bedrijfsfilosofie

OLKK-bericht van: "Delta Computer" <[email protected]>

Hallo

eens een keer wat anders nl. een artikel van Aernoud Witteveen over
bedrijfsfilosofie m.b.t. domheid aan de top.


 groeten

  Wouter van Eldik

___________________
Agape Beeldspraak
organisatie & informatie
coaching & consult
Kruisstraat 27
1357 NA Almere
036-5386170
-----------------------------------




Top-domheid

1.
Het leiden van een grote onderneming is niet moeilijk. En naarmate de
onderneming groter wordt en er meer geld mee is gemoeid, wordt het steeds
makkelijker. Het is niet minder belangrijk, maar belangrijk is niet
hetzelfde als erg ingewikkeld.
Kees Storm kon Aegon leiden, Sylvia Tóth Content Beheer, Karel Vuursteen
leidde Heineken en Cor Boonstra leidde Philips. Dat zijn mensen die je nou
niet bijster intelligent zou noemen.

2
Bezorgd als we zijn voor onze welvaart – en vooral de waarde van onze
pensioenen waarvoor we van ondernemingen afhankelijk zijn – willen we
eigenlijk niet weten wat ondernemingen uitspoken. Een teken ervan is onze
eigen mentale corruptie: dat we visie, wijsheid en leiderschap toeschrijven
aan dertien-in-een-dozijnige topmanagers.

3.
Illustratief is de beloningsverhoging voor de raad van bestuur van ING. In
de Volkskrant van 16 maart haalt president-commissaris Cor Herkströter
(ex-Shell) daarbij het argument aan dat toptalent behouden moet blijven. Als
topmanagers niet evenredig met het buitenland betaald krijgen, zouden ze
vertrekken. Dat argument is al eens weerlegd, want het is niet zonder meer
aannemelijk dat buitenlandse bedrijven op onze zo begiftigde topmanagers
zitten te wachten. Behalve misschien Ben Verwaaijen en Onno Ruding zijn er
weinig voorbeelden te noemen. En hoe succesvol die twee zijn valt ook nog te
bezien. Maar dat weerhoudt Herkstöter er niet van het argument nog eens uit
zijn hoed te trekken.

4.
Er is geen bijzonder talent nodig om een grote onderneming te leiden.
Naarmate iemand in zijn carrière de top van de onderneming nadert, wordt
zijn werk almaar eenvoudiger. Grote inhoudelijke beslissingen komen niet
meer voor; eigenlijk is alles al voorgeprogrammeerd. De topmanager moet af
en toe op een knop drukken of zijn handtekening zetten. Als hij het niet
doet, is er snel een opvolger gevonden.
Neem het geval van Ad Scheepbouwer bij KPN. Toen die in 2001 aantrad als
'puinruimer' wist iedere leerling-beursanalist precies wat hij moest gaan
doen. Namelijk kosten verminderen en schulden aflossen. En dat is precies
wat hij heeft gedaan. Nou ja, hijzelf niet maar de mensen van zijn staf en
de adviseurs om hem heen. Nina Brink, of wie ook maar, had ook op zijn stoel
kunnen zitten. Wat Anders Moberg nu aan het doen is bij Ahold, komt op
hetzelfde neer.
Dat zijn drie mensen die er niet bepaald uitzien of ze het buskruit hebben
uitgevonden. Maar je kunt op die manier praktisch de gehele top van de
ondernemingswereld de revue laten passeren. Of het nou Antony Burgmans,
Pieter Elverding, Kees Storm, Gerard Kleisterlee of Hans Wijers is, geen van
allen hebben we ze ooit op een bijzonder intelligente opmerking, een
staaltje van doortastende visie of doordachte wijsheid kunnen betrappen. Het
zijn om zo te zeggen geen bijster snuggere figuren.
Tegenwoordig in het tv-tijdperk kunnen we dat zelf controleren. Steeds
regelmatiger verschijnen topmanagers in programma's als Nova, Buitenhof,
Barend en Van Dorp en Netwerk, als ze iets te verdedigen of aan te kondigen
hebben. Meestal hebben de interviewende journalisten het behoorlijk lastig
om enige opmerking van betekenis aan hun gesprekspartner te ontlokken.
Hebben die mensen enige notie van wat er zich in de maatschappij afspeelt,
of zelfs in hun eigen onderneming?Waarschijnlijk niet.

5.
Maar is dat dan niet schadelijk voor onze grote ondernemingen dat ze
'geleid' worden door mensen die het ontwikkelings-en intelligentieniveau van
een middelbare schoolleraar bij lange niet halen?
Nee, dat is zelfs vrij goed voor die ondernemingen. Niemand is erbij gebaat
als een Rijkman Groenink inderdaad zou weten hoe ABN-Amro geld verdient met
het rondsluizen van geld voor wapentransporten, drugdeals en bijbehorende
witwaspraktijken. Hoe minder zo iemand weet, en ook te kennen geeft het
talent te missen om door de bovenliggende cijfers de onderliggende business
te ontwaren, des te geschikter is hij voor zijn functie.

