Re: [AlbClub] ÇILJETA terbon Edison Ypin!
Reli <[email protected]> Fri, 27 Jun 2008 09:36:56 +0000 (GMT)
| Newsgroups | gmane.recreation.alb-club |
|---|---|
| Message-ID | <[email protected]> |
*** AlbClub Discussion List *** Z. Kopliku, une nuk kam marre persiper (dhe as nuk do te kisha deshire), te bej recensione mbi krijimtarine e Ypit dhe as mbi bindjet e tij politike, (i djathte? va de retro). Ato pak shkrime qe kam lexuar nuk jane te nje niveli me te larte se ai ne diskutim. Ato pak here qe e kam ne TV, ka shprehur po te njejtin nivel te shkrimeve te tij, por duke folur me bindjen se ai eshte nje "Opinionist" dhe duke perdorur tonet e nje "Opinionisti", siç ndodh shpesh neper emisionet televizive, ku hipokrizia e injoranca mbreterojne sovrane neper studiot televizive. Per sa i perket gabimeve gramatikore, kerkoj falje, por shkrimi eshte rrjedhoje e nje reagimi te momentit te cilit nuk mund ti rezistoja dot. www.vlora.it --- Ven 27/6/08, Bashkim Kopliku--->Gmail Home <[email protected]> ha scritto: Da: Bashkim Kopliku--->Gmail Home <[email protected]> Oggetto: Re: [AlbClub] ÇILJETA terbon Edison Ypin! A: [email protected], [email protected] Data: Venerdì 27 giugno 2008, 05:55 Z. Reli, Edison Ypi është një opinionist i lirë, nga më të lexuarit. Shkrimi që ju dërmoni, Çilieta, nuk e ka merakun aq tek ajo vajza e familja e saj, por tek hipokrizia e shoqërisë shqiptare etj. Mundojuni ta lexoni pa klishe e forma të ngurta. Duhet të keni parasysh kur i lexoni shkrimet e Edisonit, se edhe përdhosja e gjuhës, është e qëllimshme, i shërben ikjes nga hipokrizia mbarëpopullore shqiptare. Në parantezë: me sa ju kam lexuar ju të dyve, Edisoni e njeh gramatikën shqip shumë më mirë se ju z. Reli: p.sh. ai nuk ngatërron kurrë format e shkurtra ti, me përemrin vetor te vetës së dytë ti, siç bëni ju kur i kritikoni gjuhën. Edhe një gjë tjetër: Edisoni është i djathtë!!! Nejse. Po ju dërgoj një shkrim të dikujt tjetër, të Donika Omari, që komenton të njëjtin shkrim që komentoni ju, z. Reli, por që e sheh në 180 gradë kundra. Një nga bukuritë e botës jokomuniste, është se mund të shkruhen të kundërta. Lexim të ëmbël. Bashkim Kopliku Vëlla shpirtëror me Edison Ypin [Shekulli, 26.6.2008] Donika Omari Rreth përmbledhjes Qajtore të Edison Ypit. Nga qajtoret e vogla autori kalon tek ajo e madhja, Tirana, me pasunarët e rinj e të ardhurit e rinj, me gazetat e pavarura e me lajme boshe, me Parlamentin plot deputetë që su dëgjohet zëri, me fëmijë që shohin reklamat 0900, etj. Një telefonatë. Me celular. Ku më shpreh mirënjohjen për një shkrim që kam bërë për romanin e Ani Wilmsit, mbesës së tij. Biseda me celular zgjatet, sepse filloj unë tani ti shpreh vlerësimin që kam prej kohësh për shkrimet e tij. Ndërsa po matem ti them se bisedat me celular në Shqipëri ai më propozon një takim për një kafe. Kështu kam rastin ta njoh Edison Ypin jo vetëm nga shkrimet. Tani i kuptoj më mirë fjalët që fliten për të: tip më vete. Kështu quhet te ne ai që mosdurimin ndaj vogëlsisë, egos së vogël, shpirtit të vogël e ka majë nervave. Ai që shpërthen i papërmbajtur përpara mendësisë prej bullari, e që është larg çdo diplomacie, llogarie e shtirjeje. Të përmbajturve, të llogariturve, atyre që janë brenda shinave, ua vrasin veshin shpërthimet e tij të pazakonta. Se ne duam të zakontën, atë