Fete Kaloshi, shembelltyra e atyre grave dhe e nenave tona qe ruajten nderin

 
 
 
Alfete Kaloshi - Kadiu (1935  -2011) 


Fete  Kaloshi, shembelltyra e atyre grave dhe e nenave tona qe ruajten 
nderin,  familjen, fisin, burgjeve, kampeve te internimit dhe qe nuk u 
gjunjezuan nga  regjimi i Enverist




Alfete Kaloshi - Kadiu, ose Fetja siç i therrisnin asaj,  lindi ne 
Peshkopi, me 11 Prill 1935. E bija parise se Dibres - Murat Kaloshit,  lindi ne 
Kander te Kastriotit - Diber e Vogel. Ajo lindi dhe kaloje nje pjese te  jetes 
pikerishte aty ku lumi Drini i Zi , shkruante historine e tij shekullore.  
Aty nen "rreze", te Korabit kryeneçe qe ka ushtire ne shekuj nga krismat e  
armeve,dhe lufterave per liri.  
Ay ku  sofrat rrinin te shtruar dhe Odat dibrane ishin parlamenti i kohes 
se burrave,  dhe prijesit e asaj kohe udhehiqnin popullin e ketyre aneve ne 
lufta e beteja  kunder armiqeve tane shekullor. Ne ate krahine dhe ne ate 
dere te kesaj familje  te madhe dibrane, u rrite dhe u brymose si nje "burre" 
me virtytet me te larta,  te krenarise, dinjitetit, atdhetarise, 
patriotizmit, bujarise qe e ka  karekterizuar banoret e ketyre aneve. 

Fati e solli qe kete vajze fisnike  duke u martuar me nje nga familjet me 
te mira te anes se Devollit, Muntaz  Kadiun, ne deren e degjuar ne kete 
krahine, Kadiut, te gjente te njejtat tradita  dhe krenari kombetare, qe megjithe 
vuajtjen e rende qe ua shkatoje regjimi  komuniste i Enver Hoxhes, ajo me 
burrin, e saj te dy fare te rinje ne ate kohe,  se bashku me vellezerit e 
burrit dhe fisin Kadiu, te beheshin shembulli i  atdhetarise, patriotizmit, 
bujarise e krenarise se familjeve te medha ne  internim.

Jeta e saj eshte pasqyre jetes se te gjitha atyre, grave dhe  nenave tona, 
e atyre familjeve, te medha shqiptare, fisnike dhe me tradita te  hershme 
patriotike, e atdhetare, prej nga Shqiperia meme, Kosova, e trojet e  tjera 
etnike, Çameria, e te tjera, te cilat, megjithse kishin luftuar per t'i  
mbrojtur me gjak, trojet shqiptare, prej nga Turqit, serbet, grekerit, fashistet  
dhe nazistet, me ardhjen e komunizimit u ndoqen egersisht nga regjimi i 
Hoxhes,  per me shume se gjysme shekulli. 

Por, ishin nga ata qe kurr nuk u theyn  , as nuk gjunjezuan, poshteruan apo 
ua shtrine doren atij regjimi. Megjithese,  ata ishin bere kundershtare te 
perbetuara te atij regjimi, ngaqe e luftuan dhe  dhane edhe jeten per lirine 
e demokracine e popullit shqiptare. Megjithese,  regjimi i Hoxhes i luftoi 
deri sa i quajti dhe "armiqte e popullit" i torturoi,  i burgosi, pushkatoi 
disa, ndersa familjet me te mira, te kombit tone, i  internoi ne kampet 
famekeqe te internimit, ne te gjithe Shqiperine, duke filluar  qe nga viti 1946.

Pikersihte, ne vitin 1946 nisi kalvari i vuajtjve, edhe  per kete vajze 
atehere foshnjore, ne fillim ne kampin e internimit ne Berat, me  pase ne Uren 
Vajgurore, Kuçove, Tepelene, Porto Palermo, Fabriken e Tullave,  Keneten e 
Maliqit, Keneten e Zvernecit, dhe deri ne fund sa erdhi demokracia ata  
jetonin si te preseketuar ne Pluk - te Lushnjes.

E rritur pa  baba, kur Fetia ishte ne moshen 8 vjeçare i vdiq nena e saj 
Bija. Ajo deshe qe  te rritej me pas tek daja i saj Xhetan Elez Ndreu 


Ne vitin  1956 ne kampet e internimit ne Pluk te Lushnjes, ajo u martua me 
djalin nga  Devolli Muntaz Kadiun, me te cilin beri tre femije dy djem; 
Robertin qe vdiq ne  vitin 2006 ne moshen 44-vjeçare, Avniun
dhe nje vajze Dianen. Ajo la pas  vetes tete niper.

