[AlbClub] Ristrukturimi i Shpërndarjes, mospri vatizim

                  *** AlbClub Discussion List ***




Ristrukturimi i Shpërndarjes, mosprivatizim
[Gazeta Shqiptare, 25.8.2007]

Po ndjejmë prapë shtyrjen e privatizimit të Shpërndarjes, pjesës së KESH 
(Korporata Elektroenergjetike) që na sjell energjinë elektrike në shtëpitë e 
bizneset tona, të premtuar për t'u kryer brenda vitit 2007.  Prapë po 
dëgjohen zëra për nevojën e ristrukturimit të saj, sepse përndryshe nuk e 
bleka njeri kështu siç është.  Së fundi dëgjuam se qenkan paguar nja 1 
milionë euro, që një firmë amerikane të ndihmojë në ristrukturimin e pastaj 
privatizimin e Shpërndarjes.  Merakosemi sepse ka që në 1994, tash 13 vjet, 
që dëgjojmë këtë mani ristrukturimi, që veçse ka shërbyer për ta mbajtur 
shtetërore Shpërndarjen e elektrikut (por edhe të tërë KESH), ani se qenia e 
tij shtetëror, është arsyeja e vetme që mbesim akoma pa drita.  Qeverisja 
duhet të marrë vendim të prerë që të kalohet menjëherë në procedurat e 
privatizimit, pa vazhduar më absurdin e ristrukturimeve, jo vetëm për 
Shpërndarjen, por edhe për Burimet.

Në teorinë e privatizimeve, trajtohet edhe ristrukturimi para privatizimit, 
krahas privatizimit para ristrukturimit, duke ia lënë ristrukturimin ta bëjë 
pronari privat.  Debati akademik është pa fund.  Që në vitin 1992, kur 
filluam privatizimet e para të ndërmarrjeve, debatohesh shumë, paguheshin 
para shumë për ristrukturime, e asgjë nuk privatizohej.  Shpëtuam nga 
ristrukturimo-mania, vetëm kur fitoi krahu i PD-së, që e kishte kuptuar prej 
kohësh se nuk kishte kuptim të ristrukturoje në kushtet shqiptare.  Kështu 
atëherë kaluam direkt në privatizimin e qindra e mijëra ndërmarrjeve, pa 
pritur ristrukturimet.  Kjo punë vazhdoi deri nga 1995, moment kur krahu pro 
ristrukturimit, fitoi prapë brenda PD-së, dhe privatizimi u ngadalësua. 
Ristrukturimo-mania vazhdoi edhe gjatë 8 vjetëve të pushtetit të së majtës 
socialiste, dhe po vazhdon prapë sot, në pushtetin e së majtës berishiste. 
Rezultati i ristrukturimo-manisë është mosprivatizimi, apo privatizimet me 
shpejtësinë e breshkës.

Në kushtet e një mentaliteti korruptiv dhe moskokëçarës të nëpunësit 
shtetëror shqiptar, bien poshtë të gjitha teoritë e ristrukturimit para 
privatizimit.  Këtyre teorive, tek ne u mungon baza: njeriu që do të kryejë 
këto ristrukturime, pra i mungon nëpunësi shtetëror i ndërgjegjshëm dhe jo i 
korruptuar.  Në fakt, edhe në shumë shtete me nëpunës më të mirë se tanët, 
kjo skema ristrukturim pastaj privatizim, ka dështuar.  Por po i lëmë 
akademizmat, duke mbetur tek fakti se në kushtet shqiptare kjo skemë është 
shkatërrimtare.

Por le të ndalojmë konkretisht tek privatizimi i rrjetit të shpërndarjes 
(Shpërndarja), që është ai sektor i KESH-it, që shpie energjinë elektrike në 
shtëpitë dhe bizneset tona, duke e marrë nga Transmetimi, nga linjat e 
tensionit të lartë dhe nënstacionet e mëdha të sistemit.  Transmetimi vetë, 
e merr energjinë nga prodhimi vendas (Burimet), ose nga importi.  Pra KESH-i 
ka tre sektorë kryesorë: Burimet, Transmetimin dhe Shpërndarjen.

Prova më skandaloze e mosprivatizimit duke u fshehur pas ristrukturimit, 
është vetë KESH.  Ka "15 vjet" që përshkohen me dhjetëra specialistë 
"ristrukturues", që nga ata të Bankës Botërore, e deri tek italianët e ENEL, 
e tani ca amerikanë të USAID, e asgjë e hairit nuk bëhet.  Por, nuk janë 
specialistët e huaj fajtorët kryesorë të manisë shqiptare të ristrukturimit. 
Jo, fajtorët kryesorë janë qeveritë shqiptare që kanë zgjedhur 
ristrukturimin, sepse specialistët e huaj i vinë shpesh pas avazit 
qeverisë..  Duhet që qeveria të orientojë privatizimin e menjëhershëm.

Shpërndarja mund të privatizohet menjëherë, duke u filluar me disa variante: 
qoftë me privatizimin e gjithë Shpërndarjes së Shqipërisë nga një firmë e 
vetme (shembulli i Maqedonisë, ku një firmë austriake privatizoi në vitin 
2006 të gjithë Shpërndarjen); qoftë dhe duke e ndarë Shpërndarjen, 
 "copëzuar", që të mund të privatizohet edhe nga disa firma.  Ne do të 
rekomandonim fort këtë variantin e dytë, pra ndarjen e Shpërndarjes në zona 
apo rajone të pavarura, dhe privatizimin e shkëputur të pjesëve të 
Shpërndarjes.  Bile do të theksonim "copëzim të Shpërndarjes" deri në pjesët 
më të vogla të mundshme teknikisht.

Ndarja e Shpërndarjes në pjesë të vogla, do të lehtësonte hyrjen e 
investitorëve në privatizim: është tjetër të gjesh investitor që privatizon 
të gjithë Shpërndarjen e Shqipërisë, dhe tjetër të gjesh, p.sh., investitor 
që privatizon shpërndarjen vetëm të Skraparit, apo vetëm të Durrësit.

Me ndarjen e Shpërndarjes në pjesë të vogla, do të rritesh mundësia që në 
privatizim të marrin pjesë edhe firma shqiptare-mos të kemi maninë e 
investitorit strategjik të huaj, sepse ka shumë firma shqiptare që mund ta 
bënin mjaft mirë këtë punë.  Bile, për vështirësinë që ka shpërndarja, me 
mendësitë e kultivuara tash sa vjet, që elektrikun mund të mos ta paguash, 
mbase firmat shqiptare mund të kishin avantazhe: ata e dinë mbase më mirë, 
se si detyrohet ky milet të "rrahë paratë", më letrarishte: të detyrohet të 
paguajë faturat, edhe me dhunë.

Sidoqoftë, duhet të fillojnë menjëherë tenderimet, që praktika të tregojë se 
cili variant do të ecë më mirë-kryesorja është të privatizohet, që të kemi 
drita, e mos të vazhdojmë të humbim me miliona euro çdo ditë.

Bashkim Kopliku
23.8.2007

Phone: +355 (0)52 23663
Mobile: +355 0682200590
Email: <[email protected]>
optional: [email protected] 

www.AlbClub.com