Lokalizimi i globalizmit

Lokalizimi i globalizmit
  <http://zhurnal.mk/image.aspx?img=1.Hamdi_2.jpg>
Në kohën e Perandorisë Osmane, kohë e drejtësisë dhe lulëzimit, pakicat
kombëtare ishin të privilegjuara, të ndara në milete, por udhëhiqnin
sektorë e pozita të rëndësishme në shoqërinë e asaj kohe. Armenet, grekët
dhe hebrenjtë ishin popujt pakicë në Perandorinë Osmane, po përbënin palcën
e shoqërisë ekonomike të atij shteti të madh

http://zhurnal.mk/content/?id=1292817261427
*Hamdi Nuhiju*

Frensis Fukujama, njëri prej projektuesve botëror të minimizimit dhe
lokalizimit të vlerave të religjionit islam karshi religjioneve tjera, dhe
idesë së ripërtrirjes së neokolonializmit, kontribuon dukshëm në rrjedhat e
mëvonshme, pas paraqitjes së sfidës së tij në librin “Fundi i historisë dhe
njeriu i fundit”. Lodhja e njeriut, e trupit, e mendjes, e popujve, kërkon
përfundimin e rrugës. Mund ta paramendoni udhëtarin e paqes prej njërit
kontinent e në kontinentin tjetër dhe si shpërblim i udhëtimit të tij nuk
është dukshmëria, po lodhja e padukshme e cila lë gjurmë në vetëdijen e tij
fizike. Fukajama kërkon fundin e historisë, i lodhur nga vesveset,
luftërat, ideologjitë, të cilat janë rrënuese e njëra-tjetrës. Demokracia e
shikuar si atraksion dhe perfeksion nga ky ideolog, e dëmton rrënjësisht
pikëpamjen mbi çdo qelizë tjetër produktive në shoqëri.  Fillimi dhe fundi
i historisë duhet të jetë një formë e cunguar, e demagogjizuar e
demokracisë. Ndërsa, shpifjet, sharjet, luftimet, padrejtësitë, grabitjet,
kanë vazhduar me shekuj. Jo sfera që bazohet në paqe, po lufta në shumë
sfera nga rrënimtarët e kryqëzatave qysh në shekullin e trembëdhjetë kanë
filluar me shpifje, manipulime e sharje ndaj kampionëve të paqes gjatë
historisë, pejgambereve. Këtij karvani i përgjigjej edhe prifti Pjetër
Bogdani i cili e ironizonte dhe e shante Pejgamberin Muhammed, nëpër shumë
shënime të tij. Si një pjesëmarrës në kryqëzata, Pjetër Bogdani dëshmoi
fanatizmin e tij ideologjik dhe fetar duke mos i dhënë hapësirë logjikës
dhe mendjes. Tariq Ali, një mendimtar bashkëkohor me prejardhje pakistaneze
në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, tregoi për paradigmat
bashkëkohore që kanë rrjedh prej mesjetës duke zhvilluar dhe kultivuar
manipulimet, shpifjet, sharjet e llojllojshme ndaj vlerave islame.

Sipas tij, vet Perëndimi ka kontribuuar në zhvillimin dhe kultivimin e
grupeve ekstreme tek të gjitha grupet shoqërore duke i përfshirë edhe vet
myslimanët. Tash ka ardhur koha që si bumerang të kthehet secila pikëpamje
ekstreme e Perëndimit ndaj vlerave lindore. Edhe pse, në kufij me
ideologjinë lindore, ideologjia perëndimore asnjëherë nuk mund ta mbaj
hapin e pavarur pa pasur tendencë asimiluese. Gjergj Konrad, ideologu
hungarez i demokracisë, flet për demokracinë dhe aplikimin e saj në shtetet
lindore. Qasja e dyfishtë e Perëndimit dhe keqpërdorimi i termit demokraci
shton mllefin e këtij autori. Si është e mundur që demokracia të jetë e
mirë dhe e përshtatshme për Perëndimin, ndërsa në Lindje ose në Evropën
Qendrore nuk mund të aplikohet? Jemi të njëjtët njerëz, po standardet janë
të dyfishta. Në praktikë nuk mund të shohim as një lule aromatike, po qe se
nuk ushqehemi me teorinë e ngrënies së mishit të njëri-tjetrit. Njerëzit
vuajnë nga inatet, xhelozia, smira dhe dëshira ambicioze për të qen vetjak
në shoqëri.

