Ne Tirane u promovua romani "Varri i Braktisur"

 
Ne  Tirane u promovua romani "Varri i Braktisur" botimi me i ri i 
shkrimtarit Arber  Ahmetaj
　
　 
Nga  Tirana BEQIR SINA-  
　
"  Kjo eshte nje veper, e cila shpreh nje mesazh mjaft interesant nga ana e 
autorit  reduktimin e njeriut nga mungesa e lirise, libri "Varri i 
braktisur" edhe pse  eshte roman kerkon impenjim ne lexim.Shkrimtari, Arber Ahmetaj 
ka levruar disa  gjini letrare krahas romanit "
 
 

　 
TIRANE :  Shkrimtari, dhe poeti me banim ne Zvicer, Arber Ahmetaj, ka 
promovuar dje ne  Tirane, librarin Piazza, romanin e tij me te fundit "Varri i 
braktisur". Romani  "Varri i Braktisur" eshte botimi me i ri qe vjen ne doren 
e lexuesit, mbasi  autori ka botuar disa libra te tjere me pare. Autori 
Arber Ahmetaj, shprehet se  " Varri i Braktisur" eshte nje vazhdimesi e romanit 
te tij "Flet hyrje per ne  varr". Ky roman sipas tij eshte nje vazhdim i 
romanit Flet Hyrje ne Varr, sepse  i drejtohet nje lexuesi te zgjedhur, qe nuk 
do te thote se eshte nje liber, qe  merret ne plazh apo lexohet per qef ne 
fundjave - shprehet ai. Veprimtaria  krijuese e Ahmetaj eshte e gjere, ai ka 
botuar nje sere librash ne mesin e tyre  edhe: "Shqiperia - trishtimi im", 
"Rugova", "Me mori malli e dashur"-"Keshtu  foli Tahir Zema"(me bashkeautor) 
etj. 

Megjithate duhet thene se kjo  eshte nje veper, e cila shpreh nje mesazh 
mjaft interesant nga ana e autorit  reduktimin e njeriut nga mungesa e lirise, 
libri "Varri i braktisur" edhe pse  eshte roman kerkon impenjim ne lexim. 
Shkrimtari,  Arber Ahmetaj ka levruar disa gjini letrare krahas romanit   

Autori  Arber Ahmetaj shprehet se " Varri i Braktisur"- megjithse eshte nje 
vazhdim i  romanit "Flet Hyrje ne Varr", pranon se ai i drejtohet nji 
lexuesi te zgjedhur,  çka mendon vete autori se "kjo nuk do te thote qe eshte nje 
liber qe merret ne  plazh apo lexohet per qef ne fundjave"- .Duhet pranuar 
se veprimtaria krijuese e  Ahmetaj, eshte e gjere. Te pranishem ne 
promovimin e librit "Varri i Braktisur"  ne librarine Pizzza ne Tirane, ishin; 
shkrimtare, poet dhe kritike letrar, ermra  te njohur keta si shkrimtari Mujo 
Bucpapaj, Ramiz Lushaj, Sami Neza, Rexhep  Shahu e tjer, profesore dhe te aferm 
te autorit. Flutura Açka, moderoje  promovimin, ashtu sikurse folen edhe 
Prof.Edmond Tupja ( perkthyes, studiues i  letersise dhe perkthyes i romanit te 
pare te Arber Ahmetajt ne gjuhen frenge,  Profesor Josif Papagjoni kritik i 
letersise. Pastaj folen dhe Demir Gjergji poet  e gazetar, Ilirjan Sadiku 
poet, nderkohe qe disa pjese nga romani, i tij lexoj  aktori i teatrit 
Kombetar shkrimtari Naun Shundi.
　
Romani  "Varri i Braktisur" eshte botimi me i ri qe vjen ne doren e  
lexuesit
　
Arber  Ahmetaj na tha, se "Ky liber i drejtohet nje lexuesi shume selektiv, 
mbasi ai  nuk eshte i tille '' qe lexohet vetem ne uikende, pushime plazhi 
ose atyre qe  kan vetem pasion librin'', por, tha ai ka nje game me te gjere 
te emocionit dhe  te kapacitetit, per te bere njerezit te reflektojne mbi 
idete, qe te jep ky  liber, mbasi ai eshte liber, qe kerkon me shume energji. 
Nderkohe, qe me  lexuesin kemi krijuar marredhenie shume konfindecial - 
vijoje ai dhe dihet qe  lexuesit jane edhe nga ata qe e marrin librin dhe kur 
nuk u pelqen e hedhin,  keshtu edhe kete rradhe une ua le ne dore atyre, qe 
te bejne si te duan nese u  pelqen apo jo ky liber" 