që na duhet për të ruajtur status-quo- në. Sadoqë ndofta jemi të shqetësuar për gjendjen e gjërave. Ama pa vuajtur vërtet. Thellë-thellë edhe të kënaqur, se për vete i kemi siguruar ato që shumicës i mungojnë. Edhe Edison Ypi nuk është se si ka ato që shumicës i mungojnë. Por prapë nuk është aspak i kënaqur, aspak i qetë, aspak i lumtur. Përkundrazi. Prej kohësh më kanë bërë përshtypje shkrimet e tij. Shpesh kam dashur t`i përgjigjem asaj ftesës së tij njeridashëse: shkruaji edison ypi t, që ua drejton rregullisht lexuesve. Tani po i përgjigjem në njëfarë mënyre. Atë që kisha pasur kaq herë ndër mend tia shkruaja, ia thashë tani me ta takuar: - Pse nuk i përmbledh në një libër ato që ke shkruar? Dhe ai sakaq më zgjat përmbledhjen me shkrimet e tij si ti quash? publicistikë? pamflete? titulluar Qajtore (nga një fjalë e shqiptarëve të Kosovës përçajtoret, kafenetë). Ironik, sarkastik, autori tregon se nuk duron shumë gjëra, të gjitha ato gjëra që janë një fyerje për njeriun. Nuk duron sidomos dyfaqësinë, mendësinë nga të fryjë era, konformizmin. Nuk duron poshtërimin që i bëhet të dobëtit, fëmijëspa mbrojtje, pleqve, të humburve të dheut thellë fshatrave të braktisura, ku nuk shkel këmba e të kënaqurve. Ky kolonjar më kujton kolonjarin tjetër kolerik e mosdurues ndaj shpinave të përkulura, Skënder Luarasin. Ndofta sdo të jetë dakord që po e quaj kolonjar. Se veten, plot krenari, e quan skraparlli. Ndofta edhe do të ngrejë zërin, me sa i ha zëri, siç e ka zakon. Po s`tremb dot. Se, skraparlli apo kolonjar, është gjind i zbutur. Ska egërsi në shpërthimet e tij. Më kujton edhe atë mjeshtrin e ndjenjës, të shumëvuajturin, Migjenin. Si ai e ndien në lëkurë të vet vuajtjen e një vëllai të Lulit të vocërr, Sulës. Sula ka baba një të verbër invalid prej shumë vitesh. Sula ka lindur gjatë viteve të verbërisë atërore! Sula është bir i pasionit të errësirës! Sa shprehëse pikëçuditëset e tij! Ndiejmë sesa i dhemb autorit fati i këtij fëmije dhe sa i padrejtë i duket. Fëmijë i pjekur para kohe e ka nisur jetën duke shkallmuar vdekjen. Sula u bën bunkerëve atë që bombat nuk ua bëjnë dot, u heq skalpin, kafkën, trutë, shpirtin, u merr hekurin . Po ndërsa Sula i vogël jeton jetë e vdekje përqafuar burrërisht, pa u ndier, benzat e shtrenjtë me xhama të zinj harbojnë rrugëve duke shqyer në atë harbim edhe ndonjë plak të mjerë, se do kalojë presidenti, kryeministri, ministri Ballafaqim romantik tragjik klasash shoqërore, fatesh të zgjedhur-të përbuzur, tani në fillim të mijëvjeçarit të tretë kur ky tipar i romantizmit, të paktën në vendet e zhvilluara, është i kapërcyer në letërsi. Sepse është pak a shumë i kapërcyer në jetë. Atje, Sulat, shteti i zgjuar, organizata të ndryshme në ndihmë tëfamiljeve e fëmijëve, komunitetet fetare etj. nuk i lënë në fatin e tyre. E dinë që dardha e ka bishtin prapa.Edhe Edison Ypi këtë paralajmëron: E gjithë shoqëria shqiptare do të paguajë haraç për trajtimin që po u bën Sulave. Nesër, kur të rritet ruhuni nga Sula. Mos thoni nuk e dinim kur të fillojë tjua sheshojë skalpin dhe tjua presë fytin me biçak Duke u ndier i pafuqishëm përpara pandjeshmërisë së përgjithshme, autori merr me gjithë shpirt anën e Sulës: Kusur mos u lër, qenve. Nuk je vetëm! Zoti të ndihmoftë. Edison Ypin nuk e shohim të marrë penën për t`iu përgjigjur atij që