1949 deri ne 1954-en, bashkevuajtesit, thone se te  rinjet e presekutuar 
nuk lejoheshin te martoheshin me njeri tjetrin. Ky akt i  natyrshem 
shpirteror, shihej at'here nga pushetaret, si nje shtim dhe ringjallje  e familjeve te 
medha shqiptare, qe regjimi komunist mendonin t'i zhduknin. Kjo  supozonte 
edhe eleminimin gjenetik, te gjitheve atyre qe ata i kishin  vetshpallur si 
"armiqte e popullit". Keshtuqe, ne kampin e internimit, ishte  shume e 
veshtire qe te martoheshin dy te rinje me biografi te keqe ose te  
prekurit(kulak, carista, armiq) siç i therrisinin ata. 

Me shkaterrimin e  kampit te Tepelenes me 1954, dhe krijimin e qendrave te 
interrnuarve, si ne:  kampin e ineterrnimeve ne Pluk, Saver, Gjaze, Grabian 
te rrethit te Lushnjes,  Muntazi, qe nje nder te paret ata te rinje te 
interrnuar,e asja kohe qe po  martohej nga "dhomat e luksit" nga barangat me 
kallama kashte qe quhej kampi i  te internuarve, me nje zonjushe te te njejtes 
klase. Me te bijen e Kalosheve,  Feten, e Murat Kaloshit. Ata jetuan ne Pluk 
- Lushnje, deri kur edhe ne zemren e  fytyren e tyre te pervuajtur, u lindi 
njefare shprese, qe edhe megjithse ishte e  vonuar per ata, por mund te 
pranohet se i ringjalli edhe nje here. Renjen e  komunismit dhe ardhjen e 
demokracise ne Shqiperi. 

Mirpo, gjate jetes  gjithmone jane disa gjera qe lene gjurme te pashlyera 
ne kujtesen e njeriut dhe  nuk harrohen lehte. Sidomos, kur ndonjera prej 
tyre nuk mund te harrohet kurre  sa ka hyre thelle ne shpirt. Asnjeher nuk i 
dilte nga mendja, dhe e kujtonte  shpesh-here, kohen kur burri i saj Muntazi 
(qe siç tregonte ajo e kishte me  shume se nje burre - ajo thoshte se e 
kishte nje shok jete, te mire, qe ndane se  bashku te miren e te keqen) do te 
kalonte tronditjen me te madhe. 

Ai  pesoi pa asnje arsye nje dhune te eger verbale, e pergatitur ajo prej 
segmeteve  te sigurimit te shtetit, pasojat shendetesore te se ciles, duken 
si gjurme ne  shendetin e trupin e tij edhe sot. Muntazi u ndoqe dhe u 
torturua neper birucat  e Deges se Puneve te Brendeshme te Lushnjes, Fierit e 
Deveollit,, çnjerezisht.  Me nje akuze te trilluar, qe sot, te duket aq absurde 
dhe "qesharake" :" Agjente  i Amerikaneve, i grekerve dhe i grupeve te 
diversanteve ne Shqiperi -  bashkepuntor i tyre qe kishte per qellim te perbyste 
pushtetin popullor". .  

Ne vitin 1994, ajo se bashku me Muntazin mbasi kishn fituar nje Llotari  
Green Cards u larguan nga Shqiperia, per tu bashkuar me djalin Robertin dhe  
vajzen Dianen te cilet kishin ardhur ne Amerike, kater vjete me pare. Ne 
vitin  1994 e ndjera nisi rrugen e enderrave, ne "Token e Premtuar" ne Amerike. 
Aty ku  kishin jetuar disa nga te paret e saj, aty ku jetoi deri sa mbylli 
dhe vellai i  saj Abdulla Kaloshi dhe jeton edhe vellai i madh Pajaziti me 
gruan dhe femijet,  plot nipa e mbesa. 

Mirepo nuk ishte e thene qe mbas gjithe kete dhimbjeve te perfundonte me 
kaq! Vdekja e djalit - Roberiti ne moshen 44 vjeçare  duke i lene pas gruan 
dhe tre djemte, atij, pese vjete me pare i shkatoje nje  goditje te madhe dhe 
e la me pasoja te pasherueshme shendetesore nene Feten.  Deri edhe te pa 
perballueshme saqe me 9 Tetor 2011, ajo mbylli syt ne moshen 76  vjeçare, nje 
here e pergjithmon.