Ne  patem rastin t'a pyesem ate se" Pse "zgjodhi" Varri i braktisur ? 
Ahmetaj  thote se Libiri im i pare ka qene "Flet hyrje per ne varr"( roman, 
1993) nje  trilologji, nderkohe, qe libri im me i fundit ''Varri i 
Braktisur'', pra ky qe  jemi duke promovuar sot ketu ne Tirane, eshte pjese e asaj 
drame qe kemi  perjetuar te gjithe. Faktikisht, ky liber eshte shkruar ne te 
njejetn kohe,  pavaresisht se ky po del ne qarkullim tani. Libri, eshte 
perfunduar se shkruari  ne vitin 1994. Dhe, jo ne vitin 2010 ose 2012. Pra, 
pothuajse, asgje! me  perjashtim te rritjes se games se emocioneve qe transmeton 
ky liber tek lexuesi,  nuk ka me teper". 
Ndersa  per ate se çfare e ka motivuar me shume, per te shkuruar kete 
liber, zoti  Ahmjetaj na tha me kete rast, se ''Njeriu shqiptare ka qene ne kohen 
qe ai e  quajti e ''vjeteruar'', i reduktuar, pothuajse ne zero! dhe une 
kete njeri e kam  sjelle ne letersi - sepse, ishte nje njeri nje prej 
personazhve me te  neglizhuara te letersise se realizmit socialist, nuk merrej kush 
me njeriun e  neglizhuar, te cilin mungesa e lirise e kishte ''bere ate duke 
e kthyer ne nje  asgje!', shprehet ai.  

Flutura  Açka, e cila eshte pronare e Shtepise Botuese "Skenderbeg 
books",nga Tirana,  njekohesisht nje emer i njohur ne boten letrare ketu ne Tirane, 
shtepia botuese  e saj ka sjelle ne shqip nji kolane nobelistesh mes tyre, 
edhe nobelstin turk,  shkrimtarin e njohur Orhan Pamukun, e cila kishte marre 
persiper me kete rast  dhe rolin e moderatores se ketij promovimi, na tha 
se :"Takimi im me Arber  Ahmetajn, jo vetem si autor por edhe si person - ka 
qene nje befasi per mua ,  mbasi e njhja Arberin me pare si emer duke lexuar 
librat e tij. Dhe keshtu ndodh  kur lexon nje veper te plote te cilin duket 
se ky autor e ka shkruar heret,  pavaresisht e po e promovon sot. Ky liber 
tregon se ne kemi shume - shume per te  lexuar ne te ardhmen nga Arber 
Ahmetaj,por nese i kthehem kesaj vepre ne  preceptimin tim, ajo flet krejt 
ndryshe". 
Me  tej Açka nenvizoje se " une si lexuese e thjeshte, por dhe si botuese e 
ketij  libri, i cili e nderon kolanen e botimeve te librave te mi - 
megjithese, pjesa  me e madhe e tyre, jane autor te huaj, nuk kam asnje ''ndroje'' 
t'a vendose  librin "Varri i Brkatisur" te autorit Arber Ahmetaj - perkrah 
stendave te tyre,  mbasi ajo qe te befason tek libri i Ahmetajt, padyshim qe 
eshte stili, i tij ne  keto 20 vjet, te cilin rralle e gjejme te shkruhet me 
letersine e stilit te  paster, dhe te sakte." 
Varri  i Braktisur 

