Nju Jork: Probleme me femijet me mbipeshe ose te trashe -

 
Nju Jork: Problem me  femijet me mbipeshe ose te trashe - masa te veçanta 
per sesionin e ri  shkollor per keta femije 
BEQIR SINA, New  York 
"Rreth 637.000  femije ne kopshtin e femijeve dhe ata te ciklit te ulet  e 
klasen tetevjeçare, jane gjetur te jene me mbipeshe apo te  trashe, ne 
proporcion me moshen gjatesine   
 
NEW YORK  CITY : Sipas nje studimi  te institutit shtetror te shendetit te 
femijeve "New York City Kids Health" ne  Nju Jork"  ende Mbipesha ose 
shendeti i teperte tek femijet eshte e  madhe".  Ky qendrim shqetesues ka bere qe 
prinderit e ketyre femijeve dhe  institucionet te cilat merren me kete 
problem te marrin masat e duhuara, pasi  rrezikojne shendetin e femijeve te tyre. 
 
Studimi i institutit shtetror te shendetit te femijeve "New York City Kids  
Health" ne Nju Jork" kryer me femijet e moshave prej 1 deri ne 15  vjeç, 
tregon se femijet njujorkezet per te qene e shendetshme, jane sepse  kudo ata 
qe shkojne si ne shtepi e jashte saj -  kane kaq shume opsione te  ushqimit, 
me shume se femijet anembane planetiti. Femijet e Nju Jorkut, sipas  ketij 
studimi ecin ose vrapojne shume pak. Lojarat zbavitese te tyre jane me  
shume te karakterit medor sesa fizike pra ne natyre. 
Ne kete studim  tregohet se çfare mund te beje qyteti( shkollat, kopshtet e 
femijeve, dhe  prinderit ) per te ndryshuar, gjendjen e tyre te Mbipeshes. 
Megjithse  ne studim tregohet se perpjekjet e qytetit per te frenuar  
trashjen ne femijerine e njujorkezve, pothuajse nuk kane  ndryshuar fare. Kur, ne 
fakt, femijet e qytetit te Nju Jorkut, mund te jene  edhe me te renda sesa 
mesatarja kombetare. Vitin e kaluar, komisioneri i  shendetit i New York City 
 Dr Thomas Farley, tha, se"Kater nga 10 femijet e  shkolles se ciklit te 
ulet ne Nju Jork, jane me mbipeshe apo te trashe  shume" Ai shtoi megjithse  
qyteti ka shume problem ashtu si dhe  familja e tyre me shendetin e 
"teperuar" te ketyre femijeve, dhe megjithe  perpjekjet e qytetit, per fat te keq 
numri mbetet e njejte." thote   Komisioneri i shendetit i New York City,  Dr 
Thomas  Farley 
Sipas studimit  te institutit shtetror te shendetit te femijeve "New York 
City Kids Health" ne  Nju Jork: "Rreth 637.000 femije ne kopshtin e femijeve 
dhe ata te ciklit te  ulet e klasen tetevjeçare, jane gjetur te jene me 
mbipeshe apo te  trashe, ne proporcion me moshen gjatesine dhe te dhenat e tjera 
normale per keta  femije, tregon studimi ne vitin shkollor 2008-2009. Numri 
i cili thote  studimi edhe sot qe po fillon sesioni i ri i shkolles ka 
mbetur i njejte me  vitin e kaluar.  
Studimi i  institutit shtetror te shendetit te femijeve "New York City Kids 
Health" ne Nju  Jork tergone se"  Rreth 22 perqind femijeve te qytetit te 
Nju  Jorkut,  ishin te trashe, ne krahasim me mesataren kombetare prej 19,6  
perqind. Dhe kur te dhenat e ketij studimi ndahen me"parcela" sipas zonave  
ne qytet - kodi postar, te dhenat tregojne se çuditerisht  lagjet qe  jane 
me pak te pasura, kane tendenca te kene femijet me te trashe - me  te 
shendeteshem. Shkallen me te larte, sipas ketij studimi e kane  lagjet Corona, ne 
Queens, kur 51  perqind e shkollave, publike jane me nxenes me mbipeshe  apo 
te trashe shume. Ne nje lagje te pasurish ne  Mahattan West  Side, 
relativisht, vetem 12 perqind e nxenesve ishin me mbipeshe  ose te trashe.   
Qyteti thote  se eshte perpjekur te beje me shume, sidomos duke i dhene 
prioritet ne disa  lagje dyqaneve te fruta dhe perimeve. Qyteti ka marre disa 
masa te  vena ne dispozicion ne lagjet me pak te pasura, per te ndaluar  
marrjen  ne shtepi te prinderve te disa mallrave qe jane ne  shitje, dhe kane 
perqindje te lart yndyre , kalori dhe shqer.Qyteti po provon qe  femijet me 
mbipeshe ose te trashe te vijne ne shkolle ne kembe te shoqeruar nga  
kujdestare.  
Megjithate, Laurie  Benson Wellnes, drejtore ekzekutive e Zyres se 
Departamentit te Shkolles  dhe Arsimit, thekson se " shifrat e publikuara nga ky 
studim jane  shqetesuse dhe duhen te merren masa qe vemendja dhe kujdesi  te 
jete i  madh qe keto numra te shkojne poshte,qe te inkurajojm edhe  femijet e 
prinderit e tyre qe ata te jene ne gjednje per  te mbajte nje shendet te 
qendrueshm."  
Prinderit thone se te  dhenat kan kuptim, dhe eshte e  veshtire per te 
siguruar qe femijet e tyre te hane me pak, te ecin me shume  dhe te luajne me 
shume. Gabriella Mendoza nga lagjia Corona ne  Queens, thote se ajo perpiqet 
per te bere qe femija e  saj 6-vjeçare te jete ne "regjim te hengurit", por 
gjithashtu ajo  po trajton femijen ne McDonalds. Ajo tha: "Ndonjehere une 
sjell ate  ketu, por jo shpesh, sepse une e di se eshte ushqim me shume 
kalori."   
Cathy Nonas,  drejtore e aktivitetit fizik dhe ushqimit per Departamentin e 
qytetit te  Shendetit Mendor dhe Higjienes, thote se ata  jane duke filluar 
nje projekt  pilot qe do te trenoje 3.000 mesues ne ushtrime fizike, mesues 
 te cilet do  te shperndahen neper shkolla kete sesion dhe do te merren me 
kujdesin e  femijeve me mbipeshe ose te trashe. Ajo i tha gazete The New 
York  Times  se "Me vjen keq te them se Nju Jorku nuk eshte ne perputhje  
shifrat  ne rang kombetar, ne fakt, femijet e qytetit tone, mund  te jene edhe me 
te renda sesa mesatarja kombetare, por mund te them  se sigurisht qe ne 
jemi duke punuar shume per te marre kete vit shkollor  masa dhe po bejme 
perpjekje qe shifrat te ulen dhe qyteti te jete i njejte me te  gjitha shtetet ne 
SHBA." 


