mund të ketë sulmuar atë vetë. I sulet, me bateri të ngarkuara mirë, atij që i bie më qafë Shqipërisë. Ose dinjitetit njerëzor. Ose shijes së mirë. Stilin e tij muskuloz, energjik, të pangatërrueshëm e keqkuptojnë, duke e marrë si shkelje të normave gjuhësore. Sepse lexojnë pa vëmendje, se nuk janë mësuar me larmi stilesh, se janë të gatshëm për keqkuptim. Edison Ypi, inxhinier me profesion, njeh mirë sintaksën e shqipes dhe pasurinë e fjalorit të saj. Shkrimet e tij sjellin një zë të veçantë në prozën shqipe. Dhe jo vetëm me stilin, me mënyrën si fut në lojë kalambure, vargje e rima e aliteracione brenda prozës, si thërret në ndihmë shprehjen hiperbolike për t`i dhënë forcë penës: Herët, shum herët asht Axh`, me u smun ti! Leni shkamijt e Malcis s`Madhe me u smun ata para teje (Axh` Pjerini). Megjithatë, proza e Edison Ypit mund të ishte më e përkujdesur. Ajo i ngjan një lumi që herë-herë del nga shtrati. Kur i ndodh kjo, nuk do t`i bënte keq një redaktim. Në disa raste, pakëz më e përmbajtur, pakëz më e shkarkuar, fraza e tij do të fitonte forcë shprehëse më të madhe. Ose, për shembull, një redaktor i kujdesshëm do t`i këshillonte që në shkrimin për gazetarin anglez A.A. Gill, të mos e shlyente fyerjen bërë Shqipërisë nga ky i fundit duke u përgjigjur me të njëjtën monedhë. Pra, të mos kalonte nga një individ te atdheu i tij, që në këtë rast është Anglia, me institucionet e kulturën e saj të admirueshme. Në shkrimin Ah, Rugova!, i dëshiruar që të shohë më në fund një udhëheqës shqiptar idealist e të patëmetë, e harxhon admirimin e tij pa skaj për një figurë mjaft të diskutueshme. Shkrimet e Edison Ypit shquhen për përmbajtjen e për mesazhet që japin. Për atë ndjeshmëri ndaj problemeve të mëdha por edhe ndaj hollësish që shumicës tek ne i kalojnë pa u vënë re. Autori i ndien si një vuajtje vetiake plagët që e çojnë dëm kombin: përçarjen, korrupsionin, plogështinë, mendësinë përjashtuese Mesazhet që jep të vënë në mendime: Dua të gjithë të dinë se të duash nuk do të thotë të gjesh njeriun e përsosur, por të mësosh të shohësh njeriun e papërsosur përsosmërisht .Të vdes dua, nëse nuk dua. Nga shpirti dhe pena e një shqiptari këto fjalë! Kjo filozofi prej shenjtori! Dua të gjithë shqiptarët e ikur të kthehen. Të vijnë të bashkohemi të gjithë nën këtë pluhur ndërtimtar, e, së bashku, po të lypet, edhe të vdesim nën atë pluhur. Sa më shumë shqiptarë ti prekë kjo thirrje idealiste, aq më shpejt mëkëmbet Shqipëria e përgjunjur. Në mos u hyn në shpirt të gjithëve kjo ftesë, ja ku, në një nga prozat më të bukura: Eja motër! provon tu lutet plot përgjërim vajzave e grave shqiptare, si pjesë më e ndjeshme e shoqërisë: Eja motër, sa është gjallë Shqipëria! Nuk lë edhe pa i batërdisur me të shara shqiptarët, të varfëruar prej vetë atyre: prej shtetit, prej qytetarëve, prej fshatarëve. O Zot si jemi katandisur, ku s`ka për të vjedhur, nuk ka as për të jetuar! (Skuterr) Sarkazmës së tij nuk i shpëtojnë shkrimtarë që deri dje citonin një e dy Karl Marksin. Tani, as një as dy, drejt e te Karl Poperi. (Dhjetanik). Që e barazojnë veten me Zotin kur thonë: Unë si krijues! Që shkruajnë libra jo për tu shitur e lexuar, por për të pasur mundësi të shkruajnë nëpër kurrikulume se kanë botuar kaq e aq tituj. Sarkazma e tij arrin kulmin në proza si Kafkaz, ku tërheq vëmendjen