Professor  Josif Papagjoni, i cili mbajti referatin kryesor ne promovimin e 
ketij libri,  mendon se po t'a lexosh me shume kujdes vepren e Ahmetajt, 
''do te gjesh ate qe  na mungon - ate qe na ka munguar, ne qysh ne femijerin 
tone'', dhe per kete  Arberi, thote ai eshte nje autor plot me epos dhe te 
rinise se tij, ne kohen kur  njerezit u mbyllen ne rinine e tyre, ne' bukeret' 
e permalluar,.Kjo eshte nje  vlere qe vjen ne menyre te heshtur dhe te 
nendheshme, dhe ballafaqohet me  lexuesin e tij, me nje mesazh politik, i cili 
eshte nje mesazh i tij personal,  me nje deshire dhe mendim te qarte ne ate 
se cfare kerkon ai te thote."  
　
Professor  Papagjoni me tej tha se Libri i Arber Ahmetajt - ''Varri i 
Braktisur'', fillon  me nje gjuhe poetike, ku ''mulise'' nje sintakse e holle 
shume, si ajo me  nentitullin "Zogu i Zi'', Kjo per shembull eshte kapitare, 
dhe permbyll njesoj  nje sere romanesh, duke krijuar tashme nga hyrja ne 
fillim nje kunderthi  tragjike apo nje pikepyetje, paosin e ngerthyer nga makthi 
dhe ndotja e shpirtit  qe eshte poezia. Zogu ne kete rast qe domethene kenga 
"Eposi i Agos", ne ate  kohe, nga gjaku dhe deshira e tij - u unisua tashme 
si Zog dhe si enderr .Teksa  e mbyll fleten e fundit te romanit "ky zog, 
eshte therrmuar dhe ka rene kok  pingul - pra ai qe ishte Zogu i dikurshem i 
cicirimes se embel eshte Zogu i  pikillimit tashme, qe mungon, sepse, i 
mungon kenga e tij e bukur. Eposi, eshte  rrenuar dhe enderra eshte kethyer ne 
zgjedhe te keqe dhe te shemtuar,ne nje  "anti -Zog- apo nje realitet i djegur 
siç thote vete autori i cili ka ardhur  prej poshtersise dhe se keqes, ku 
asgje nuk shihet me".  
Per  professor Papagjonin ne kete hark sa tragjik dhe grotesk, ne mes te 
tyre gjindet  nje varre "qe nuk eshte si atij njeriut ne vrapimin biblik per 
egzistence, i  alternuar me ndjesin e boshit, te pritjes dhe absurdit, te 
vujatjes dhe  kapitjes, sikur na sjell qenjen dy kahe te jetes se njeriut; te 
atraktivit dhe  te pakuptimit te saj.  
Preteksti,  thote Papagjoni, tek ky liber gjendet teksa autori femijeve u 
ve koken tek  gjoksi i gjyshes se vdekur dhe menjeher vershojne aty imazhe te 
thyera, rrjedha  e pandalur e te menduarit, perfytyrimet te gjitha te 
vizatuara si ne nje harte  me diagrame, ku bie ne spikam suksesi dhe sakrifica 
personale, dukuria e  thjeshte dhe jetegjatesia e njeriut te ketille dhe e 
vlera e njeriut te ketille,  puna dhe jeta e tij dhe ne fund......dhe ne 
fund......vjen varri." tha professor  Papagjoni ne kete referat.  
Sipas  profesro Papagjonit, ky liber ka faqe te shkruar aq bukur, plot sqim 
dhe  mirakandje te paqshme dhe te Hajgme, sa qe lexuesi prek aty nje 
realitet te  absurd, e cila na shfaqet permes mbreses te rrefimtarit femije "ku 
nje lot i  stervarur gjysheje ne mes rrudhash te thella, trashegmtohet si 
pikellim i bukur  i nje femije qe vetem se qan e qan deri ne pafundesi....dhe 
prej qarjeve ka  mbetur.  
Ne  librin e "Varri i Braktisur" permendi profesor Papagjoni, gjejme 
kufinje  ndarjesh njerezore, kufinje qe kthehen ne vargonje trishtimi , komplekse  
njerezore, ekstaze, kufinje te mendjes apo kenaqesive te seksit, dhe 
enderrave.  Dhe, t'i je njeheresh brenda nje kufiri konkret, ose te perditeshme 
dhe kjo te  mundon te pikellon. Mes tyre prania e meditimit dhe persiatjes, 
perleshet me ate  cka gjete, dhe i jep frym prozes dhe e ben stilin vetanak, 
duke krijuar nje pakt  hermafotizmi, poetikash konkuruese . Ku e perçushmja 
shoqerohet me naiven dhe me  te habiteshmen .Teksa femija nuk e kupton dote 
"pse ai "Kali i Bardhe" i perket  vetem kryetarit te koooperatives, dhe jo 
dikujt tjeter" dhe, pse? eshte plagosur  nje mushke me qellim qe te mos vuaj 
zborin", kjo eshte nje ironi e bukur" thote  profesor Papagjoni.  
Ne  kete roman tha ai ndeshen disa personazhe te tilla honorike, te tipit 
se  suralizmit,shfrytezohen mire me nje vajze, e cila ka nje ndjenje erotike 
dhe  refyese personale. Po! ashtu, i mberthyer ne endren personale dhe te 
habiteshme  ne zgavren dhe te atyre "zagaresh gjaku", si spiune pergjues, qe 
ishte, i cili  ne menyre groteske pret edhe veshet e vete. Trupi i Balades 
shpesh behet premise  per grindje dhe realiteteqe shkojne e vijne nga 
fantazmoforia, deri tek e  vertetat historike. Sikurse, thote ai ndjen mes Homerit 
dhe pleqve ku ka nje  prangonje dhe trup te mbyllur dhe pjelles se races se 
ashtit dhe psikologjise te  njeriut shqiptare. 
Qe  jane te realizuar, ne nje enderr ku mund te veçohet nje mebledhje  
mendjeshkulurish tejet absurde thuhet se gogolliane, vetem se duan broçkullat e  
diktatures dhe te kujton ato, vendimit idote per te mbrritur pikerisht, tek 
 paradoksialja, "ndalimi i dendjeve te qytetarve te ashtuquajtur popullit 
nga  gjenerali i kesaj republike", tha Professor Papagjoni.  
Per  profesorin ne kete liber, alegoria, eshte krejt e qarte dhe jo vetem 
sa kaq,  sepse realiteti i se degjuar eshte butaforik, ose pritja e nje viti 
te ri te  merzishteshem ku si dhurata me e shtrejte mund te ishte nje 
kilogram mishe i  shume pritur , por edhe ai si ushqim atrapologjik si varri i 
femijerise "si  varri i vete qenjes njerezore, te cilin e mbartin mbi shpine si 
"Kaini mbajti  vellain e vdekur te vrare, perj tij, deri sa shpina ju 
kalbezua dhe Hyju, i tha  varrose tete vella " 