 














 
Nju Jork: Problem me fëmijët me mbipeshë ose të trashë  - masa të veçanta 
për sesionin e ri shkollor për këta  fëmijë
 
 
 
BEQIR SINA, New York
 
 
"Rreth 637.000 fëmijë në kopshtin e fëmijëve dhe ata  të ciklit të ulët e 
klasën tetëvjeçare, janë gjetur të jenë me  mbipeshë apo të trashë, në 
proporcion me moshën gjatësinë 
 
 




NEW YORK CITY : Sipas një studimi të institutit shtetror të shëndetit të  
fëmijëve "New York City Kids Health" në Nju Jork"  ende Mbipesha ose  
shëndeti i tepërtë tek fëmijët është e madhe".  Ky qëndrim shqetësues ka  bërë që 
prindërit e këtyre fëmijëve dhe institucionet të cilat merren me këtë  
problem të marrin masat e duhuara, pasi rrezikojnë shëndetin e fëmijëve të tyre. 
 
   Studimi i institutit shtetror të shëndetit të fëmijëve  "New York City 
Kids Health" në Nju Jork" kryer me fëmijët e moshave  prej 1 deri në 15 vjeç, 
tregon se fëmijët njujorkezët për të qenë e  shëndetshme, janë sepse kudo 
ata që shkojnë si në shtëpi e jashtë saj -  kanë kaq shumë opsione të 
ushqimit, më shumë se fëmijët anembanë  planetiti. Fëmijët e Nju Jorkut, sipas 
këtij studimi ecin ose vrapojnë shumë  pak. Lojarat zbavitëse të tyre janë më 
shumë të karakterit medor sesa fizikë pra  në natyrë.
 
 Në këtë studim tregohet se çfarë mund të bëjë qyteti( shkollat,  kopshtet 
e fëmijëve, dhe prindërit ) për të ndryshuar, gjendjen e tyre të  Mbipeshës. 
Megjithse në studim tregohet se përpjekjet e qytetit për të  frenuar 
trashjen në fëmijërinë e njujorkezve, pothuajse nuk kanë  ndryshuar fare. Kur, në 
fakt, fëmijët e qytetit të Nju Jorkut, mund të jenë  edhe më të rënda sesa 
mesatarja kombëtare. Vitin e kaluar, komisioneri i  shëndetit i New York City 
 Dr Thomas Farley, tha, se"Katër nga 10 fëmijët e  shkollës së ciklit të 
ulët në Nju Jork, janë me mbipeshë apo të trashë  shumë" Ai shtoi megjithse  
qyteti ka shumë problem ashtu si dhe  familja e tyre me shëndetin e 
"tepëruar" të këtyre fëmijëve, dhe megjithë  përpjekjet e qytetit, për fat të keq 
numri mbetet e njëjtë." thotë   Komisioneri i shëndetit i New York City,  Dr 
Thomas Farley
 
