Tri llojet e njerëzve

*Tri llojet e njerëzve*

*Hamdi Nuhiju*

* *

Islami, përmes parimeve të saja universale erdhi që ta rregulloj jetën e
njeriut. Kjo fe qiellore  nuk është dërguar për të ngel e izoluar dhe e
mbyllur në vetvete. E as që pretendon mbylljen dhe izolimin e njerëzve duke
ia vështirësuar kushtet e jetesës.

Duke pasur parasysh karakterin e saj universal, popujt e ndryshëm, nuk mund
të pretendojnë pavarësi të plotë nga rregullat, parimet dhe idetë e kësaj
feje. Ato patjetër duhet që t`i përshtaten këtyre rregullave dhe parimeve,
duke i respektuar deri në skajshmëri. Kjo metodë e respektit nuk është
frymë diktatoriale e të kuptuarit të fesë. Po pranim i autoritetit të Zotit
në jetën e përditshme të njeriut.

Të gjithë filozofët e hershëm e të rinj, bashkohen njëzëri tek mendimi se
njeriu në asnjë periudhë historike nuk ka ekzistuar pa prezencën e Zotit në
jetesën e tij. Ka disa prej tyre që janë kryeneç dhe të gjitha faktet e
dokumentuara që ekzistojnë dhe ato në hapësirë, nuk i pranojnë. Ky grup i
njerëzve që ndjekin epshet e jo mendjen, dolën në taborin e djallit të
mallkuar i cili u besatua se deri në përfundim të jetës do t`ia prej rrugën
besimtarëve duke i penguar në adhurimin e Zotit.

Shoqëria njerëzore e dalluar dhe e shpërndarë nëpërmjet karaktereve dhe
rrymave të ndryshme, domosdo që në vete do të ketë grupe të ndryshme
njerëzish. Disa herë identifikimi i tyre bëhet i vështirë për shkak të
fshehjes së tyre nën ombrellën e ndonjë ideje të madhe.

Por, prijësi i besimtarëve, Ali Ibn Ebu Talib r.a., nga përvoja e tij e
gjatë jetësore, duke u edukuar dhe arsimuar në shkollën më të mirë të kësaj
bote, shkollën e Pejgamberit a.s., duke qenë këshilltari më i drejtë dhe më
i mirë i Ebu Bekrit r.a., Omerit r.a., dhe duke qenë mbrojtësi i Othmanit
r.a., arriti që t`i identifikoj tri lloje njerëzish.

El-Hafidh Ebu Neim transmetoi se Kamil ibn Zijad ka thënë:” Ali ibn Ebi
Talibi më mori për dore dhe më dërgoi në shkretëtirë. Kur arritëm atje, ai
u ul, duke marrë frymë thellë, pastaj tha:’ O Kamil ibn Zijad, zemrat janë
sikur enët, më të mirat prej tyre janë ato që përmbajnë më së shumti
dituri. Mbaje në mend çfarë po të them. Njerëzit janë tri llojesh: dijetari
i devotshëm, ai i cili kërkon dituri për ta shpëtuar veten dhe i
padobishmi, i cili i përgjigjet çdo thirrësi, lakohet nga çdo erë. Ata nuk
kërkojnë udhëzim me dituri dhe ata kurrë nuk mbahen për ndonjë shtyllë të
fortë.” ( Biografia e Ali ibn Ebi Talib, Dr. Ali Muhamed Sallabi,
Prishtinë, 2012, f.220)

Aliu r.a. zemrat i definoi si mbajtëse të diturisë. Nëse enët janë mbajtëse
të ushqimit të mirë ose të keq, atëherë zemrat janë mbajtëse të diturisë
ose injorancës. Përkundër faktit se njeriu kujton se mbajtëse e diturisë
duhet të jetë mendja përmes memorizimeve, rruga e sahabëve të vjetër nisej
tek zemra. Mendja shpesh herë simbolizon edhe rrugën e egos, krenarisë,
mendjemadhësisë. Djalli i mallkuar u mbajt për të madh, kur tha për njeriun
se ai është krijuar nga diçka jo më e vlefshme sesa materiali krijues për
të.

Sipas Ali Ibn Ebi Talib r.a., lloji i parë i njerëzve janë dijetarët e
devotshëm. Ata nuk e mësojnë fenë për të mbijetuar në këtë botë dhe nuk ia
mësojnë fenë të tjerëve për të përfituar. Mësojnë dituri dhe ia mësojnë të
tjerëve vetëm për hir të Allahut xh.sh. Nuk mërziten pse shoqëria njerëzore
nuk i respekton, po mërziten se pse në shoqërinë njerëzore ekzistojnë aq
shumë njerëz të këqij. Gjuhët e tyre janë të ëmbla, fjalët depërtojnë në
zemrat e mijëra njerëzve. Ky lloj i dijetarëve nuk ua mëson dijen njerëzve
pa e praktikuar fillimisht vet. Ne nuk mund ta përmirësojmë dikë tjetër
fillimisht pa përmirësuar vetveten. Jetojnë nën hijen e Islamit, dhe
diktatorëve ua thonë në sy padrejtësitë e tyre që ia bëjnë njerëzve.

Dijetarët e devotshëm asnjëherë nuk bëhen palë me diktatorët, me
keqbërësit, me egoistët, me prishësit e rendit.

Lloji i dytë i njerëzve është ai lloj që kërkon dituri për të shpëtuar
vetveten. Këto njerëz mësojnë dituri për aq sa kanë nevojë. Mësojnë
rregullat islame, kanë kujdes gjatë respektimit të tyre. E falin namazin, e
japin zekatin e agjërojnë muajin e Ramazanit dhe shkojnë në Haxh. Nuk kanë
mundësi që të tjerëve t`i mësojnë dituri, pasi që kanë aftësi të kufizuara,
po kanë mundësi që të mësojnë dituri për vetvete dhe familjen e tyre aq sa
për ta mbrojtur vetveten dhe familjen nga zjarri i xhehenemit. Këto njerëz
kanë principe, dhe nuk janë të lëkundshëm. Nuk marrin dituri prej çdokujt
dhe nuk i besojnë gjithsecilit transmetim.

Dhe grupi i tretë i njerëzve, janë të padobishmit të cilët kah të frynë era
gjenden edhe ato. Era i fryn dhe i lëkund të lëkundshmit. Ajo nuk mund t`i
lëkund shtyllat të cilat janë të vendosura thellë në tokë dhe të ngritura
lart në qiell. Të padobishmit janë dëmtues të vetvetes po edhe të shoqërisë
në tërësi. Padobia e tyre vërehet tek mosrespektimi i principeve islame.
Këto njerëz herë falin të gjitha kohët e namazit, herë lënë pa falur ndonjë
kohë të namazit. Herë janë unanim në dhënien e zekatit, e herët tjera janë
mospërfillës duke arsyetuar mospërfilljen e tyre me keqinterpretimin e
argumenteve fetare. Shoqëria islame nga ky grup i njerëzve gjithmonë sheh
vetëm sherr e aspak dobi.

Njeriu duhet që ta gjej vetveten tek grupi i dytë, si grup mesatar, po edhe
të mundohet që ta arrijë grupin e parë, nëse dëshiron që të shpëtoj në këtë
botë dhe në botën tjetër.