Ceremonia e homazheve prane arkivolit te  saj u mbajte me te gjitha zakonet 
tona shqiptare dhe fetare nga Imami i Qendres  Islamike Shqiptaro - 
Amerikane, ne Garfield, Imam Rifat Halili . Ndersa  ceremonia e varrimit u zhvillua 
diten e marte me 11 tetor, ne varrezat qytetare  ne kompleksin Lauiell 
Grove Cementary - ne Totowo Road ne New  Jersey./Beqir Sina/





Alfete Kaloshi - Kadiu (1935 -2011)  




Fete  Kaloshi, shembelltyra e atyre grave dhe e nenave tona qe ruajten 
nderin,  familjen, fisin, burgjeve, kampeve te internimit dhe qe nuk u 
gjunjezuan nga  regjimi i Enverist




Alfete Kaloshi - Kadiu, ose Fetja siç i  thërrisnin asaj, lindi në 
Peshkopi, më 11 Prill 1935. E bija parisë së Dibrës -  Murat Kaloshit, lindi në 
Kandër të Kastriotit - Dibër e Vogël. Ajo lindi dhe  kalojë një pjesë të jetës 
pikërishtë aty ku lumi Drini i Zi , shkruante  historinë e tij shekullore. 
Aty nën "rrëzë", të Korabit kryeneçë që ka ushtirë  në shekuj nga krismat e 
armëve,dhe luftërave për liri. Ay ku sofrat rrinin të  shtruar dhe Odat 
dibrane ishin parlamenti i kohës së burrave, dhe prijësit e  asaj kohe udhëhiqnin 
popullin e këtyre anëve në lufta e beteja kundër armiqëve  tanë shekullor. 
Në atë krahinë dhe në atë derë të kësaj familje të madhe  dibrane, u rritë 
dhe u brymosë si një "burrë" me virtytet më të larta, të  krenarisë, 
dinjitetit, atdhetarisë, patriotizmit, bujarisë që e ka karekterizuar  banorët e 
këtyre anëve. 

Fati e solli që këtë vajzë fisnike duke u  martuar me një nga familjet më 
të mira të anës së Devollit, Muntaz Kadiun, në  derën e dëgjuar në këtë 
krahinë, Kadiut, të gjentë të njëjtat tradita dhe  krenari kombëtare, që megjithë 
vuajtjen e rëndë që ua shkatojë regjimi komunistë  i Enver Hoxhës, ajo me 
burrin, e saj të dy fare të rinjë në atë kohë, së bashku  me vëllezërit e 
burrit dhe fisin Kadiu, të bëheshin shembulli i atdhetarisë,  patriotizmit, 
bujarisë e krenarisë së familjeve të mëdha në  internim.

Jeta e saj është pasqyrë jetës së të gjitha atyre, grave dhe  nënave tona, 
e atyre familjeve, të mëdha shqiptare, fisnike dhe me tradita të  hershme 
patriotike, e atdhetare, prej nga Shqipëria mëmë, Kosova, e trojet e  tjera 
etnike, Çamëria, e të tjera, të cilat, megjithse kishin luftuar për t'i  
mbrojtur me gjak, trojet shqiptare, prej nga Turqit, serbët, grekërit, fashistët  
dhe nazistët, me ardhjen e komunizimit u ndoqën egërsisht nga regjimi i 
Hoxhës,  për më shumë se gjysmë shekulli. 

Por, ishin nga ata që kurr nuk u theyn  , as nuk gjunjëzuan, poshtëruan apo 
ua shtrinë dorën atij regjimi. Megjithëse,  ata ishin bërë kundërshtare të 
përbetuara të atij regjimi, ngaqë e luftuan dhe  dhanë edhe jetën për lirinë 
e demokracinë e popullit shqiptarë. Megjithëse,  regjimi i Hoxhës i luftoi 
deri sa i quajti dhe "armiqtë e popullit" i torturoi,  i burgosi, pushkatoi 
disa, ndërsa familjet më të mira, të kombit tonë, i  internoi në kampet 
famëkeqe të internimit, në të gjithë Shqipërinë, duke filluar  që nga viti 1946.

Pikërsihtë, në vitin 1946 nisi kalvari i vuajtjve, edhe  për këtë vajzë 
atëhere foshnjore, në fillim në kampin e internimit në Berat, më  pasë në Urën 
Vajgurore, Kuçovë, Tepelenë, Porto Palermo, Fabrikën e Tullave,  Kënetën e 
Maliqit, Kënetën e Zvernecit, dhe deri në fund sa erdhi demokracia ata  
jetonin si të preseketuar në Pluk - të Lushnjes.

E rritur pa  baba, kur Fetia ishte në moshën 8 vjeçare i vdiq nëna e saj 
Bija. Ajo deshë që  të rritej më pas tek daja i saj Xhetan Elez Ndreu 


Në vitin  1956 në kampet e internimit në Pluk të Lushnjes, ajo u martua me 
djalin nga  Devolli Muntaz Kadiun, me të cilin bëri tre fëmijë dy djem; 
Robertin që vdiq në  vitin 2006 në moshën 44-vjeçare, Avniun
dhe një vajzë Dianën. Ajo la pas  vetes tetë nipër.