Me  tej duke referuar ne kete promovim professor Josif Papagjoni pyeste 
:"Po ne ke  do te varrosim valle?! "te shkuaren tone! apo dhe te sotmen tone!". 
Çjemi ne ne  fund te fundit, vampires te vetvetes varrhims te te tjerve apo 
:"Varre te hapura  ku Zogu i Zi korrkat dhe askund nuk cicerine";" Kjo 
eshte britma qe del nga  shpirti i ketij romani, kjo eshte sipas meje tha 
professor i njohur Josif  Papagjoni, edhe sythi i esenciales qe shtron vete 
shkrimtari" ne kete liber ,  librin "Varri i Braktisur" 
　
Arber  Ahmetaj ka lindur ne Tropoje (Bajram Curri) ne vitin 1965. 
　
Ne  vitin 1992 diplomohet ne Universitetin e Tiranes, Fakulteti i 
Mjeksise-dega  Farmaci. Prej vitit 1986 bashkepunon me shtypin letrar (Zeri i Rinise, 
Drita,  Nentori). Ne vitin 1991-1992 punon redaktor ne gazetat "Balli i 
Kombit" dhe  "Kosova". Me pas, per nje vit punon gazetare ne TVSH, Departamenti 
i  Informacionit. Ne vitin 1993 i bashkohet stafit te MPJ-se. Nderkohe  
specializohet ne kurse politiko-diplomaike ne Oksford, eashington, Gjeneve dhe  
ne Akademine Mesdhetare te Studimeve Diplomatike ne Malte. Pas kater vjet 
pune  ne poste te ndryshme brenda Ministrise se Puneve te Jashtme ne Tirane, 
emerohet  Sekretare i Pare i Ambasades shqiptare ne Bukuresht. Ne shtator te 
vitit 1997  largohet nga ky post per t'u zevendesuar nga militante 
greko-enverist. Prej  ketij viti jeton bashke me familjen, ne Zvicer.  

