Re: [AlbClub] Klasifikimi i "Spiunëve"

--===============8109132487889734879==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline

                  *** AlbClub Discussion List ***




--===============8109132487889734879==
Content-Type: multipart/alternative; 
	boundary="--------MB_8CAAD45BED5E1FE_120C_A217_MBLK-M08.sysops.aol.com"


----------MB_8CAAD45BED5E1FE_120C_A217_MBLK-M08.sysops.aol.com
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Type: text/plain; charset="utf-8"



=20


GH permbledh sakte disa nga argumentat kryesore, nga pikepamja legale te pak=
ten, qe e kane bere dhe do ta bejne cdo tentative per lustracion ose dekomun=
izim tmerresisht shume kontroversiale. Une po i permbledh shkurt argumentat=20=
e tij, e vetedijshme se, duke i paraqitur telegrafikisht dhe me fjalet e mia=
, mund te jem duke i bere nje padrejtesi atij, por le te ma fale ngaqe kjo m=
e ndihmon mua te organizoj ato pak gjera qe kam per te thene mbi temen.=20
Nga ana juridike, ja cilat jane mekatet e dekomunizmit sipas GH:
1. Atribuim faji kolektiv versus hetimit te pergjegjesise personale. Faji ko=
lektiv, nder te tjera, kthen kokeposhte barren e proves, e cila keshtu i kal=
on 'te akuzuarit' ne vend qe ta kete 'akuzuesi'.=20
2. Legjislacion retroaktiv i cili parandalohet ne baze te nje parimi qe mbah=
et si i drejte nga cdo shoqeri demokratike qe prej 2,500 vjetesh, sipas GH:=20=
=C2=A0 "nulla poena sine lege", ose, shqip "s'ka ndeshkim pa pasur nje ligj=20=
te shkruar qe e denon aktin ne fjale". (prandaj GH shpjegon se persa kohe ko=
di penal i 77-tes nuk i denonte veprimet e pushtetareve komuniste, nje ligj=20=
te fuqizuar retroaktivisht tani per te denuar ate cka u be atehere, do te dh=
unonte "nulla poena sine lege" ( ai ka shije me te mire se une qe s'behet pr=
etencioz duke e thene latinisht.)
3. Parashkrimi, ose "statute of limitations" (per anglisht-folesit qe mbase,=
=C2=A0 ashtu si une, e degjojne per here te pare ne shqip termin "parashkrim=
") Pra dhe ato akte qe mund te gjykoheshin si kriminale ne baze te kodit pen=
al te 77-tes, kane skaduar tashme si ceshtje dhe jane kufoma qe ne gjeneze.=20
4. Dhunim i te drejtes civile te ish-pushtetareve apo ish-spiuneve te regjim=
it komunist qe te kandidojne per poste qeveritare.=C2=A0=20

Une do te shtoja dhe nja dy probleme te tjera, sa legale aq edhe etike, ne f=
avor te pozicionit te GH:

5. Dekomunizimi dhe lustracioni legjitimojne regjistrat e sigurimit dhe dosj=
et, pra institucionin me te urryer enverist, duke i konsideruar ato si adeku=
ate per t'u pranuar si prove materiale, mbi te cilen pastaj te bazosh refuzi=
min e te drejtes se dikujt qe te kandidoje per post publik.
Kjo eshte problematike po te mendosh se disa nga autokratet qe po binin nga=20=
fiku kishin jo vetem motivimin por dhe aksesin e duhur qe t'i manipulonin ar=
kivat e te mbulonin rolin e tyre specifik ne maqinerine represive. Kjo con n=
e problemin legal numur 6-te:

6. Qe te mbeshtetesh tani, ne vitin 2008-te,=C2=A0 mbi arkivat shteterore aq=
 pa kredibilitet te periudhes komuniste per te provuar rolin specifik te pus=
htetareve apo bashkepunetoreve te regjimit komunist, (se ku tjeter do te mbe=
shtetesh per prove materiale?) do te minonte dy nga synimet kryesore normati=
ve te ligjit: evitimin me cdo kusht te dhenies se ndeshkimeve te pamerituara=
 dhe evitimin me cdo kusht te dhenies se pafajesise se pamerituar. Dhe kjo d=
o te ishte tragjike per "drejtesine".=20

Argumenta te tjera, te nje karakteri jo kaq legal sesa etik, ekonomik,e poli=
tik me teper,=C2=A0 prape ne favor te pozicionit te GH, ka sa te duash. Une=20=
mund t'i rreshtoj edhe ato, si psh abuzimi me keto procese duke i perdorur s=
i mjete te luftes per pushtet te elitave politike, apo per te fituar zgjedhj=
et duke i bere apel mbeshtetjes se klases se ish-persekutuareve; nevoja qe b=
urimet njerezore t'i dedikohen rindertimit ekonomik e politik te vendit dhe=20=
jo larjeve te hesapeve me te kaluaren; privimi i shoqerise nga ekspertiza le=
gale, shkencore, profesionale e njerezve qe ishin te pozicionuar me mire per=
 ta fituar ate ekspertize tamam atehere kur vendet ne tranzicion kane me shu=
me nevoje per te,=C2=A0 etj si keto.=20

