Reportazh : Mitrovice: nje qytet i ndare.......!

 
Reportazh  : Mitrovice: nje qytet i ndare.......! 
Nga  BEQIR SINA,  
Mitrovica,  keshtu e ndare duket dhe e pa shprese, ajo eshte nje simbol i 
pas-luftes ne  Kosove..... 
 
MITROVICE  :(Bota Sot) Per  te ditur se sa e thelle eshte ndarja ende ne 
Kosove, mes serbeve qe jane  pakice(minoritet) dhe shqiptareve qe jane shumice 
( diku aty 96 %) ju duhet  patjeter te vizitoni dhe te shikoni me syt e tu, 
vetem ne qytetin e Mitrovices.  Nje qytet, ky, karakteristik i Kosoves, 
qytet, qe te pakten sipas regjistrimeve  me te fundit i ka 71,601 te banorve, 
te cilet megjithese serbet sa "nje grusht"  i kane "prere" ne dy pjese. 
Ndarje, kjo qe nise ne mes te ures ku vendkalimi,  aty, eshte i bllokuar nga nje 
masive dheu, i perzijere me zhavorr e gure, qe  qendron si dhe vorri ne mes 
te ures.. 
"Heshtje  Varri", 
"Heshtja  eshte vdekja" nenkupton veprim, veprim i rezistences dhe veprimit 
te daljes nga  kjo situate. Nga ana tjeter, demokracia institucionale, 
thuhet se krijon nje  barasvleren mes heshtjes dhe vdekjes qe siguron se ne jemi 
vazhdimisht, te  gjitha, i heshtur dhe i vdekur. Pushteti nuk duhet te jete 
i ndare dhe medyshes  per t'u mbrojtur nga efektet e fjales dhe veprimit. 
Megjithse, ajo "Heshtja"  eshte e shurdher, dhe gjithnje e tjetersuar nga 
"fjalimi" dhe se nuk eshte  "veprimi". Çfare i paraprin çdo gjeje, per te 
vepruar dhe qe eshte domosdoshmeri  per te gjetur te verteten, dhe bashkuar 
pjesen e ndare, te veriut te Kosoves ne  kufi me Serbine, bllokuar me barrikadat, 
ngritur me objekte inerte, drunje,  masive dheu, te perzijere me zhavorr e 
gure . 


Para  Luftes se Kosoves te vitit 1999, Mitrovica, megjithe zonat per rreth 
saj kishte  nje popullsi te vleresuar nga OSBE-ja, me 116.500 njerez. E 
cila, do te perbehej  nga 81% prej tyre shqiptare te Kosoves, serbet 10% dhe 
pjesa tjeter etnive te  tjera (kryesisht Roma dhe Boshnjak). Shumica 
shqiptareve jetonin brenda ne  qytetin e Mitrovices, e cila, ishte atehere e pandare, 
kur vetem qyteti kishte  nje popullsi prej 68.000 banore - 71%, e tyre, 
ishin shqiptare te Kosoves, dhe  rreth 9.000 njerez ishin jo shqiptare, serbe qe 
se bashku me Roma dhe kombesive  te tjera, thuhet se perbenin 10,141 
njerez.  
Sipas,  nje qytetari qe banonte aty afer ures, i cili nisi te na tregoje, 
tha se  "Shqiptaret e Kosoves kane jetuar ne te gjithe qytetin, nderkohe, qe 
shumica e  serbeve jetonte ne anen veriore, te ndare nga pala shqiptare, 
kryesisht ne jug  nga ana e lumit Iber. Por, theksoi ai mbas luftes aty jane 
vendosur edhe Serbet  qe erdhen nga qytetet e tjera te Kosoves, duke ozurpuar 
pronat dhe disa shtepite  e shqiptareve, te cilet u perzune me force gjate 
luftes(mars - qershor  1999)". 