Arber  Ahmetaj ka shkruar: 

1.  "Flet hyrje per ne varr" roman, 1993, 
2. "Kopsht katrore" roman 1997, 
3.  "Shqiperia -trishtimi im" ese politike 1999 
4. "Fisi i te vdekurve"  roman-doreshkrim 2000 
5. "Keshtu foli Tahir Zemaj" (bashkautor Sefedin  Krasniqi) 2000 
6. "Keshtu foli Tahir Zemaj-(bashkauator S.K.) pjesa e dyte"  2001, 
7. "Uji" tregime 2002. 
8. "Dashurite Gazmore" Milan Kundera perk.  nga anglishtja 1999, 
9. "A egziston e majta ne Shqiperi?" Dr.Artan Fuga,  perk.nga frengjishtja 
2002. 
Ne  Rumani, eshte botuar permbledhja me tregime Riva H, nen perkthimin e 
Marius  Dobreskut. Shtypi rumun e ka pasqyruar kete liber. Ne shkrimin e saj 
me titull  "Komunizmi i pare nga nje pionier udheheqes!" Gabriela Lupu e 
gazetes "Romania  Libera", e niste shkrimin e saj me fjalet: "Shtepia botuese 
Priviera sapo ka  botuar nje permbledhje te shkelqyer me tregime nga autori 
shqiptaro-zviceran  Arber Ahmetaj" per ta mbyllur me kete paragraf: Riva H. 
eshte nje lexim  terapeutik per te gjitha kategorite e lexuesve rumune: per 
pleqte nostalgjike qe  vuajne nga amnezia, per antikomunistet e te gjitha 
moshave qe falenderojne Zotin  qe kane shpetuar nga murtaja e kuqe, por edhe per 
te rinjte, te cilet duan te  dine se çfare kane "humbur" duke u lindur pas 
rrezimit te komunizmit. Shkurt,  nje liber qe heq djajte e kuq nga mendjet e 
te gjitheve (19 tetor 2011). Ndersa  nje gazete tjeter letrare, ne 
artikullin e saj te titulluar, "Mbi socializmin  shqiptar dhe djajte e tjere" 
nenvizon "Tregimet e Arber Ahmetaj nga permbledhja  "Riva H." te japin kenaqesi 
leximi po aq sa te bejne te reflektosh". Radu  Voinescu « Cafeneaua Literara » 
 
Areber  Ahmetaj ka punuar mbi nje doreshkrim per grade shkencore ne 
diplomaci lidhur me  çeshtjet ligjore qe dalin nga administrimi i Kosoves nga 
UNMIK-u. Ne te njejten  kohe ai ka qene dhe kolumnist i rregullt i te perditshmes 
kombetare "Bota Sot"  per te cilen ka shkruar qe nga pranvera e vitit 1998