Sizmologu i njohur amerikan shpjegon pse Termetin

 
Sizmologu  i njohur amerikan shpjegon pse Termetin "Ju bene te shqetesoheni 
dhe ju keni  marrejemendesh si dhe ju vjen per te vjelle" 
BEQIR  SINA, New York 
Por,  sa per informacion pak me shume se çfare saktesisht ndodhi dje ne New 
York dhe  pjesen lindore te bregdetit te SHBA, flet Larry Brown, profesor i 
Universitetit  Cornell Departamentin te Gjeologjise dhe Shkencave 
Atmosferike te Tokes dhe  drejtor i Institutit per Studimin e Kontinentit. 
 
Professor  Larry, ju faleminderit qe patet koheper te biseduar me ne. Mund 
te na thoni pak  per ate qe kemi perjetuar dje?   
Po, ky eshte nje nga ato termete te rralla, por shume te rendesishme qe 
ndodhin  ne Shtetet e Bashkuara pjese lindore te bregdetiti Atlantik. Ky termet 
eshte  dalluar kryesisht per shkak se ai ishte ne nje linje mjaft e madhe 
per kete  zone. Une mendoj se kjo mund te jete me e madhe qe te kete ndodhur 
ndonjehere  sidomos ne zonen e Virginias. Fakti qe termeti u ndie edhe ne 
Washington, DC, ky  termet " merr vemendjen e disa njerezve" per disa shkaqe. 
Dhe fakti , tjeter se  ky termet nuk ndodhi ne Kaliforni, ku bien shpesh 
here termete, e ben ate nje  prej atyre termeteve misterioze qe nuk ndodhin ne 
perputhje me parimet e  thjeshte e qe kane pllakat tektonike, keshtu qe e 
bene temermetine djeshem mjaft  misterioz dhe nje ngjarje interesante. 
Duhet  te presim tronditje te tjera...? 
Ndoshta!?  Shumica e termeteve kane nje lloj tronditjesh pas tyre(nje,dy 
tre). Ato mund te  jene aq te madh sa i pari, ose zakonisht deri ne nje njesi 
me te vogla se  permasat e lekundjes kryesore, e cila eshte nje faktor i 10 
te, keshtu qe eshte  per te besuar se lekundjet e tjera jane pak me te 
vogela. Nuk mund te jete nje  tronditje e disa madhesive, shume prej tyre priten 
te jene shume me te vogela  . 
A  jane tronditje gjithnje e me te medha se goditjet e para? 
Ne kete rast, tronditje do te quhet vetem termeti dhe shoku i pare, ajo do 
te  quhet nje goditje para. Pra, kur termeti i madh merr faturimet me te 
larte. Kjo  eshte me shume pune e simikes qe njerzit edhe e dallojne por ka 
edhe raste qe  jo. Pra, duke ndjekur çdo tronditje, perkufizimi ityre eshte me 
i vogel se shoku  me heret, por ka raste qe ato quhen para-goditje. Ne jemi 
ende duke u perpjekur  per te kuptuar mekanizmin e termeteve per te kuptuar 
se çfare jane lidhjet mes  ketyre dy rasteve, keshtu qe eshte pak me shume 
se sismike per t'a shpjeguar nga  ana shkencore.  
Per qytetaret ne keto raste eshte e rendesishme te dine se çfare i shkakton 
 termetet dhe a ka goditje te tjera me te medha se e para. Nuk mund te jene 
 termetet e vogla qe shkaktojne termete te medha, dhe ne ate mase, nese ju 
e  quani ate nje krye-shok dhe shoku kryesore, ose shoku kryesore dhe nje 
tronditje  e madhe, eshte pak e nje pyetje sismike.  
A  mendoni se ka ndonje deshmi se ekziston nje lidhje ne mes te termetit 
dje ne  Kolorado dhe sot e ketu ne New York ?  
Shume e veshtire eshte te japesh perngjasime me keto dy raste. Ka sigurisht 
nje  interes shkencor per te ditur shkaqet qe shkaktoje lidhjet e temeteve 
te largeta  me njeri tjetrin. Ne pergjithesi keto raste kane te bejne me 
termetet e medha qe  bien ne zonat qe jane shume tectonically aktive. Ne nuk 
mund te konceptojme  lidhje te tilla ne largesi kaq te medha a kan lidhje 
mbasi ka mjaft gjasa te  ngjarjeve ne te cilat mund te shkaktoje nje termet, por 
do te jete  jashtezakonisht e veshtire per te percaktuar lidhjet. 
Ka  shume njujorkez sot, brezi i ri sidomos qe se di asgje per termetet qe 
kane  ndodhur ne Nju Jork, ka nga ata qe tere jeten e tyre nuk kan ndier 
termet ketu  ... Dhe kjo eshte arsyeja pse termeti i djeshem ishte kaq shume 
interesante! per  njujorkerzeve 
Kjo eshte me se e vertete. Une mund te ju them diçka ne lidhje me termentin 
e  djeshem. Ngaqe njerezit nuk jane mesuar me lekundje te tokes , si dje, 
ka shume  njerez qe kan ende marrje mendsh, dhe pse disa njerez mendojne se 
jane te  dobeta. Por, une mendoj se ata qe ndjene jane ende te tronditur, 
mabsi kjo ka te  beje me ate "qe njeriu peson kur ka humbur ndjenjen e 
stabilitetit". Ndikimet  psikologjike tek njerezit kur ndjene tronditje te tilla 
jane te dokumentuar  mjaft mire. 
Eshte shume shkurajuese per te gjetur veten kur gjendesh ne terren te  
paqendrueshem, veçanerisht nese ju jeni ne nje ndertese katin e siperm,  
pavaresisht struktures se nderteses. Ky eshte nje fakt se ne katet e larta  
njerezit jane me te tronditur psikologjikisht sesa ata qe e kane perjetuar ne  kate 
me te uleta. Kjo eshte njesoj si njerzi qe i ze makina me ata qe nuk i ze.  
Une mendoj se kjo eshte me shume ana psikologjike, sesa tronditja qe kane  
njerezit per here te pare. Kjo mund te jete shume shqetesuese. 
 (javascript:LoadGallery(nextImage,%20false);)