Te gjitha argumentat e GH=C2=A0 me lart do te qendronin, qe te katerta, po q=
e se do te behej fjale per "goditje", qe eshte nje zgjedhje leksikore fatale=
 fare nga ana e z. Kopliku. (Gjithmone po qe se me "goditje" do te kuptonim=20=
ate qe ka kuptuar GH, pra qe behet fjale per ndjekje penale.) =C2=A0 Por dek=
omunizmi , per te cilin flet aq ne menyre te paqarte z. Kopliku, dhe lustrac=
ioni, pra te vetmet projekte te berishisteve per te perpunuar institucionali=
sht te kaluaren, jane zgjidhje JO-penale.=C2=A0 Meqenese keto jane te vetmet=
 projekte, implementimi i te cilave vazhdon te debatohet ende ne parliament,=
 atehere vlen te flitet vetem per to, dhe jo per situata fiktive raprezalies=
h kunder ish-bashkepunetoreve.=20

Dekomunizimi dhe lustracioni, si institucione te te ashtuquajtures 'drejtesi=
 tranzicionale' synojne te mbrojne te njejtat poste publike nga njerezit e i=
mplikuar aktivisht me regjimin komunist, duke i bere ata qe ose te deklarojn=
e deri ne c'grade kane bashkepunuar me regjimin e vjeter, ose duke i ekspozu=
ar e diskredituar publikisht implikimin e tyre bazuar ne materiale te arkivi=
t te shtetit komunist ose arkivave te sigurimit.=C2=A0 Dekomunizmi dhe lustr=
acioni ndyshojne vetem ne ate qe kane si objekt grupe te ndryshme bashkepunt=
oresh te regjimit komunist. Lustracioni synon te mbaje larg bashkepuntoret s=
ekrete, ndersa dekomunizimi synon te mbaje larg posteve publike apartchiket-=
-aspak sekrete. Ketyre bashkepuntoreve nuk pretendohet t'iu kufizohet liria=20=
fizike, as ajo e fjales, por -- nese lustracioni dhe dekomunizimi do te vihe=
shin ne jete-- atyre iu paraqitet nje pengese e nje karakteri gati administr=
ativ VETEM ne rastin qe ata do te pretendonin nje post publik. Nese ndjekjen=
 penale per nje krim a shkelje te kryer nuk e shmang dot, bezdine e deklarat=
es, apo dhe demin ne reputacion qe ajo mund te sjelle, mund ta shmangesh leh=
te duke hequr dore nga ofiqet.=C2=A0 =20

Duke mos pasur te bejme me me zgjidhje penale atehere, problemi del krejt ja=
shte lemit te te drejtes penale dhe behet kryekeput nje problem i te drejtes=
 kushtetuese dhe asaj civile.=C2=A0 Keshtu, tre argumentat e pare te GH e hu=
mbasin ate force qe do te kishin ne rast se behej fjale per ndjekje penale.=
=C2=A0 Argumenti i katert -- dhunimi i te drejtes se asociimit te lire apo t=
e kandidimit per post publik --- eshte vertet nje barriere per partizanet e=20=
dekomunizimit, dhe meqenese eshte i vetmi qe qendron ne kembe, bashke me dy=20=
argumentat e tjere pro pozicionit te GH qe shtova une, vlen per t'u diskutua=
r duke i peshuar perkundrejt ndonje kunder-argumenti qe ka ne kete debat, dh=
e me te cilin do te vijoj me poshte.=20

Te synosh qe te perdoresh ligjin si mjetin e vetem te zgjidhjes se problemev=
e, do te thote te ndergjegjesohesh nder te tjera se ligjet konfliktojne rreg=
ullisht me njera tjetren.=C2=A0 Psh, nje problem qe mund te zgjidhej ne favo=
r te njeres pale duke u konformuar vetem ne te drejten kontraktore, zgjidhet=
 krejt ndryshe, ne favor te pales tjeter, nese do te bazosh vendimin ekskluz=
ivisht=C2=A0 ne te drejten e prones apo ate kushtetuese. Problemet qe perbal=
lojne njerezit perdite, e qe kerkojne zgjidhje ligjore,=C2=A0 rralle bien ka=
q ne menyre te perkryer, e kaq pastertisht, vetem ne fushen e njeres dege te=
 ligjit. Per me teper, ligji natyror, ajo cka te pa-iniciuarit e perfytyrojn=
e si "drejtesi"---si te drejten historike te ndeshkimit te padrejtesive,-- e=
shte dhe ai nje ligj i pashkruar qe mund te konfliktoje keq me ligjin e shkr=
uar, prandaj hartuesit e kodeve te ndryshme legale jane perpjekur ta marrin=20=
gjithmone parasysh e te mos i shkojne ndesh.=C2=A0 Kjo behet per nje aresye=20=
mjaft te qenesishme; vetem=C2=A0 nje perceptim i ligjeve si "te drejta" nga=20=
publiku i siguron=C2=A0 legjitimitetin institucioneve legale, e iu jep atyre=
 te gjithe autoritetin e duhur qe te luajne pastaj rolin e zotit me fatet e=20=
njerezve.=C2=A0 Kur pasi nje ligj i shkruar e i sanksionuar ne kushtetute, n=
e nje kod civil apo penal (si pershembull nje afat parashkrimi 2-vjecar per=20=
krimin e vjedhjes se nje pule)=C2=A0 aplikohet dhe con ne nje rezultat qe bi=
e ndesh me perfytyrimin popullor te "drejtesise", konflikti nuk mund te negl=
izhohet me nje te rene te dores duke thene: Epo, kete thote ligja!=C2=A0=20