Tani,  qe Serbet e Kosoves, kane marre tere kontrollin ne anen veriore te 
lumit Iber,  pjeses se tjeter te qytetit, kur afrohesh aty, sidomos, naten, 
te "fute -  friken", ajo te duket si ne filmat "Ghost". Mbasi, ne anen tjeter 
te qytetit,  vetem disa metra larg zhurmes dhe jetes plot fryme te 
shqiptareve, mbizotronte  nje "Heshtje Varri", ne terrin e anes tjeter. Vetem disa 
metra larg barrikades,  nuk "peptinte" asgje!. Nje patrulle policie qe 
qendronte ne anen e shqiptareve,  na tha se "shqiptaret, jane te refuzuar per te u 
lejuar, per te kaluar uren mbi  lumin Iber", andaj as ne s'mund te kalonim 
barrikadat, e ngritura nga Serbet e  anes tjeter. 
Mirepo,  aty ku jemi vendosur ne te kalojme darken ne anen tjeter te ures, 
qe ndan tani  qytetin e Mitrovices, ku me shume se 99% e tyre jane shqiptare 
te Kosoves - te  cilet mbas luftes u shpergulen me force dhe dhune nga 
policia, dhe ushtria  serbe, jeta vazhdon me shqiptaret. Ata jane nga ata 
shqiptare, qe jane kthyer  nga kampet e refugjateve te Maqedonise dhe Shqiperise - 
dhe jane duke bere nje  jete me se normale. Aty vjen "era" Kosove ...mbasi 
jane Shqiptaret, ata te cilet  i japin jete qytetit te ndare, i japin fryme 
dhe e vitalizojne ate si gjithe  qytetet e tjera te Kosoves.

Nje  djale i ri shqiptare, qe na shoqeronte me makinen e tij - na tha se 
"ana tjeter  e qytetit nje pjese e tij eshte nen kontrollin e K-FOR-it, 
francez, trupave te  cilat vetem sa bejne sehir dhe e pranojne situaten. Aqsa tha 
djaloshi nga  Kosova, qe jetonte se bashku me familjen e tij aty prane ne 
nje fshat perbri  qytetiti te ndare tani, sa "Serbet, kur u kthyen shqiptaret 
(1999)pasi mbaroi  lufta, nuk do te lejonin shqiptaret e Kosoves, edhe per 
te vizituar, edhe ndonje  te afermin e tyre ne spital, spital ky i cili eshte 
ne pjesen e tyre te qytetit"  tha ai duke treguar me gishte ndertesen ne 
anen tjeter. 
Mitrovica,  e ndare duket dhe e pa shprese, ajo eshte nje simbol i 
pas-luftes ne Kosove., ku  Shqiptaret qe jane shumice dhe Serbet pakice(minoritet) 
jane dy komunitetet, ne  te dyja anet e lumit, qe akoma jetojne te ndare ne 
frike te njeri-tjetrit.  Nderkohe, qe komuniteti nderkombetar, K-FOR-i, dhe 
EULEX-i, te cilet kan marre  persiper te vendosin paqen dhe sigurine, duket 
te jene, te pakten deri tani "te  deshtuar", ne zgjidhjen e ketij problemi. 
Megjithse, qeveria e Kosoves, eshte  duke punuar, dhe ka bere disa perpjekje 
per te bashkuar ato pjese qe Serbet e  ndihmuar nga Beogradi po i mbajne te 
ndara.  
Por,  realiteti eshte se kurre nuk mund te jete e mundur qe te qendrojne 
keshtu. Po,  te kujtojme edhe ngjarjet e 25 korrikut 2011, kur Kryeministri 
Thaqi, mori  aksionin policore, per te zhbllokuar veriun e Kosoves dhe ia 
arriti per  momentin. Por, serbet e ndihmuar nga Beogradi, dhe "neglizhenca" e 
disa trupave  nderkombetare, e ri-moren kontrollin ne pjesen veriore. Duke 
ngrite menjehere  ato "njollat e zeza" barrikadat, qe i ndesh kudo ne Veri te 
Kosoves, ashtu si  ajo ne ure mbi lumin Iber, bash ne mes te qytetit tashme 
te ndare te Mitrovices.   