 Sipas studimit të institutit shtetror të shëndetit të fëmijëve "New  York 
City Kids Health" në Nju Jork: "Rreth 637.000 fëmijë në kopshtin e  fëmijëve 
dhe ata të ciklit të ulët e klasën tetëvjeçare, janë  gjetur të jenë me 
mbipeshë apo të trashë, në proporcion me moshën gjatësinë  dhe të dhënat e 
tjera normale për këta fëmijë, tregon studimi në vitin  shkollor 2008-2009. 
Numri i cili thotë studimi edhe sot që po fillon sesioni i  ri i shkollës ka 
mbetur i njëjtë me vitin e kaluar. 
 
  Studimi i institutit shtetror të shëndetit të fëmijëve  "New York City 
Kids Health" në Nju Jork tergonë se"  Rreth 22  përqind fëmijëve të qytetit të 
Nju Jorkut,  ishin të trashë, në  krahasim me mesataren kombëtare prej 19,6 
përqind. Dhe kur të dhënat e këtij  studimi ndahen me"parcela" sipas zonave 
në qytet - kodi postar, të  dhënat tregojnë se çuditërisht  lagjet që janë 
më pak të pasura,  kanë tendenca të kenë fëmijët më të trashë - më të 
shëndetëshëm. Shkallën  më të lartë, sipas këtij studimi e kanë lagjet Corona, në 
Queens, kur  51 përqind e shkollave, publike janë me nxënës me mbipeshë  apo 
të trashë shumë. Në një lagje të pasurish në  Mahattan West  Side, 
relativisht, vetëm 12 përqind e nxënësve ishin me mbipeshë  ose të trashë.  
 
  Qyteti thotë se është përpjekur të bëjë më shumë, sidomos duke  i dhënë 
prioritet në disa lagje dyqaneve të fruta dhe perimeve. Qyteti ka  marrë disa 
masa të vëna në dispozicion në lagjet më pak të pasura,  për të ndaluar 
marrjen  në shtëpi të prindërve të  disa mallrave që janë në shitje, dhe kanë 
përqindje të lart yndyre ,  kalori dhe shqer.Qyteti po provon që fëmijët me 
mbipeshë ose të trashë të vijnë  në shkollë në këmbë të shoqëruar nga 
kujdestarë. 
 
Megjithatë, Laurie Benson Wellnes, drejtore ekzekutive e Zyrës së  
Departamentit të Shkollës dhe Arsimit, thekson se " shifrat e publikuara  nga ky 
studim janë shqetësuse dhe duhen të merren masa që vëmendja dhe  kujdesi  të 
jetë i madh që këto numra të shkojnë poshtë,që  të inkurajojm edhe fëmijët e 
prindërit e tyre që ata të jenë në  gjednje për të mbajtë një shëndet të 
qëndrueshm." 
 
Prindërit thonë se të dhënat kan kuptim, dhe është e vështirë për të  
siguruar që fëmijët e tyre të hanë më pak, të ecin më shumë dhe të luajnë  më 
shumë. Gabriella Mendoza nga lagjia Corona në Queens, thotë  se ajo përpiqet 
për të bërë që fëmija e saj 6-vjeçarë të jetë në  "regjim të hëngurit", por 
gjithashtu ajo po trajton fëmijën në  McDonalds. Ajo tha: "Ndonjëherë unë 
sjell atë këtu, por jo shpesh, sepse unë e  di se është ushqim me shumë kalori." 
 
  Cathy Nonas, drejtore e aktivitetit fizik dhe ushqimit për  Departamentin 
e qytetit të Shëndetit Mendor dhe Higjienës, thotë se ata   janë duke 
filluar një projekt pilot që do të trenojë 3.000 mësues në ushtrime  fizike, 
mësues  të cilët do të shpërndahen nëpër shkolla këtë  sesion dhe do të merren 
me kujdesin e fëmijëve me mbipeshë ose të trashë.  Ajo i tha gazetë The New 
York Times  se "Më vjen keq të them se  Nju Jorku nuk është në përputhje 
shifrat  në rang kombëtar, në fakt,  fëmijët e qytetit tonë, mund të jenë edhe 
më të rënda sesa mesatarja  kombëtare, por mund të them se sigurisht që ne 
jemi duke punuar shumë  për të marrë këtë vit shkollor masa dhe po bëjmë 
përpjekje që shifrat të ulen  dhe qyteti të jetë i njëjtë me të gjitha shtetet në 
SHBA."