Une nuk di se si do te duhej ta zgjidhnin ligjvenesit problemet e konfliktev=
e midis ligjeve ne fuqi dhe perfytyrimeve te drejtesise te publikut, por kam=
 nje ide se si e zgjidhin rregullisht gjykatesit (ata te miret):=C2=A0 Behen=
 kreative, dhe e argumentojne nje vendim qe i shkon ndesh ligjit te shkruar=20=
dhe konform perfytyrimit publik te drejtsise duke sjelle ne tryeze konsidera=
ta jashte-legale, si per shembull
impaktin social, politik apo ekonomik te zbatimit te ligjit ne fjale. Imagji=
no se sa do i hynte ne pune shoqerise zbatimi besnik i ligjeve nga ana e nje=
 gjykatesi qe rras ne biruce doktorin e vetem te fshatit nderkohe qe ne ate=20=
fshat ka nje jave qe ka rene kolera, vetem ngaqe ky nje nate me pare e beri=20=
peshk te shoqen?=C2=A0 Nje rast i tille meriton shpikjen e nje doktrine te r=
e legale ne favor te doktorit, dhe ne djall me ligjin e shkruar. Zgjidhjet k=
reative kur ligjet konfliktojne nuk jane perjashtimi por rregulli, sidomos n=
e gjykatat e apelit apo ne ate te larten, te pakten ketu ne US.=20

C'lidhje ka kjo paranteze mbi konfliktin e ligjeve me diskutimin ne fjale? K=
a shume. Sepse dekomunizmi e ka fokusin ne zgjidhjen e nje problemi qe eshte=
 ne thelb asgje me shume se sa nje konflikt ligjesh dhe konflikt konsiderata=
sh jashte-legale. Konflikti i pare eshte, nga njera ane, midis te drejtes (p=
amohueshmerisht) kushtetuese te ish-bashkepuntoreve te regjimit komunist (sp=
iune, kryetare komitetesh te rretheve, byroiste--=C2=A0 e cdo kategori tjete=
r qe ben pjese ne ate paletten e frikshme qe ofroi dje z.Kopliku) per te kan=
diduar per poste publike pa ua paragjykuar kandidaturen institucionalisht; n=
ga ana tjeter, ke nje publik qe eshte vertet shume i interesuar te dije se f=
renat e shoqerise nuk do t'i marrin prape ata qe pushkatuan, burgosen, inter=
nuan, iu mohuan njerezve te drejten te ushtrojne profesionin apo te shkolloj=
ne femijet -- nje konsiderate jashtelegale kjo, por jo me pak e rendesishme.=
=C2=A0 Ti i thua, mos i voto "ata", ne dore e ke; ai te thote, une nuk e di=20=
kush jane "ata", prandaj iu kerkoj te ma thone; une as pres fare as qe me si=
gurosh se voten e kam te lire, as te vras mendjen me komisionet tuaja zgjedh=
ore, as kam ndermend te rri ketu e 'te hedh filizat e shoqerise civile', por=
 caj kangjellat e ambasadave, caj kufijte, mbush anijet, thyej qafen qe kete=
j, dhe ju mbajeni e ju rrofte ai vend!=C2=A0=20
Ti i thua: Ne s'mund te mbetemi peng i se djeshmes, dhe se "p=C3=ABrgjegj=
=C3=ABsia =C3=ABsht=C3=AB nj=C3=AB kategori  filozofike faktor i fenomenit k=
oh=C3=AB". Ai te thote: shume bukur e ke thon mer xhaje, vetem se faktori ko=
he, si argument, pret nga te dyja kahet.=C2=A0 Per shembull, me thuaj c'perg=
jegjesi te kerkoja, ku ta kerkoja ne 91-shin, 92-shin, ....., 96-en,( teksa=20=
akoma kishte kohe qe ta anashkaloja dhe problemin e afatit te parashtrimin)=
=C2=A0 kur gjykatesit e vetem, personat e vetem me pergatitjen e duhur jurid=
ike qe mund te beheshin ruajtesit e promovuesit e "shtetit ligjor" ishin po=20=
ata qe me cuan ne litar a ne plumb prinderit e te afermit. Faktori kohe, thu=
a ti , faktori kohe them dhe une, te thote ai. Duhet kohe qe te dalin te tje=
re, te paperlyer, duhet kohe, kohe, kohe....