Disa kujtojnë se të gjithë të tjerët janë në kundërshtim me vlerat
globalizuese, ndërsa ai vet është globalizimi. Një pjesë prej tyre,
tendencioze, shpresojnë se të gjithë njerëzit do të vdesin qysh në momentin
e zgjimit nga gjumi. Ndërsa, ai do të kënaqet dhe notoj nëpër ëndrrat
vetjake të Paulo Koeljo. Demokracia nuk është sistem i më të fortit për të
zbutur dhe nënshtruar më të dobëtin. Po ajo duhet që të jetë sistem i
vlerave të përbashkëta e cila përhapet me paqen dhe  logjikën, e jo me
nënshtrimin e popujve. Gjergj Konrad, gaboi këtu kur besoi se demokracia po
përhapet me paq e jo me nënshtrim. Vjedhjet, vrasjet, përdhunimet, barbaria
njerëzore e fshehur pas termit të demokracisë është aq e shëmtuar saqë çdo
kahe tjetër po i dhamë demokracisë, na dalin parasysh miliona argumentet e
kundërta. Samuel Huntington, përmendi ndeshjen e civilizimeve. Rrol
prijatar në avangardë i dha civilizimit kinez, ndërsa rrezikun e pa tek
civilizimi islam. Në prapaskenën e idesë së tij, mund ta kuptojmë termin
demokraci si ideologji në zhdukje. Ndoshta kulturalisht beteja e humbur e
demokracisë do të reflektoj edhe në aspektin ushtarak dhe politik.
Evolucioni darvinist më nuk mund të jetë maskë e saj, e as revolucionet e
rrejshme arabe që nxitën ngritjen e diktaturave.  Diktaturat arabe tashmë
po shndërrohen në histori, edhe pse ato u ngritën nga vet ekspansioni
demokratik, sot po rrënohen pa dëshirën e këtij ekspansioni. Në secilin
qosh të botës duket sikur ndryshimi i kahes së revolucioneve është nga e
njëjta dorë. Faktikisht harrojmë të kuptojmë frikën e daljes jashtë
kontrollit të situatës nga duart e neokolonialistëve dhe detyrimin e
përzierjes. Konceptin e mbijetesës së popujve e ka kuptuar bukur Gjergj
Konrad. Ai tha se njeriut i duhet një filozofi po ashtu edhe popujve i
duhet një filozofi.

Kjo ide e vjedhur lindore është akomodim i përshtatshëm edhe për vitet në
të cilat po jetojmë. Koncepti i demokracisë duhet të ketë vend edhe për
tjetrin. Përderisa është përjashtimor për tjetrin, atëherë jetesa e saj në
shtresa dhe rrethe të caktuara shoqërore do të jetë e vështirë. Bota është
e shumëllojshme dhe e shumëngjyrshme. Paramendoni, sikur të ekzistonte
vetëm një racë udhëheqëse ashtu siç dëshironte Adolf Hitler, ose vetëm një
popull mbisundues mbi të gjithë popujt e botës ashtu siç dëshirojnë
sionistët? Reflektimi i botës së llojllojshme e cenon lokalizimin e
globalizimit. Religjioni pa demokraci dhe demokracia pa religjion janë dy
imazhe kundërthënëse, utopike, jo reale të cilat ekzistojnë vetëm në
fantazitë e fanatikëve demokratik ose religjioz. Meredit B. Mcguire thotë:”
Imazhi i lëvizjeve bashkëkohore  fetare që e kanë tërhequr vëmendjen e
shtypit, të publikut dhe të shkencëtarëve socialë reflekton
shumëllojshmëri, shumëngjyrshmëri, larmi të çuditshme dhe ekzotike të
grupeve fetare. Piktura përfshin në vete të rinj me veshje të shafranit,
rinistë kokëqethur në këndet e rrugëve që këndojnë “ Hare Krishna”, gra të
moshës së mesme që kanalizojnë porosi prej guidave shpirtërore të vjetra
deri në 35.000 vjet, televangjelistë të shkrepshëm, dëshmitarë që shkojnë
derë më derë, guru lindorë, magjistarë të zonave suburbane, tregti
kristalesh dhe temjanësh, të shiritave me himnet e reja ose porosi fetare
të prijësve të grupeve. ”Vetëm kjo anë metalike e shumëllojshmërisë së
kulturave dhe qytetërimeve të ndryshme është vetëm një pikturë e vogël e
vendosur në dhomën me miliona piktura të tjera.

Esenca e lokalizimit të globalizimit nuk është ekzistimi i
shumëllojshmërisë së kulturave, religjioneve, popujve, grupeve etnike, e
shoqërore. Po qasja e drejtë dhe mos ndezja e fitilit të luftës i siguron
mbijetese qindravjeçare këtij sistemi të tanishëm. Paramendoni Maqedoninë,
një shtet i vogël në hartën e shteteve të botës se sa shumë e shtresuar që
është. Në të ekzistojnë grupe shoqërore, politike, sociale, etnike,
religjioze nga më të ndryshmet. Një kolorit i kulturave dhe religjioneve të
mëdha, i popujve dhe bindjeve politike, ideologjike, ekonomike, përfshihen
dhe përplasen për çdo ditë. Sikur demokracia të ishte përhapur përmes
logjikës dhe paqes, e jo përmes dhunës, e nënshtrimit të popujve të
ndryshëm të botës, atëherë sot Maqedonia do të kishte një pamje krejtësisht
ndryshe. Nuk do të sundonte ekonomikisht, politikisht, në aspektin social,
kulturor e religjioz një grup i caktuar më të drejta të veçanta, karshi të
gjitha grupeve tjera. Shqiptarët në këtë shtet janë 40 për qind popullsi,
sipas të dhënave të sajtit zyrtar të NATO-s. Si është e mundur që të
trajtohen sikur të ishin vetëm dy për qind e popullsisë? Në kohën e
Perandorisë Osmane, kohë e drejtësisë dhe lulëzimit, pakicat kombëtare
ishin të privilegjuara, të ndara në milete, por udhëhiqnin sektorë e pozita
të rëndësishme në shoqërinë e asaj kohe. Armenet, grekët dhe hebrenjtë
ishin popujt pakicë në Perandorinë Osmane, po përbënin palcën e shoqërisë
ekonomike të atij shteti të madh.