1949 deri në 1954-ën, bashkëvuajtësit, thonë se të  rinjët e presekutuar 
nuk lejoheshin të martoheshin me njëri tjetrin. Ky akt i  natyrshëm 
shpirtëror, shihej at'here nga pushetarët, si një shtim dhe ringjallje  e familjeve të 
mëdha shqiptare, që regjimi komunist mendonin t'i zhduknin. Kjo  supozonte 
edhe eleminimin gjenetik, të gjithëve atyre që ata i kishin  vetshpallur si 
"armiqtë e popullit". Kështuqë, në kampin e internimit, ishte  shumë e 
vështirë që të martoheshin dy të rinjë me biografi të keqe ose të  
prekurit(kulak, carista, armiq) siç i thërrisinin ata. 

Me shkatërrimin e  kampit të Tepelenës më 1954, dhe krijimin e qëndrave të 
interrnuarve, si në:  kampin e ineterrnimeve në Pluk, Savër, Gjazë, Grabian 
të rrethit të Lushnjes,  Muntazi, qe një ndër të parët ata të rinjë të 
interrnuar,e asja kohe që po  martohej nga "dhomat e luksit" nga barangat me 
kallama kashte që quhej kampi i  të internuarve, me një zonjushë të të njëjtës 
klasë. Me të bijën e Kaloshëve,  Feten, e Murat Kaloshit. Ata jetuan në Pluk 
- Lushnje, deri kur edhe në zemrën e  fytyrën e tyre të përvuajtur, u lindi 
njëfare shprese, që edhe megjithse ishte e  vonuar për ata, por mund të 
pranohet se i ringjalli edhe një herë. Rënjen e  komunismit dhe ardhjen e 
demokracisë në Shqipëri. 

Mirpo, gjatë jetës  gjithmonë janë disa gjëra që lënë gjurmë të pashlyera 
në kujtesën e njeriut dhe  nuk harrohen lehtë. Sidomos, kur ndonjëra prej 
tyre nuk mund të harrohet kurrë  sa ka hyrë thellë në shpirt. Asnjëher nuk i 
dilte nga mëndja, dhe e kujtonte  shpesh-herë, kohën kur burri i saj Muntazi 
(që siç tregonte ajo e kishte më  shumë se një burrë - ajo thoshte se e 
kishte një shok jete, të mirë, që ndanë së  bashku të mirën e të keqen) do të 
kalonte tronditjen më të madhe. 

Ai  pësoi pa asnjë arsye një dhunë të egër verbale, e përgatitur ajo prej 
segmeteve  të sigurimit të shtetit, pasojat shëndetësore të së cilës, duken 
si gjurmë në  shëndetin e trupin e tij edhe sot. Muntazi u ndoqë dhe u 
torturua nëpër birucat  e Degës së Punëve të Brendëshme të Lushnjes, Fierit e 
Deveollit,, çnjerëzisht.  Me një akuzë të trilluar, që sot, të duket aq absurde 
dhe "qesharake" :" Agjentë  i Amerikanëve, i grekërve dhe i grupeve të 
diversanteve në Shqipëri -  bashkëpuntor i tyre që kishte për qëllim të përbyste 
pushtetin popullor". .  

Në vitin 1994, ajo së bashku me Muntazin mbasi kishn fituar nje Llotari  
Green Cards u larguan nga Shqipëria, për tu bashkuar me djalin Robertin dhe  
vajzën Dianën të cilët kishin ardhur në Amerikë, katër vjetë më parë. Në 
vitin  1994 e ndjera nisi rrugën e ëndërrave, në "Tokën e Premtuar" në Amerikë. 
Aty ku  kishin jetuar disa nga të parët e saj, aty ku jetoi deri sa mbylli 
dhe vëllai i  saj Abdulla Kaloshi dhe jeton edhe vëllai i madh Pajaziti me 
gruan dhe fëmijët,  plot nipa e mbesa. 

Mirëpo nuk ishte e thënë që mbas gjithë këtë  dhimbjeve të përfundonte me 
kaq! Vdekja e djalit - Roberiti në moshën 44 vjeçare  duke i lënë pas gruan 
dhe tre djemtë, atij, pesë vjetë më parë i shkatojë një  goditje të madhe dhe 
e la me pasoja të pashërueshme shëndetësore nënë Feten.  Deri edhe të pa 
përballueshme saqë më 9 Tetor 2011, ajo mbylli syt në moshën 76  vjeçare, një 
herë e përgjithmon.

Ceremonia e homazheve pranë arkivolit të  saj u mbajtë me të gjitha zakonet 
tona shqiptare dhe fetare nga Imami i Qendres  Islamike Shqiptaro - 
Amerikane, ne Garfield, Imam Rifat Halili . Ndërsa  ceremonia e varrimit u zhvillua 
ditën e martë me 11 tetor, në varrezat qytetare  në kompleksin Lauiell 
Grove Cementary - në Totowo Road në New  Jersey./Beqir Sina/