Legjitimiteti i klases ne pushtet eshte nje faktor kyc per nje governance ef=
ektive, dhe kur nje regjim i meparshem eshte diskredituar kryesisht per shke=
lje te te drejtave te njeriut, regjimi qe e zevendeson ate eshte e rendesish=
me te kete jo vetem permbajtjen por dhe aparencen e nje gjeje te re, nje gje=
je tjeter, sepse perndryshe do te gjenerohet vetem cinizem dhe mosbesim ne p=
ublik .=C2=A0 Te mos lejosh kaq lehte prape ne pushtet ata qe operonin apara=
tin represiv te meparshem eshte njera menyre se si regjimi i ri te kete te p=
akten ne dukje nje faqe tjeter, qe njerezit te bejne te pakten nje shkeputje=
 psikologjike me te kaluaren, dhe te besojne , sado naivisht, se po hapet nj=
e kapitull i ri ne historine e vendit te tyre.=20

Shqetesimit=C2=A0 te GH, se ligjvenesit e sotem kane ne dispozicion mjete li=
gjore te kufizuara per te dekurajuar pjesemarrjen politike te ish-bashkepunt=
oreve ngaqe, sido qe ta vertitesh, ato do te bien ndesh me parimet e shtetit=
 te se drejtes, une do t'i pergjigjesha me argumentin qe avancon Ruti Teitel=
, nje akademike e jurisprudences tranzicionale moderne.=C2=A0 Ajo veren se a=
rgumentat juridike qe vene ne dyshim=C2=A0 ligjshmerine e mjeteve te tilla s=
i dekomunizimi, reflektojne nje konceptim perendimor te drejtesise konvencio=
nale; reflektojne perfytyrimet perendimore per rolin e ligjit ne realitetin=20=
e demokracive te konsoliduara dhe jo ate te realiteteve post-totalitare te E=
vropes Lindore.=C2=A0 Dhe vertet, gjate periudhave tranzicionale, ideja e 't=
e drejtes' s'mund te jete vecse nje kompromis; ajo mbetet kembehapur midis t=
e ardhmes dhe te shkuares.=C2=A0 Qe ligjet te jene efektive dhe te permbushi=
n funksionin social te tyre, ato domosdoshmerisht=C2=A0 do te sfidojne parim=
et themelore qe udheheqin hartimin e tyre ne nje democraci te konsoliduar.=
=C2=A0 Teksa, normalisht, funksioni social i ligjit eshte qe te siguroje rre=
gull e stabilitet, ne periudha tranzicionale funksioni i tij eshte qe te kth=
jelloje ujerat, te delegjitimizoje sistemet e vlerave qe lidhen me regjimin=20=
e meparshem, te vere ne vend padrejtesite e te kaluares, por gjithmone duke=
=C2=A0 i hapur rrugen transformimeve.=20

Po ky eshte i gjithi debat ne parim, i cili po te behej atehere kur dhe aty=20=
ku do te=C2=A0 duhej te behej (dhe jo ne albclub), mund te kishte ndonje far=
e vlere. Por ne kete moment, ky debat me siguri e ka humbur aktualitetin, pa=
cka se s'duket keshtu po t'i referohemi z. Kopliku. Sic e kam thene dhe me h=
eret ketu [ http://www.alb-net.com/pipermail/alb-club/Week-of-Mon-20071015/0=
11878.html] ne nje diskutim mbi te njejten teme,=C2=A0 berishistet, gjate ko=
hese se administrates Berisha I dhe II,=C2=A0 duke e perdorur politikisht aq=
 paturpesisht, e vrane qe ne veze inisiativen e atyre qe kishin nje vizion k=
atharsis-i sipas stilit cek, ndersa tani, gjate kohes se administrates Beris=
ha III, po shkallmohet perfundimisht dhe cdo shprese se nje debat mbi perpun=
imin e te kaluares do te behet dot cilterisht ne ate vend. =C2=A0=20

Era







=20


----------MB_8CAAD45BED5E1FE_120C_A217_MBLK-M08.sysops.aol.com
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Type: text/html; charset="utf-8"



