Vdiq ne Nju Jork : Ndue Gjonmarku pinjoll i krenarise se historise 7 shekullore

 
Ndue Gjonmarku (1914-2011) pinjoll   
i krenarise se historise 7 shekullore te Kapidaneve te  Mirdites  


Diten  e marte, me 4 Janar 2011, ne Spitalin “North Shore” Forest Hills, 
Queens New  York, ne moshen 97-vjeçare (ne oren 11:00 nates), u nda nga jeta 
Kapidani i  Mirdites Ndue Gjomarku, i rrethuar nga familja, vellai Kapidan 
Nikolle  Gjonmarku, djali Gjoni dhe vajzat: Kristina, Bardha dhe Aleksandra. 
Ishin te  pranishem meshtari Dom Pjeter Popaj dhe miqte e ngushte te 
familjes Gjomarku:  Dr. Gjon Buçaj Kryetar i Federates Panshqiptare “Vatra” dhe 
Sekretar i Blokut  Indipendent, Tome Mrijaj Sekretar i Pergjithshem i Lidhjes 
se Prizrenit etj. Ne  momentet e fundit te jetes se tij Dom Pjeter Popaj 
beri salikimet e rastit per  aktivistin nacionalist Kryetarin e Blokut 
Indipendent dhe besimtarin e devotshem  te Kishes katolike shqiptare ne New  York  
Kapidan Ndue Gjomarku.  

 

