Diaspora, ndërgjegjja e kombit nga Dr.Nai l Draga

 
 
 
Diaspora, ndërgjegjja e kombit nga Dr.Nail Draga

 
 








 
(http://www.visit-ulcinj.com/blog/wp-content/uploads/2011/08/Libri_DIASPORA-DHE-VENDLINDJA_Xheladin-Zeneli.jpg) Botimi i librave të ndryshëm varësisht 
prej temave të  cilat trajtojnë paraqet një moment të veçantë për autorin 
dhe mjedisin përkatës.  Por, kur autori është nga diaspora nuk ka dilemë së 
ai botim tek opinioni i  gjerë merr vlera emocionale. Dhe nuk ka si të jetë 
ndryshe sepse diaspora  shqiptare është ndërgjegja e kombit tonë.
Gamës së gjerë të botimeve që  trajtojnë shqiptarët në Mal të Zi i shtohet 
edhe libri Diaspora dhe vendlindja  të autorit Xheladin Zeneli. Libri në 
fjalë është i karakterit publicistik dhe  paraqet një përmbledhje të artikujve, 
intervistave dhe dëshmive që në fokus kanë  pozitën dhe statusin e 
shqiptarëve në Mal të Zi.
Është për tu përshëndetur  angazhimi dhe guximi i autorit i cili tash dy 
dekada jeton dhe punon në Nju  Jork(SHBA) që trajton tema të tilla që 
ekskluzivitet kanë çështjen kombëtare  shqiptare në ketë mjedis. Ndonse i larguar 
nga vendlindja autori me vemendje ka  përcjellur ngjarjet duke analizuar dhe 
komentuar ata sipas qasjes  personale.
Artikujt e botuar dëshmojnë në mënyrë transparente qasjen  analitike për 
çështjen shqiptare në Mal të Zi. Autori përveç së afron argumente  ai ka qasje 
kritike ndaj dukurive dhe devijimeve nga pushtetarët e Malit të Zi  të 
cilët nuk kanë pasur gadishmëri dhe vullnet politik si më parë edhe tash për  
realizimin praktik të të drejtave për pakicat kombëtare sipas standardëve  
ndërkombëtare. Duke parë mos koordinimin e subjekteve politike të shqiptarëve 
ai  apelon se është momenti i fundit që këto subjekte të lenë anash interesat 
e  ngushta personale apo të klaneve të ndryshme, por të gjejnë kompromis 
për  çështjet madhore, që është pozita dhe statusi politik i shqiptarëve në 
Mal të  Zi. Çështjet përkatëse autori i trajton pa subjektivizëm duke mos qenë 
 konformistë, por kritik dhe parimor ashtu si i ka hije një personi me 
imazhin e  formuar intelektual. I pakënaqur me pozitën e shqiptarëve në ketë 
mjedis autori  jep dorëheqje nga funksioni i deputetit në Kuvendin e Malit të 
Zi në fund të  vitit 1991 dhe largohet nga vendlindja kur ish-Jugosllavia 
ishte në shpërbërje  të plotë dhe shovinizmi serbomadh ishte në ekspansion. 
Autori më zemër të  plagosur emigron nga vendlindja por më vehte bartë kujtime 
të hidhura të cilat i  ka përjetuar personalisht.
Në veçanti përkujton atë të mobilizimit të  shqiptarëve për luftë dhe 
dezertimit të tyre në Sutorman në korrik të vitit  1991, duke përkujtuar fatin 
tragjik të kosovarëve në Tivar më 1 prill  1945.
Dhe është pikërisht ky mobilizim fatkeq që ndikoj në emigrimin e  dhunshëm 
të rinisë shqiptare duke u larguar pa dëshirë nga vatrat e tyre  familjare.
Një emigrim i tillë pati pasoja të vazhdueshme sepse pas fëmijve  shkuan 
edhe antarët e tjerë të familjeve duke lënë të shkreta vendbanimet e  tyre. 
Autori i librit na ofron të dhëna më interes për diasporën shqiptare e  cila 
përveç së ka ndihmuar materialisht në vendlindje ajo po ashtu është  
angazhuar edhe në ndërkombëtarizimin e çështjes shqiptare në Mal të Zi.
 
(http://www.visit-ulcinj.com/blog/wp-content/uploads/2011/08/Xho-Dioguardi_Xheladin-Zeneli.jpg) 
Në ketë aspekt është edhe dëshmia në Kongresin  amerikan(30 tetor 2003), 
por edhe mbledhja e fakteve për pozitën e shqiptarëve  në Mal të Zi organizuar 
nga Liga Qytetare Shqiptaro- Amerikane, ku ka qenë i  pranishëm kongresmeni 
Tom Lantosh, presidenti i Ligës Xho Dioguardi etj.Një  veprim i tillë 
dëshmon qartë pasionin kombëtar të diasporës sonë për të avancuar  pozitën dhe 
statusin politik të shqiptarëve në trojet e tyre në Mal të Zi edhe  në 
instancat më të larta të shtetit amerikan. Ne këtë botim autori paraqet  homazhe 
për personalitetet e shquara të politikës amerikane të cilët janë  angazhuar 
drejtpërdrejtë për prezantimin e çështjes shqiptare në përgjithësi dhe  asaj 
në Mal të Zi, para Kongresit amerikan, sikurse ishin Tom Lantosh dhe Henri  
Hajd. Janë pikërisht këta miq të shqiptarëve dhe të parimeve demokratike të  
cilët njoftuan opinionin e gjerë në lidhje me pozitën dhe statusin e 
shqiptarëve  në Mal të Zi.
 
(http://www.visit-ulcinj.com/blog/wp-content/uploads/2011/08/Perurimi-i-librit-DIASPORA-dhe-VENDLINDJA-nga-Xheladin-Zeneli.jpg) 
Botimin e pasuron një rezime në gjuhën angleze për çështjet me interesante 
të  cilat janë trajtuar, duke i ofruar edhe lexuesve anglisht folës dëshmi 
të  përgjithshme për çështjen shqiptare. Kronologjia e prezantuar ne libër 
për  periudhën prej dy dekadave(1990-2010), paraqet një dosje në minianturë 
për  ngjarjet më të rënëdishme në skenën politike dhe shoqërore për shqiptarët 
në Mal  të Zi. Nuk ka dilemë se ajo mund të pasurohet dhe të zgjerohet, 
madje mund të  jetë edhe inspirim për hulumtime të ndryshme publicistike.
Ndërsa albumi i  prezantuar botimin e pasuron në mënyrë të veçantë sepse 
shumë çka prezantohet në  mënyrë faktografike, që është cilësi e botimeve 
serioze në botën bashkëkohore.  Këtij vlerësimi duhet shtuar edhe përgatitjen 
cilësore teknike e artistike që  dëshmon me qasjen serioze të stafit botues, 
që nuk ka dilemë së do të mirëpritet  nga lexuesit dhe opinioni i gjerë 
kulturor.
Në sajë të përmbajtjës dhe  trajtimit të temave libri Diaspora dhe 
vendlindja dëshmon së bashkëkombasit tanë  në diasporë edhe pse kanë emigruar ata 
janë pjesë e pandarë e vendlindjes. Andaj  si i tillë ky botim pa dilemë së do 
të zgjojë interesim dhe do të mirëpritet nga  opinioni i gjerë, sepse 
vendlindja dhe diaspora janë një binom i pandarë i  ndërgjegjës sonë.