<div> <br>

</div>
<font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">GH permbledh sakte disa nga argu=
mentat kryesore, nga pikepamja legale te pakten, qe e kane bere dhe do ta be=
jne cdo tentative per lustracion ose dekomunizim tmerresisht shume kontrover=
siale. Une po i permbledh shkurt argumentat e tij, e vetedijshme se, duke i=20=
paraqitur telegrafikisht dhe me fjalet e mia, mund te jem duke i bere nje pa=
drejtesi atij, por le te ma fale ngaqe kjo me ndihmon mua te organizoj ato p=
ak gjera qe kam per te thene mbi temen. <br>
Nga ana juridike, ja cilat jane mekatet e dekomunizmit sipas GH:<br>
1. Atribuim faji kolektiv <i>versus</i> hetimit te pergjegjesise personale.=20=
Faji kolektiv, nder te tjera, kthen kokeposhte barren e proves, e cila kesht=
u i kalon 'te akuzuarit' ne vend qe ta kete 'akuzuesi'. </font><br>
<font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">2. Legjislacion retroaktiv i cil=
i parandalohet ne baze te nje parimi qe mbahet si i drejte nga cdo shoqeri d=
emokratike qe prej 2,500 vjetesh, sipas GH: &nbsp; "nulla poena sine lege",=20=
ose, shqip "s'ka ndeshkim pa pasur nje ligj te shkruar qe e denon aktin ne f=
jale". (prandaj GH shpjegon se persa kohe kodi penal i 77-tes nuk i denonte=20=
veprimet e pushtetareve komuniste, nje ligj te fuqizuar retroaktivisht <i>ta=
ni</i> per te denuar ate cka u be <i>atehere</i>, do te dhunonte "nulla poen=
a sine lege" ( ai ka shije me te mire se une qe s'behet pretencioz duke e th=
ene latinisht.)<br>
3. Parashkrimi, ose "statute of limitations" (per anglisht-folesit qe mbase,=
&nbsp; ashtu si une, e degjojne per here te pare ne shqip termin "parashkrim=
") Pra dhe ato akte qe mund te gjykoheshin si kriminale ne baze te kodit pen=
al te 77-tes, kane skaduar tashme si ceshtje dhe jane kufoma qe ne gjeneze.=20=
<br>
4. Dhunim i te drejtes civile te ish-pushtetareve apo ish-spiuneve te regjim=
it komunist qe te kandidojne per poste qeveritare.&nbsp;</font><font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif"> </font>
<div id=3D"AOLMsgPart_0_15d8956c-9579-43e0-9c37-80ac518094e3" style=3D"margi=
n: 0px; font-family: Tahoma,Verdana,Arial,Sans-Serif; font-size: 12px; color=
: rgb(0, 0, 0); background-color: rgb(255, 255, 255);"><font face=3D"Arial,=20=
Helvetica, sans-serif"><br>
Une do te shtoja dhe nja dy probleme te tjera, sa legale aq edhe etike, ne f=
avor te pozicionit te GH:<br>
<br>
5. Dekomunizimi dhe lustracioni legjitimojne regjistrat e sigurimit dhe dosj=
et, pra institucionin me te urryer enverist, duke i konsideruar ato si adeku=
ate per t'u pranuar si prove materiale, mbi te cilen pastaj te bazosh refuzi=
min e te drejtes se dikujt qe te kandidoje per post publik.<br>
Kjo eshte problematike po te mendosh se disa nga autokratet qe po binin nga=20=
fiku kishin jo vetem motivimin por dhe aksesin e duhur qe t'i manipulonin ar=
kivat e te mbulonin rolin e tyre specifik ne maqinerine represive. Kjo con n=
e problemin legal numur 6-te:<br>
<br>
6. Qe te mbeshtetesh tani, ne vitin 2008-te,&nbsp; mbi arkivat shteterore aq=
 pa kredibilitet te periudhes komuniste per te provuar rolin specifik te pus=
htetareve apo bashkepunetoreve te regjimit komunist, (se ku tjeter do te mbe=
shtetesh per prove materiale?) do te minonte dy nga synimet kryesore normati=
ve te ligjit: evitimin me cdo kusht te dhenies se ndeshkimeve te pamerituara=
 dhe evitimin me cdo kusht te dhenies se pafajesise se pamerituar. Dhe kjo d=
o te ishte tragjike per "drejtesine". <br>
<br>
Argumenta te tjera, te nje karakteri jo kaq legal sesa etik, ekonomik,e poli=
tik me teper,&nbsp; prape ne favor te pozicionit te GH, ka sa te duash. Une=20=
mund t'i rreshtoj edhe ato, si psh abuzimi me keto procese duke i perdorur s=
i mjete te luftes per pushtet te elitave politike, apo per te fituar zgjedhj=
et duke i bere apel mbeshtetjes se klases se ish-persekutuareve; nevoja qe b=
urimet njerezore t'i dedikohen rindertimit ekonomik e politik te vendit dhe=20=
jo larjeve te hesapeve me te kaluaren; privimi i shoqerise nga ekspertiza le=
gale, shkencore, profesionale e njerezve qe ishin te pozicionuar me mire per=
 ta fituar ate ekspertize tamam atehere kur vendet ne tranzicion kane me shu=