Megjithese,  duhet theksuar se; "Qeveria e Kosoves, eshte kembengulese, dhe 
nuk po terhiqet  aspak nga qendrimet dhe vendimet e saj qe ka marre per 
zgjidhjen e ketij  problemi, megjithe marrveshjen e dialogut te fundit. Kjo 
mbasi Qeveria e  Kryeministrit Thaqi, e ka me se te qarte se ky rrezik ende nuk 
eshte i  evituar".

Kosova,  eshte perkujtuese e gjalle e shperberjes se eger post-komuniste, 
te asaj qe  quhej dikur Jugosllavi, e cila, nuk egziston me. Mbasi, dihet qe 
edhe  shkerrmoqja e saj e ka pikenisjen e saj pikerishte nga Kosova. Ishte 
Kosova, qe  ajo e cila luftoj dhe sakrifikoje e para per ndarje, nga 
Jugosllavia, qysh ne  kohen e Titos. Madje edhe kur ato republika, si Sllovenia, 
Kroacia, Maqedonia,  Bosnja dhe Mali i Zi, qe u ndane me pase, ne domino njera 
pastjetres, "benin  palle", dhe ishin te perveligjurat dhe te perkedheluart 
e Beogradit, ato luanin  apo "qeshin" me fatin e shqiptareve te Kosoves.  
Shqiptaret,  dhe ndonje kombesi tjeter shume pak, por, absolutisht - jo si 
shqiptaret, kane  vuajtur me shume nga diskriminimi i eger, i sundimit te 
Serbise, ndaj Kosoves.  Ndaj, atyre vrasjeve, burgosjeve, dhunimeve dhe 
perdhunimeve, djegejeve dhe  palçkitjve te shtepive e pronave, debimit masive te 
luftes, dhe tani edhe te  "nderhyrjes" se huaj, pra administrates 
nderkombetare (K-FOR-i, dhe EULEX-i,),  te cilat, duket se e kan "pranuar" ne heshtje, 
ndarjen e plote te veriut dhe  polarizimin e Kosoves.  
Ne  mes te bisedimeve per statusin e Kosoves, qe nisen 12 vjet me pare ne 
saj te nje  marreveshje, ne Kosove, shqiptaret qe jane shumice u dakorduan, 
me komunitetin  nderkombetar qe Kosova te mos te mbetej e ndare dhe 
polarizuar si kurre me pare,  ne kohen e te ashtuquajtures qe tani po thirret ish 
Jugosllavi. Shqiptaret, qe  arriten te bejne realitet endrren e tyre, te 
drejten e tyre per te jetuar ne nje  shtet te lire, sovran, e te pavarur te 
Kosoves, nuk e besonin se serbet e  Kosoves, do te mbaheshin "gjalle" me idene e 
ashper te tyre, per t'u bashkuar me  Serbine, megjithse, ata ne baze te 
ligjeve nderkombetare dhe Kushtetutes se  Kosoves, i konsiderojne, edhe ata si 
gjithe qytetaret e Kosoves.   
Serbet  ende jane me trup ne Kosove dhe me zemer e mendje ne Serbi 
Mbas  trembedhjete viteve te administrimit te drejtperdrejte nderkombetar, 
Serbia, e  sheh marreveshjen aktuale me Kosoven, te arritur ne mes dialogut 
mes Beogradit  dhe Prishtines si" te qendrueshme", por, edhe si nje 
"mrekulli" nese Serbia, pas  kesaj do te marre kandidaturen e BE-s. Megjithse, 
shkruan sot gazeta gjermane  'Der Tagespiegel ' Serbia, nuk duhet qe pa 
plotesimin e kushteve te pranohet ne  shtepine evropiane. Serbia, shkruan kjo gazete 
nuk duhet te sjelle ne BE, pa u  "lare" nga mekatetet dhe kusuret nga e 
kaluara e saj me Kosoven, shkruan gazeta  gjermane 'Der Tagespiegel '. Autorja e 
komentit mendon se Serbia, nuk duhet qe  te pranohet ne shtepine evropiane 
pa plotesimin e  kushteve. 