për Saharat shoqërore e Antarktidat kulturore, rrjedhojë e mbrapshtive të djeshme, që po u harruan, ta shpërblejnë me ferrin. Është një i panjohur për të një ish i përndjekur, që demokracinë e ka kuptuar si anarki (Gëzim Bajraktarit). Por thirrja që i bën për tiu kthyer arsyes nuk ka si të jetë më njerëzore. Fëmijë që nuk motivohen për të mësuar, për tu zhvilluar e për të përparuar, që nuk marrin mesazhe të shëndetshme, të përshtatshme për moshën e tyre, që e mbushin kohën, si pleq, duke parë telenovela ky është një shqetësim i madh i autorit. Këta fëmijë ai i sheh të bërë adoleshentë e të rinj kokëboshë, që merakun më të madh e kanë te pamja, te mjekrat e rruara me kujdes me gjeometri të studiuara. Tjetër dhimbje pikëlluese: fshati shqiptar i braktisur, ku në mure kanë mbetur vetëm emra të gërricur të rinjsh shpërndarë nëpër botë si zogjtë e qyqes. Për të cilët askush sdi të të japë një përgjigje: Ska defter ta mbajë (këtë përgjigje), as database, as kompjuter. (Fshati për karshi ) Në prozën tjetër të fortë Qajtore, (të zgjedhur enkas si titull i vëllimit, si për të të kujtuar gjendjen e asaj nënës që sdinte çti qante më parë të birit, Selmanit),paraqit si në një sekuencë filmike pamje të kohës: kafenetë pa mbarim. Pronarin gjithë tangërllëk e zinxhirë floriri. Vajza të reja që flasin e flasin duke i thënë njëra-tjetrës saktësisht asgjë. Djem vanitozë që shqiptojnë seriozisht marrina. Gazetofobin që thur e shthur parlamente e qeveri. Mesoburra që bëjnë biznes ulur në kafene me orë të tëra përmbys. Belkëputura që provojnë me shqiptarin e pandehur për italian. Dishepullin e betonuar pas sekteve fetare gjithfarësh. Vogëlushë që sulen të të shesin të njëjtat paketa e çakmakë. Familjarë, burra me namuz, që ditëve të punës i gjen në hotelet me orë të periferisë me sekretareshat. Halabakun e droguar që kërkon të ta shesë sapunin për djathë Nga qajtoret e vogla autori kalon tek ajo e madhja, Tirana. Me pasunarët e rinj e të ardhurit e rinj, që nuk ngurrojnë të shkelin edhe mbi familjen e vet, mjaft të mos u kujtojnë prejardhjen. Me gazetat e pavarura e me lajme boshe. Me Parlamentin plot deputetë që su dëgjohet zëri. Me fëmijë që shohin reklamat 0900, etj. etj. Kineastët mund të gjenin plot lëndë për të krijuar metrazhe të shkurtra interesante e shprehëse nga këto proza. Gjithkush ndan të njëjtat shqetësime e ndien një vëlla shpirtëror, Edison Ypin. Kush bën pjesë në vëllazërinë e të paqetëve për këtë gjendje të gjërave, që ndryshon por jo për mirë, le të gjejë një ngushëllim (duke perifrazuar) te fjalët e Sonjës në dramën aqtë dhimbshme të Çehovit Xhaxha Vanja ( që edhe atë s`e lamë pa e dhunuar keqas): Do të punojmë, vëlla, do të punojmë. ----- Original Message ----- From: Reli To: [email protected] Sent: Thursday, June 26, 2008 11:59 PM Subject: [AlbClub] ÇILJETA terbon Edison Ypin! *** AlbClub Discussion List *** Lexova "gabimisht" nje shkrim te Edison Ypit (tek gazeta Panorama), http://www.panorama.com.al/index.php?id=15956 shkrimet e te cilit rralle-here kam durimin ti lexoj sepse te mbushura me nje fjalor fshataresk e te varfer, ku kaosi mendor eshte nje arme qe te imponohet, ku mbreteron absurditeti i cili te shkakton lodhje mendore qe ne rrjeshtat e pare. Gjithsesi kete here titulli ishte "terheqes" dhe me shtyu ta lexoja, me shpresen qe Edi do