me nevoje per te,&nbsp; etj si keto. <br>
<br>
Te gjitha argumentat e GH&nbsp; me lart do te qendronin, qe te katerta, po q=
e se do te behej fjale per "goditje", qe eshte nje zgjedhje leksikore fatale=
 fare nga ana e z. Kopliku. (Gjithmone po qe se me "goditje" do te kuptonim=20=
ate qe ka kuptuar GH, pra qe behet fjale per ndjekje penale.) &nbsp; Por dek=
omunizmi , per te cilin flet aq ne menyre te paqarte z. Kopliku, dhe lustrac=
ioni, pra te vetmet projekte te berishisteve per te perpunuar institucionali=
sht te kaluaren, jane zgjidhje JO-penale.&nbsp; Meqenese keto jane te vetmet=
 projekte, implementimi i te cilave vazhdon te debatohet ende ne parliament,=
 atehere vlen te flitet vetem per to, dhe jo per situata fiktive raprezalies=
h kunder ish-bashkepunetoreve. <br>
<br>
Dekomunizimi dhe lustracioni, si institucione te te ashtuquajtures 'drejtesi=
 tranzicionale' synojne te mbrojne te njejtat poste publike nga njerezit e i=
mplikuar aktivisht me regjimin komunist, duke i bere ata qe ose te deklarojn=
e deri ne c'grade kane bashkepunuar me regjimin e vjeter, ose duke i ekspozu=
ar e diskredituar publikisht implikimin e tyre bazuar ne materiale te arkivi=
t te shtetit komunist ose arkivave te sigurimit.&nbsp; Dekomunizmi dhe lustr=
acioni ndyshojne vetem ne ate qe kane si objekt grupe te ndryshme bashkepunt=
oresh te regjimit komunist. Lustracioni synon te mbaje larg bashkepuntoret s=
ekrete, ndersa dekomunizimi synon te mbaje larg posteve publike apartchiket-=
-aspak sekrete. Ketyre bashkepuntoreve nuk pretendohet t'iu kufizohet liria=20=
fizike, as ajo e fjales, por -- nese lustracioni dhe dekomunizimi do te vihe=
shin ne jete-- atyre iu paraqitet nje pengese e nje karakteri gati administr=
ativ VETEM ne rastin qe ata do te pretendonin nje post publik. Nese ndjekjen=
 penale per nje krim a shkelje te kryer nuk e shmang dot, bezdine e deklarat=
es, apo dhe demin ne reputacion qe ajo mund te sjelle, mund ta shmangesh leh=
te duke hequr dore nga ofiqet.&nbsp;  <br>
<br>
Duke mos pasur te bejme me me zgjidhje penale atehere, problemi del krejt ja=
shte lemit te te drejtes penale dhe behet kryekeput nje problem i te drejtes=
 kushtetuese dhe asaj civile.&nbsp; Keshtu, tre argumentat e pare te GH e hu=
mbasin ate force qe do te kishin ne rast se behej fjale per ndjekje penale.&=
nbsp; Argumenti i katert -- dhunimi i te drejtes se asociimit te lire apo te=
 kandidimit per post publik --- eshte vertet nje barriere per partizanet e d=
ekomunizimit, dhe meqenese eshte i vetmi qe qendron ne kembe, bashke me dy a=
rgumentat e tjere pro pozicionit te GH qe shtova une, vlen per t'u diskutuar=
 duke i peshuar perkundrejt ndonje kunder-argumenti qe ka ne kete debat, dhe=
 me te cilin do te vijoj me poshte. <br>
<br>
Te synosh qe te perdoresh ligjin si mjetin e vetem te zgjidhjes se problemev=
e, do te thote te ndergjegjesohesh nder te tjera se ligjet konfliktojne rreg=
ullisht me njera tjetren.&nbsp; Psh, nje problem qe mund te zgjidhej ne favo=
r te njeres pale duke u konformuar vetem ne te drejten kontraktore, zgjidhet=
 krejt ndryshe, ne favor te pales tjeter, nese do te bazosh vendimin ekskluz=
ivisht&nbsp; ne te drejten e prones apo ate kushtetuese. Problemet qe perbal=
lojne njerezit perdite, e qe kerkojne zgjidhje ligjore,&nbsp; rralle bien ka=
q ne menyre te perkryer, e kaq pastertisht, vetem ne fushen e njeres dege te=
 ligjit. Per me teper, ligji natyror, ajo cka te pa-iniciuarit e perfytyrojn=
e si "drejtesi"---si te drejten historike te ndeshkimit te padrejtesive,-- e=
shte dhe ai nje ligj i pashkruar qe mund te konfliktoje keq me ligjin e shkr=
uar, prandaj hartuesit e kodeve te ndryshme legale jane perpjekur ta marrin=20=
gjithmone parasysh e te mos i shkojne ndesh.&nbsp; Kjo behet per nje aresye=20=
mjaft te qenesishme; vetem&nbsp; nje perceptim i ligjeve si "te drejta" nga=20=
publiku i siguron&nbsp; legjitimitetin institucioneve legale, e iu jep atyre=
 te gjithe autoritetin e duhur qe te luajne pastaj rolin e zotit me fatet e=20=
njerezve.&nbsp; Kur pasi nje ligj i shkruar e i sanksionuar ne kushtetute, n=
e nje kod civil apo penal (si pershembull nje afat parashkrimi 2-vjecar per=20=