Serbia,  eshte e keq-percaktuar dhe keq-i pergatitur, me Kosoven, 
perderisa, megjithse  ajo po e luan lojen - por nuk pranon rregullat e lojes, teksa 
ende nuk e njehe  Kosoven si shtet te pavarur. Ndersa, çdo zgjidhje tjeter 
pavaresisht, si po  komentohet dhe shihet nga opozita ne Kosove, Vete - 
Vendosja, duhet te dihen,  dhe shikuar para se gjithash, se ato jane vetem si 
rezultat i nje marreveshje me  komponent nderderkombetar, mes serbeve dhe 
shqiptareve, qe eshte e veshtire per  t'a pare si kompromise, mbasi kemi dy pamje 
diametralisht te kunderta, qe kurre  nuk mund te pajtohen.  
Mirepo,  qe ne kete kontekst tensionuar politik, kur Mitrovica, duket dhe 
sikur" eshte  nje qytet i humbur" nje qytet simbol i pasluftes qe mbetet ende 
i ndare; "me nje  veri serb dhe nje pjese, njeqind per qind shqiptare ne 
jug nga kufiri natyror te  lumit Iber, "lengon" per t'u bashkuar. Dhe njerezit 
duan qe te levizin lirisht  te hiqen "ato grumbuj dheu - qe jane si varre 
te heshtur, edhe ne mes te  qytetit. Per t'a kethyer serish ate ne nje qender 
ku jetojne se bashku  shqiptaret dhe serbet ne Kosove, nje qytet model mes 
serbeve dhe shqiptareve,  popullsise rome dhe asaj boshnjake.  
Mitrovica,  dhe ajo pjese e vogel e veriut te Kosoves, kufiri me Serbine, 
eshte ende e  ndare, vetem e vetem nga efektet e statusit perfundimtar, te asa
j rezolutes  12-44. Qellimi i Beogradit, tashme eshte i dukshem dhe me se i 
qarte : mbasi ata  i ndihmojne dhe qendrojne pas serbeve te Kosoves, te 
cilet e shohin ate, pjese  te Kosoves, si bastion te tyre te fundit perkunder 
shumices shqiptare.   
Sikurse,  edhe komuniteti nderkombetar, megjithse e di se shqiptaret jane 
mbi 96 perqind e  popullsise, se Kosoves, e sheh ate si sfide, per te bere 
sipas tyre "nje Kosove  multi-etnike dhe multi-kulturore", edhe ne kurrize te 
shqiptareve. Ashtu si per  shqiptaret, Kosova, do te jete nje test nese 
komuniteti nderkombetar(BE-  K-FOR-i, dhe EULEX-i,), mund te kapercejne 
pakenaqesit qe sa vijne e rriten te  shqiptarve, qe nuk pajtohen me qendrimet 
"pro-Serbe", te fundit, prej vete  komunitetit nderkombetar. Shqiptaret, mund te 
respektojne dhe te  bashke-ekzistojne me serbet, ne ate pjese te Kosoves ne 
veri, por pa perdorur  dhune ose diskriminimin qe kan vendosur Serbet.  
Ne  nderkohe, qe te gjithe shqiptaret ne Kosove, jane te shqetesuar 
tmerresisht dhe  te pergatitur per me te keqen ... Kosova, s'ka me kthim prapa, 
pavaresishte  "fusnotave dhe notave" qe jane te pergatitura dhe te percaktuara 
nga  Beogradi.