6.
Opmerkelijk is wat er nu bij Shell gebeurt. Eerst ruimde topman Phil Watts
het veld vanwege de enorme afboekingen op de winbare oliereserves. 'Daar
wist ik niets van', verklaarde hij nog vlak daarvoor. Dat mocht echter niet
baten, als hij het niet wist dan had hij het horen te weten. Of anders
gezegd, men geloofde niet dat hij zich op zo'n manier een rad voor ogen had
laten draaien. Hierop treedt Jeroen van der Veer aan. En daarmee een nieuwe
proeve van bestuurlijke competentie. In een interview in Nova kort voor zijn
benoeming wordt Van der Veer door Paul Witteman publiekelijk de maat
genomen. Eerst vraagt Witteman hem waarom Shell zo eigenwijs door blijft
gaan met investeren in de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen. Dat
is misschien wel goed voor onze planetaire economie maar de aandeelhouders
zien er duidelijk niets in, de koersstijging stagneert, waarom luistert
Shell niet gewoon naar de grote jongens van de pensioenbeleggers? Het
verhaal is duidelijk Paul Witteman had beter directeur van Shell kunnen
zijn, hij zegt nog maar even ten overstaan van een groot publiek dat de top
van Shell voortaan beter moet luisteren. Het gaat immers om onze pensioenen,
daar mogen die jongens uit Den Haag en Londen niet lichtvaardig mee
omspringen. Van der Veer stribbelt nog wat tegen, maar belooft uiteindelijk
toch voortaan meer braafheid te betrachten.
Sinds 8 maart is er een nieuwe fase aangebroken. Bovenop het vorige
boekhoud-échec blijken er plots nog eens 14,3 miljard vaten olie te zijn
verdwenen. Van der Veer ligt weer onder vuur. Hij beweert met zijn hand op
zijn hart hier niets van geweten te hebben - ook al passeerden de verslagen
erover als sinds 2001 zijn neus. Phil Watts kwam daar eerder niet mee weg.
De vraag waar het nu om draait is of de controlerende instanties ditmaal wel
geloven dat Shell iemand op de hoogste concernpositie heeft kunnen benoemen
die suf genoeg was om zich door degenen op wie hij moest toezien jarenlang
te laten foppen.

7.
Van buitengewoon talent is in de top van ondernemingen al sinds tijden geen
sprake meer, sinds midden jaren 1980 heeft de beurs de directies de teugels
uit handen genomen. Om tegenwoordig nog van captains of industry te spreken
is onzinnig. Het zijn brave sergeanten geworden. Kijk bijvoorbeeld naar het
gedrag van Anders Moberg op de laatste aandeelhoudersvergadering van Ahold.
Nauwelijks zijn de cijfers gepresenteerd of Moberg beent al weer de zaal
uit. Waarschijnlijk om aan iemand te vragen 'of de nieuwe cijfers al binnen
zijn'. Achter de feiten aanlopen kun je opvatten als een zware
verantwoordelijkheid. Het is het gedrag van een dienstklopper die geen
moment onbenut laat om zijn nijverheid en plichtsbesef te tonen.
Nadenken hoeft niet, Anders Moberg weet wat hem te doen staat. Die kun je om
een boodschap sturen zo gezegd.

8.
Terugkomend op Herkströters beloningsargument. Ook al heeft hij ongelijk
waar het bestuurkwaliteit betreft, de hoge beloning is wel degelijk gunstig
voor de onderneming. Immers, aandeelhouders krijgen zo duidelijk het signaal
dat het in de raad van bestuur om niets anders gaat dan het produceren van
cijfers die tot tevredenheid stemmen. Dat schept een vertrouwen dat beloond
wordt door hogere aandeelkoersen. Een forse stijging in beloning versterkt
dat vertrouwen nog verder, zodat die investering zich dubbel en dwars
terugverdient.
Dat Nederland afgeladen zit met al dan niet afgestudeerde Nijenrode-achtige
bedrijfslieden, die hetzelfde werk kunnen doen met hetzelfde succes, doet
niet terzake. Iedereen heeft ook wel een buurman, zwager of neef die net zo
gezellig en hartelijk is als Henny Huisman. En toch deed er maar één de
showbiz-quiz.








* Stuur reacties en nieuwe berichten naar: [email protected]
* Afmelden op: [email protected] met tekst: unsubscribe OLKK-L
* Archief, Links, Werk, Boeken en OLKK-info op http://www.olkk.nl