës së famshme të 
Nikita Krushovit”, shkruajti shtypi Amerikan. 50  vjet më parë, më 12 tetor të 
vitit 1960, lideri i Partisë Komuniste Sovjetike, i  zemëruar nga një 
fjalim, që fliste mbi të drejtat e liritë e popujve nën  sundimin komunistë, 
lirinë e pavarësinë e tyre, qysh në atë kohë, hoqi  këpucën dhe filloi ti binte 
tavolinës me të duke kërkuar që ti jepej fjala  kundër fjalimeve që godisnin 
komunizmimin dhe sundimin e tyre diktatorial. 
Si rezultat i këtij gjesti në sallën e mbledhjes u  bë zhurmë e madhe, ku 
Kryetari i Kremlinit Kryetari Partisë Komuniste sovjetike  Nikita Krushovi, 
theu majthin duke u përpjekur të vinte ai “rregullat e  OKB. Më vonë ish 
kryeministrin e Britanisë Winston Cherchill, e pyetën, se çfarë  mendonte ai për 
incidentin me këpucën e Kurshovit. Politikani britanik i zgjuar  dhe me 
eksperiencë shumëvjeçare, politike” u përgjigj se zënkat në  parlament janë gjë 
e zakonshme. Por jo në Kombet e Bashkuara !” 
Cherchill është cituar të ketë thënë për këtë  ngjarje se “ Edhe vetë ai, 
ka patur raste, kur në të ritë e vet është  rrahur në Dhomën e Lordëve dhe 
bile ka ngrënë dhe grusht në fytyrë. Kurse,  ai ka premendur se në parlamentet 
e Amerikës së Jugut, ka ndodhur që kanë  qëlluar bile dhe me armë. Por, 
vetë fakti që Sekretari i Përgjithëshëm i Byrosë  sovjetike,  Krushovi i veshur 
me kostum blu, dhe me këpucë me thurje  në ngjyrë të verdhë – kjo është e 
tmerrshme,” ka vënë në dukje jo pa ironi  Zoti Winston Cherchill citojnë 
gazetat e asaj kohe. 
Historia me këpucën e Krushovit, sipas shtypit të asaj  kohe u bë simbol i 
gjallë i luftës së ftohtë. Por megjithatë mund të  arsyetohet edhe kështu: 
se mbledhja tragji-komike me gjakra të ndezura në  Asamblenë e Përgjithshme 
të OKB-së, mes ideologjisë komuniste dhe sundimit  komunistë dhe perendimit 
në anën tjetër, gjithsesi ishte më mirë se sa një  konflikt ushtarak. E 
qeshura, me Krushovin thoni gazetat e kohës është me  leverdi sepse të zgjat 
jetën, ndërsa luta t’a shkurton jetën 
 
(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Fidel_Castro_-_UN_General_Assembly_1960.jpg)  
Grupi i udhëheqësve komunist ne Nju Jork - OKB 1960
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-310.jpg) 
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-410.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-510.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-61.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-71.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-81.jpg)  
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-91.jpg)  
 
 
 
 
 
 
 (http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-101.jpg)  
(http://www.albdreams.net/wp-content/uploads/2010/11/Untitled-111.jpg)  
 
(http://bp2.blogger.com/_ySCIT3KO9Zc/R7sTEch8lQI/AAAAAAAAJAY/Un-DuDfsJUk/s1600-h/Fidel_Castro_1.jpg) Fidel Castro (Cuban President) and Nikita 
Khrushchev (Soviet Union) at the Haarlem in 1960.
 
(http://bp0.blogger.com/_ySCIT3KO9Zc/R7sTE8h8lRI/AAAAAAAAJAg/Hbn__ZRLPmU/s1600-h/Fidel_Castro_2.jpg)