krimin e vjedhjes se nje pule)&nbsp; aplikohet dhe con ne nje rezultat qe bi=
e ndesh me perfytyrimin popullor te "drejtesise", konflikti nuk mund te negl=
izhohet me nje te rene te dores duke thene: Epo, kete thote ligja!&nbsp; <br=
>
<br>
Une nuk di se si do te duhej ta zgjidhnin ligjvenesit problemet e konfliktev=
e midis ligjeve ne fuqi dhe perfytyrimeve te drejtesise te publikut, por kam=
 nje ide se si e zgjidhin rregullisht gjykatesit (ata te miret):&nbsp; Behen=
 kreative, dhe e argumentojne nje vendim qe i shkon ndesh ligjit te shkruar=20=
dhe konform perfytyrimit publik te drejtsise duke sjelle ne tryeze </font><f=
ont face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">konsiderata jashte-legale, si per=20=
shembull
impaktin social, politik apo ekonomik te zbatimit te ligjit ne fjale. Imagji=
no se sa do i hynte ne pune shoqerise zbatimi besnik i ligjeve nga ana e nje=
 gjykatesi qe rras ne biruce doktorin e vetem te fshatit </font><font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">nderkohe qe ne ate fshat ka nje jave qe ka=
 rene kolera, vetem </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">ngaqe=
 ky nje nate me pare e beri peshk te shoqen?&nbsp; Nje rast i tille meriton=20=
shpikjen e nje doktrine te re legale ne favor te doktorit, dhe ne djall me l=
igjin e shkruar. Zgjidhjet kreative kur ligjet konfliktojne nuk jane perjash=
timi por rregulli, sidomos ne gjykatat e apelit apo ne ate te larten, te pak=
ten ketu ne US. <br>
<br>
C'lidhje ka kjo paranteze mbi konfliktin e ligjeve me diskutimin ne fjale? K=
a shume. Sepse dekomunizmi e ka fokusin ne zgjidhjen e nje problemi qe eshte=
 ne thelb asgje me shume se sa nje konflikt ligjesh dhe konflikt konsiderata=
sh jashte-legale. Konflikti i pare eshte, nga njera ane, midis te drejtes (p=
amohueshmerisht) kushtetuese te ish-bashkepuntoreve te regjimit komunist (sp=
iune, kryetare komitetesh te rretheve, byroiste--&nbsp; e cdo kategori tjete=
r qe ben pjese ne ate paletten e frikshme qe ofroi dje z.Kopliku) per te kan=
diduar per poste publike pa ua paragjykuar kandidaturen institucionalisht; n=
ga ana tjeter, ke nje publik qe eshte vertet shume i interesuar te dije se f=
renat e shoqerise nuk do t'i marrin prape ata qe pushkatuan, burgosen, inter=
nuan, iu mohuan njerezve te drejten te ushtrojne profesionin apo te shkolloj=
ne femijet </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">-- nje konside=
rate jashtelegale kjo, por jo me pak e rendesishme.&nbsp; </font><font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">Ti i thua, mos i voto "ata", ne dore e ke;=
 ai te thote, une nuk e di kush jane "ata", prandaj iu kerkoj te ma thone; u=
ne as pres fare as qe me sigurosh se voten e kam te lire, </font><font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">as te vras mendjen me komisionet tuaja zgj=
edhore, </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">as kam ndermend t=
e rri ketu e 'te hedh filizat e shoqerise civile', por caj kangjellat e amba=
sadave, caj kufijte, mbush anijet, thyej qafen qe ketej, dhe ju mbajeni e ju=
 rrofte ai vend!&nbsp; <br>
Ti i thua: Ne s'mund te mbetemi peng i se djeshmes, dhe se "p</font>=C3=ABrg=
jegj=C3=ABsia =C3=ABsht=C3=AB nj=C3=AB kategori  filozofike faktor i fenomen=
it koh=C3=AB<font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">"</font>.<font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif"> Ai te thote: shume bukur e ke thon mer xh=
aje, vetem se faktori kohe, si argument, pret nga te dyja kahet.&nbsp; Per s=
hembull, me thuaj c'pergjegjesi te kerkoja, ku ta kerkoja ne 91-shin, 92-shi=
n, ....., 96-en,( teksa akoma kishte kohe qe ta anashkaloja dhe problemin e=20=
afatit te parashtrimin)&nbsp; kur gjykatesit e vetem, personat e vetem me pe=
rgatitjen e duhur juridike qe mund te beheshin ruajtesit e promovuesit e "sh=
tetit ligjor" ishin po ata qe me </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans=
-serif">cuan ne litar a ne plumb prinderit e te afermit</font><font face=3D"=
Arial, Helvetica, sans-serif">. Faktori kohe, thua ti , faktori kohe them dh=
e une, te thote ai. Duhet kohe qe te dalin te tjere, te paperlyer, duhet koh=
e, kohe, kohe....<br>
<br>
Legjitimiteti i klases ne pushtet eshte nje faktor kyc per nje governance ef=
