Vajzat shtatzen nga mosha 15 vjeç deri ne 19 vjeç ne SHBA , jane ne ulje

 
Vajzat  shtatzen nga mosha 15 vjeç deri ne 19 vjeç ne SHBA , jane ne ulje  
historike 
BEQIR  SINA, Pennsylvania  
SHBA:  Raporti "Femijet lindin Femije" 
 


WASHINGTON  - Shtatezania dhe lindjet ne SHBA, per vajzat nga 15 vjeç deri 
ne 19 vjeç jane  ne nivelin e tyre me te ulet ne gati 70 vjet, keshtu te 
pakten thone te dhenat  federale, ne raportin kombetare, njofton shtypi me 
prestigjoz ne Shtete e  Bashkuara.

Gazetat dhe televizionet kombetare , me te medha ne SHBA,  thone se ky lajm 
duket se po jep mesazhe te forta per parandalimin dhe  perdorimin e 
perhapur, te mbejtjes shtatezane te vajzave fare te reja(15 deri 19  vjeç), deri 
tek ato te shkolles tetevjeçare. Nje pune te mire, thuhet se ka bere  dhe 
Kontracepsioni, i cili besohet te jete pas natalitetit te ulet te  regjistruar 
ndonjehere, ketu ne mesin e 15 - deri 19-vjeçareve te gjitha grupeve  etnike 
dhe raciale, ne SHBA.

Raporti nga Qendra Kombetare per Statistikat  Shendetesore, ne SHBA, vjen 
ne nje kohe kur Kontracepsioni eshte nje debat i  nxehte politik. Nga nje 
hetim i Kongresit, ku pyetet nese jane parate federale  qe paguajn per abortet 
apo jo ?. Kjo, madje u kthye ne nje shqetesim midis disa  udheheqes te 
Adminsitrates dhe Kishes amerikane,edhe kur flitej mbi nje mandat  tjeter te 
administrates Obama, kur filtete mbi te gjitha planet e tij te  sigurimit 
shendetesor, qe duhet te mbuloje kontrollin e lindjes, se ketyre  vajzave 
adoleshnte .

Shifrat e reja jane te perpunuar nga te dhenat  federale, te leshuar ne 
nentor te viti te kaluar, gjenden ne raportin e  titulluar Shkalla e Lindjes se 
Vajzave Adoleshente (Teen Birth-Rate), ku  tregohet se mbetja shtaezane e 
vajzave nga mosha 15 deri ne 19 vjeçe, ne SHBA,  ka rene nga 9 per qind prej 
vitit 2009 deri ne 2010. Pra duke treguar se ky  fenomen ka rene ne nivelin 
me te ulet historik, deri ne 34.3 per qind te  lindjeve per 1000 
adoleshente. Kjo, eshte edhe me poshte se 44 per qind nga 61.8  qe ishte ne vitin 1991. 
Shifra me e larte ne historine amerikane e ketyre  lindjeve te adoleshnteve 
ishte ajo 96.3 gjate vitit bum te vajzave me femije ne  vitin 1957. 
Tani  vajzat shtatzen nga mosha 15 vjeç deri ne 19 vjeç ne SHBA , jane ne 
ulje  historike.

"Te  rinjte jane me te kujdesshem - duke bere sex te mbrojtur", tha Sarah 
Brown,  shefe ekzekutiv i fushates kombetare per parandalimin e shtatezanise 
se  paplanifikuar. Ajo ia atribuon renien e ketij fenomeni kontraceptive ne  
rritje.

Raporti thote se numri aktual i lindjeve te rejave ne vitin 2010  ishte me 
i uleti qe nga viti 1946. Raporti cek shtypi amerikan sot, thote se  edhe 
media ka luatur shume role, mbais ajo vazhdimisht po leshon me artikujt e  saj 
ne SHBA, "mesazhe te forta per parandalimin e shtatzenesise" duke  
paralajmeruar te rejat - adoleshntet" se perdorimi i kontraceptiveve "mund te  
ndaloj kete fenomen".

Kjo tregon nje game ne normat e lindjes midis  grupeve racore dhe etnike, 
jane :10.9 per qind per vajzat e reja aziatike, 23.5  per tek vajzat e races 
se bardhe dhe per vajzat me ngjyre (zezaket), 51.5 per  qind, nderkohe qe 
shifra me e larte 55.7 per qind eshte per vajzat hispanike te  moshes 15 deri 
ne 19 vjeç.

"Fakti se shtetet me popullsi te larte  hispanike ende tregojne renie flet 
per modelin me te pergjithshme te rritjes se  perdorimit te Kontraceptiveve 
dhe renie tek lindjet e adoleshenteve," thote  Laura Lindberg, nje zyrtare e 
larte dhe bashkepunetore ne Institutin  jo-fitimprurese Guttmacher ne Nju 
Jork. 
Lista  e shteteve per çdo 1,000 vajza te reja nga mosah 15 vejç deri ne 19  
vjeç 
1.  Mississippi 55
2. New Mexico 52.9
3. Arkansas 52.5
4. Texas 52.2
5.  Oklahoma 50.4
6. Louisiana 47.7
7. Kentucky 46.2
8. West Virginia  44.8
9. Alabama 43.6
10. Tennessee 43.2
11. South Carolina 42.5
12.  Arizona 42.4
13. Georgia 41.4
14. Kansas 39.2
15. Wyoming 39
16.  Nevada 38.6
17. Alaska 38.3 (tie) 
17. North Carolina 38.3 (tie) 
19.  Indiana 37.3
20. Missouri 37.1
21. Montana 35
22. South Dakota  34.9
23. Ohio 34.2
24. Colorado 33.4
25. Idaho 33 (tie) 
25.  Illinois 33 (tie) 
27. Hawaii 32.5
28. Florida 32
29. California  31.5
30. Nebraska 31.1
31. Delaware 30.5
32. Michigan 30.1
33. North  Dakota 28.8
34. Iowa 28.6
35. Oregon 28.1
36. Utah 27.9
37. Virginia  27.4
38. Maryland 27.2
39. Pennsylvania 27
40. Washington 26.7
41.  Wisconsin 26.2
42. New York 22.6
43. Minnesota 22.5
44. Rhode Island  22.3
45. Maine 21.4
46. New Jersey 20.3
47. Connecticut 18.9
48.  Vermont 17.9
49. Massachusetts 17.1
50. New Hampshire  15.7 
 
1 
 
2 
 
3