te kishte arritur me ne fund (duke pare argumentin e thjeshte) te thoshte diçka qe te ishte me e zgjuar se vete titulli. Pikerisht TITULLI.... Edhe ate Edi e kishte gabur, Ediiiii quhet ÇILJETA e JO ÇILIETA, OK? Ne shkrim Edi tregon qe njeh (edhe vete ai nuk eshte i sigurte) babane, xhaxhane e te gjithe "racen" e Çiljetes. Antropologet do ta kishin zili Edin per zbulimin e nje "Race" te re, pikerisht "Raca Çiljeta", ne (Shqiptaret) sigurisht shpresojme te mos perfshihemi, per te evituar nje regres te metejshem. Le ti kthehmi shkrimit. Ne fillim Edi perpiqet me arsyetime te trubullta ti shpjegoje Çiljetes konceptin e kohes, te anti-helmeve? dhe shoqerise se "lig" qe na rrethon, por rrjedha e shkrimit eshte aq e ngaterruarr qe me ben te imagjonoj Çiljeten me nje shprehje te habitur duke lexuar e duke krruar koken. Edi Ypi i drejtohet Çilit gjithnje me Ti (vini re "T"), i tregon historine mbi Babane e saj duke shkruar: "Ta njoh kam dashur. Dhe mundësi kam pasur. Por nuk kam guxuar. Nuk kam guxuar ashtu si nuk guxojmë ti afrohemi gjërave të shenjta nga frika mos prishet magjia." Nuk e dija qe babai i Ciljets paska qene nje njeri i shenjte?! - Kjo me ben akoma me kurioz dhe dua te mesoj bemat e babait te Çiljetes. "Zbuloj" qe ajo çka ka stepur Edin te njoh nga afer kete njeri te shenjte eshte kjo: "Vite më parë, kur yt at ishte i ri pra, me një gjimnaziste nsevda na kishte ra. Duke u djegur i tëri mes flakëve të etheve të sevdasë, a e di një ditë i shkari çbëri ?! U ngrit herët në mëngjes. E spërkati me ujë dhe e fshiu me fshesë, krejt distancën, nga porta e shtëpisë së të vluarës në një rrugicë labirintike plot flakë të fshehta pasioni të ndrydhur, centimetër për centimetër, deri tek porta e gjimnazit ! Pastaj iku vrap mori një pajton."???!!! Por deliri i Edit nuk mbaron me kaq: "Ai episod i vetëm në dukje aq modest, sot gati i pabesueshëm, ishte aq heroik, aq gjenial sa un mund të them pa fare droje se babai yt ishte një Galile apo Kopernik që u bëri të ditur shqiptarëve të vërteta të thjeshta themelore lidhur me keqkuptime kozmike." Edi e quan "babai yt ishte një Galile apo Kopernik" une do ta quaja Fshesaxhi, por le ti leme menjane percaktimet e te shohim permbajtjen, (u bëri të ditur shqiptarëve të vërteta të thjeshta themelore lidhur me keqkuptime kozmike)??? Cilat jane keqkuptimet kozmike, vetem Edi e di. E vetmja gje qe kuptuam eshte qe ky shkrim eshte nje deshtim i gazetarise, i shkruar nga nje "keqkuptues kozmik", ku kozmik e perdorim ne lidhje me permasat e badallalliqeve qe shkruhen. Te perdoresh fjale te medha pa u ditur kuptimin dhe aq me keq ne kontekstin e gabuar prodhon efektin e kundert, por me sa duket Çiljeta paska shkaktuar nje furtune te verete hormonale duke bere qe Edi te humbase driten e llogjikes. Por nuk mbaron me kaq sepse Edi per ta na dhene kuptimin e plote te fales - Raca "ÇILJETA"- duhet te na kompletoje pemen gjenealogjike te Çiljetes, pra vazhdon me pershkrimin e xhaxhait te Çiljetes. "Ay ishte një Dendy i klasit të parë i pa konkurrueshëm ende sot nga masa e guximit dhe çartallosjes." Nuk arrij ta imagjioj dhe as nuk e di, si mund te jete nje Dendy i çartallosur, por ideja nuk premton mire. Duke u nisur nga keto elemente Edi arrin ne perkufizimin e plote te Races "ÇILJETA", por pa harruar te pershkruaj misherimin e