ektive, dhe kur nje regjim i meparshem eshte diskredituar kryesisht per shke=
lje te te drejtave te njeriut, regjimi qe e zevendeson ate eshte e rendesish=
me te kete jo vetem permbajtjen por dhe aparencen e nje gjeje te re, nje gje=
je tjeter, sepse perndryshe do te gjenerohet vetem cinizem dhe mosbesim ne p=
ublik .&nbsp; Te mos lejosh kaq lehte prape ne pushtet ata qe operonin apara=
tin represiv te meparshem eshte njera menyre se si regjimi i ri te kete te p=
akten ne dukje nje faqe tjeter, qe njerezit te bejne te pakten nje shkeputje=
 psikologjike me te kaluaren, dhe te besojne , sado naivisht, se po hapet nj=
e kapitull i ri ne historine e vendit te tyre. <br>
<br>
Shqetesimit&nbsp; te GH, se ligjvenesit e sotem kane ne dispozicion mjete li=
gjore te kufizuara per te dekurajuar pjesemarrjen politike te ish-bashkepunt=
oreve ngaqe, sido qe ta vertitesh, ato do te bien ndesh me parimet e shtetit=
 te se drejtes, une do t'i pergjigjesha me argumentin qe avancon Ruti Teitel=
, nje akademike e jurisprudences tranzicionale moderne.&nbsp; Ajo veren se a=
rgumentat juridike qe vene ne dyshim&nbsp; ligjshmerine e mjeteve te tilla s=
i dekomunizimi, reflektojne nje konceptim perendimor te drejtesise konvencio=
nale; reflektojne perfytyrimet perendimore per rolin e ligjit ne realitetin=20=
e demokracive te konsoliduara dhe jo ate te realiteteve post-totalitare te E=
vropes Lindore.&nbsp; Dhe vertet, gjate periudhave tranzicionale, </font><fo=
nt face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">ideja e 'te drejtes' s'mund te jete=
 vecse nje kompromis; </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">ajo=
 mbetet kembehapur midis te ardhmes dhe te shkuares.&nbsp;</font><font face=
=3D"Arial, Helvetica, sans-serif"> Qe ligjet te jene efektive dhe te permbus=
hin funksionin social te tyre, ato <i>domosdoshmerisht&nbsp;</i> do te sfido=
jne parimet themelore qe udheheqin hartimin e tyre ne nje democraci te konso=
liduar.&nbsp; Teksa, normalisht, f</font><font face=3D"Arial, Helvetica, san=
s-serif">unksioni social i ligjit eshte qe te siguroje rregull e stabilitet,=
 ne periudha tranzicionale funksioni i tij eshte qe te kthjelloje ujerat, te=
 delegjitimizoje sistemet e vlerave qe lidhen me regjimin e meparshem, te ve=
re ne vend padrejtesite e te kaluares, por gjithmone duke&nbsp; i hapur rrug=
en transformimeve. <br>
<br>
Po ky eshte i gjithi debat ne parim, i cili po te behej atehere kur dhe aty=20=
ku do te&nbsp; duhej te behej (dhe jo ne albclub), mund te kishte ndonje far=
e vlere. Por ne kete moment, ky debat me siguri e ka humbur aktualitetin, pa=
cka se s'duket keshtu po t'i referohemi z. Kopliku. Sic e kam thene dhe me h=
eret ketu [ </font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">http://www.al=
b-net.com/pipermail/alb-club/Week-of-Mon-20071015/011878.html] </font><font=20=
face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif">ne nje diskutim mbi te njejten teme,&n=
bsp; berishistet, gjate kohese se administrates Berisha I dhe II,&nbsp; duke=
 e perdorur politikisht aq paturpesisht, e vrane qe ne veze inisiativen e at=
yre qe kishin nje vizion katharsis-i sipas stilit cek, ndersa tani, gjate ko=
hes se administrates Berisha III, po shkallmohet perfundimisht dhe cdo shpre=
se se nje debat mbi perpunimin e te kaluares do te behet dot cilterisht ne a=
te vend. &nbsp; <br>
<br>
Era<br>
<br>
</font><font face=3D"Arial, Helvetica, sans-serif"><br>
</font>


</div>

 <!-- end of AOLMsgPart_0_15d8956c-9579-43e0-9c37-80ac518094e3 -->

<div id=3D'u8CAAD45BEC2CF5E-120C-5156' class=3D'aol_ad_footer'><FONT style=
=3D"color: black; font: normal 10pt ARIAL, SAN-SERIF;"><HR style=3D"MARGIN-T=
OP: 10px">The Famous, the infamous, the lame - in your browser. <A title=3D"=
http://toolbar.aol.com/tmz/download.html?NCID=3Daolcmp00050000000014" href=
=3D"http://toolbar.aol.com/tmz/download.html?NCID=3Daolcmp00050000000014" ta=
rget=3D"_blank">Get the TMZ Toolbar Now</A>!</FONT> </div>

----------MB_8CAAD45BED5E1FE_120C_A217_MBLK-M08.sysops.aol.com--

--===============8109132487889734879==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club
--===============8109132487889734879==--