races, ne vete Çiljeten, duke shkruar: "Tani Ti këndon dhe vallëzon. Shumë mirë bën. Kurrë mos u ep. Kurrsesi mos u ndal." Edit ndoshta duhet ti shjegojme disa gjera te thjshta apo te "verteta themelore" siç i quan ai. -Çiljeta kendon e vallezon ashtu siç bejne me mijera "kengetare" te BBF dhe te cilat publiku i ndjek jo ne baze te cilesive te se kenduarit apo te vallzuarit, por ne baze te gjatesise se minifundit apo te dekoltes, truke te cilat, Çiljeta & Co i kane mesuar ti perdorin me se miri. Askush nuk pret qe Çiljeta, te flas per Kantin, per kuptimin e jetes apo rreth ekzistences njerezore, JO, madje as nuk duan ta degjojne, thjesht duan ta shikojne dhe suksesi i saj eshte ne perpjetim te drejte me lakuriqsine e te veshurit apo te zhveshurit.(si deshiron ta quash?) Edi pasi ka bere te shenjte te jatin nuk mund te leje pa tituj hyjnore edhe Çiljeten: "Ti, luftën, e bashkë me luftën edhe Parajsën, e ke të fituar". pra Edi per Çiljeten kthehet ne Shen Pietro i cili ka edhe çelsat e parajses, madje per ti dhene me shume force arsytimit dhe per ta kthyer idiotesine ne argument ai (Edi) sjell edhe provat: "Më kanë thënë që mban një Kuran në çantë ! Këtë sdua ta besoj. Se po ta besoja sështë çudi nga entuziazmi në çast do çmendesha." Me kete fraze "do çmendesha" Edi siç duket ka gabuar kohet e zgjedhimit te foljes ose nuk ka idene e gjendjes se tij mendore, sepse eksitimi i tij arrin majat kur imagjonin Çiljeten me Kuran ne çante!!! Do te me vinte keq sikur te zhgenjehej. Kushedi ç'fare mban Çiljeta ne çante? Marrezia rriten me ritme eksponienciale gjate artikullit te Edit duke u ushqyer me mitin e Çiljetes dhe duke u tallur me inteligjencen e lexuesit. Per mos ti lene asgje mangut edhe nga profesionale e krahason me kengetaren e madhe Tefta Tashko Koço, madje duke i thene: "Ajo ka qenë më pak e vlefshme se Ti." Per fatin tone ketu shkrimi mbaron duke na nxjerre nga ky tynel marramendes, por duke na sjelle ne mendje frazen popullore: "S'ka me keq se kur terbohesh ne pleqeri" S'kemi ç'bejme Edi eshte fiksuar keq me Çiljeten, por te perdoresh faqet e gazetes per te shprehur marrezin tende me duket e tepruar dhe ofendim per lexuesit e saj. Gjithkush eshte i lire te mendoje ate qe i pelqen e te shkruaj ate qe di, dhe kuptohet, aq sa di, pa bere publike propozime rrugesh, te sugjeruera nga avujt e alkoolit, ku racionaliteti mbytet nga livelli i larte i testoteronit. Ne te gjithe shkrimin nje gje eshte e qarte: nga te gjitha forcat e mundeshme shkaterruese, asnje nuk eshte kaq e perhapur dhe e rrezikshme sa budallalleku njerzor. Hai un indirizzo email difficile da ricordare? Scegli quello che hai sempre desiderato prima che lo faccia qualcun'altro!. Tantissimi nuovi indirizzi sono ora disponibili su Yahoo! ______________________________________________________________ If you wish to unsubscribe, send a blank message to: [email protected] , or visit Alb-Club's page at: http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club Scopri il Blog di Yahoo! Mail: trucchi, novità, consigli... e la tua opinione! http://www.ymailblogit.com/blog/ ______________________________________________________________ If you wish to unsubscribe, send a blank message to: [email protected] , or visit Alb-Club's page at: http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club