Kush  ishte Kapidani Ndue Gjonmarku?  
Ne Orosh te Mirdites para 97-te vjeteve, do te linde me  29 shtator te 
vitit 1914 Ndue Gjonmarku, qe i shton gezimin prinderve te vet dhe  vellait te 
pare Markut. Kjo familje e madhe oroshase, do te kete 10 femije, pese  djem 
dhe pese vajza.  
Aty  linden femijet njeri mbas tjetrit, duke filluar me Markun, qe eshte 
femija i  pare dhe me pas u lind Ndoja, Lleshi (Aleksandri), Deda, Nikolla dhe 
motrat:  Dava, Gjela, Marta, Dila dhe Bardha. Kapidani Ndue Gjon Marku, nga 
nena ishte  nipi i Bajraktarit te Kurbinit i Gjok Pjeter Pervizi, nje 
personalitet i njohur  askohe per bese, burreri, zakone e tradita te hershme e 
bashkekohore  shqiptare.   
Babai Gjoni perkujdeset qe djemte te ndjekin shkollen  fillore, ku midis 
tyre edhe Ndue Gjomarku vijon pese vitet e para fillore dhe  gjimnazin prane 
shkollave private katolike te Fretenve Françeskane dhe Jezuitve  ne vitin 
1934 ne qytetin e lashte kulturdashes Shkoder, ne kohen kur Minister i  Arsimit 
ne Qeverine e Mbretit Zog ishte Dr. Mirash Ivanaj.   
I  prirur pas botes se librave dhe kultures civilizuese perendimore, 
adolishenti  Ndue niset ne vitin 1937 per studime te larta sebashku me vellaun 
Lleshin ne  Universitetin (College) ne Terezianum te Vjenes ne Austri. Pas disa 
vitesh  kthehet ne Shqiperi dhe pas disa muajsh shkon ne Universitetin e 
Firences  (Itali) per te ndjekur studimet e larta ne Jurisprudence. Ai per 
asnje çast nuk  e shkeputi lidhjen me vendlindjen, miqte e huaj dhe vendas,  te 
cilet e donin dhe respektonin, mbasi gjithnje Dera e Kapidanit te Mirdites 
ka  respektuar popullin e Mirdites dhe krahinat te tjera te Atdheut. Me 
anije i riu  Gjomarkaj ne vitin 1943 kthehet ne Shqiperi. Jeta studentore, miqte 
e rinj dhe  shoket ne vendindje bejne qe ai te zgjeroje rrethin e te 
njohurve. Keshtu  sikurse kujtojne disa bashkekohes qe ende jetojne sot ne qytetin 
e Shkodres dhe  ne Orosh te Mirdites, familja dhe ai vete ka pasur nderin, 
fatin, privilegjin  dhe kenaqesine te marre pjese ne shume ngjarje dhe 
evenimente atdhetare, fetare  dhe kulturore ne qytetin e njohur te Shkodres dhe 
qytetet e tjera, duke  kuvenduar me kreret, parine e qytetit, klerike te 
larte katolike, konsuj dhe  udhetare te huaj, qe vinin shpesh ne Shqiperi dhe ne 
veçanti ne treven e Veriut.  
Gjate  bisedave te lira e pyes Kapidanin, se a keni perjetuar ndonjehere ne 
jeten tuaj,  nje çast i cili ju ka mbetur thelle ne kujtesen tuaj. Dhe ai 
me nje buzeqeshje  fisniku m’u pergjigj: “Isha shum i ri, rreth 16-17-vjeçar 
e m’kujtohet casti  kur n’Shkoder po pergaditej nga Kleri Katolik 
shugurimi i Ipeshkvit te qytetit  dhe Primat i Shqipnis imzot Gasper Thaçi 
(1882-1946). Paria e Shkodres vjen ne  shtepin time dhe me thon t’ju prij ne ket rast 
ceremonie te randsishme per  qytetin dhe besimtart e devotshem katolik. U 
thash se baba gjindet n’Mirdit. Ata  me than qe Ju mund ta zavendsoni Kapidan 
Gjonin. Un me shum knaqsi mora pjes ne  shugurimin e Ipeshkvit. Paria e 
qytetit, ku banin pjes krent e familjeve ma te  njohuna te qytetit, si: Çoba, 
Muzhani, Pistulli, etj., ku mua ma caktuan vendin  n’krye te sofres n’mesin 
e dy konsujve atij Italian dhe Jugosllav. Isha shum i  ri te merrja pjes ne 
at rreth te madh, ne mesin e atyne figurave te nderueme te  qytetit, por e 
kalova mir proven e par, pasi ne Kullen e Oroshit kishim mesue te  degjonim e 
jo te flasim…”.  
Edhe  studiuesi i njohur ne diasporen shqiptaro-amerikane Idriz Lamaj, ne 
shenimet  biografike per Kapidanin Ndue Gjon Marku shkruan, se: “…Ndojt i 
paraqiten  raste me prite e percjelle personalitete te shqueme shqiptare dhe 
te hueja dhe  me perfaqsue oxhakun e tij te njoftun… Por simbas tij, ne 
Mirdite ne kontakt me  popull e krene, dhe te krahinave te ndryshme, formohet ne 
pikpamje tradicionale  e kanunore. Te gjitha keto kontakte e formojne 
moralisht e politikisht me kuptue  realitetin e gjendjes te nderlikueme te kohes”. 
(Idriz Lamaj, “Komiteti  Kombetar “Shqiperia e Lire” 1949-1956”, New 
York, USA, 2000,  fq.101).  
Ne  bisede e siper e pyes me interes Kapidanin, se si e kalojshe kohen ne 
ato male  te pashkeluna te Mirdites. Ai si zakonisht me nje buzeqeshje 
fisnike me  pergjigjet: “Mirdita per mue asht vendi ma i bukur ne bote e ma i 
dashtuni.  Populli fisnik i krahines se Mirdites na ka dasht e respektue edhe ma 
shum. Na  nuk kena prit asnjiher qi populli me na pershndet ne, por na i 
kena pershendet  perpara te gjithe, pavarsisht se a kan  ken te rij apo ma te 
vjeter se ne. Na kena shkue shum mire me popull dhe kena  ken tamam si nji 
familje e madhe. E prandaj Oroshi e tan  krahina e Mirdites asht gjithçka per 
mue e Deren ton”.   

Kapidani  Ndue Gjonmarku  
ishte  alfa dhe omega ne luften kunder komunizmit  
E  gjithe treva e Veriut dhe qarqet diplomatike e shoqerore te komunitetit 
shqiptar  ne atdhe asokohe e kane njohur e vleresuar lart figuren e madhe te 
Kapidan Gjon  Marka Gjoni dhe te birit te tij te madh Dr. Mark Gjonmarku 
(Minister i  Brendshem) dhe Llesh Gjonmarkut, kane qene shume aktiv dhe jane 
marre perhere me  politike, kurse Ndoja sikurse e thote edhe vete ka pas me 
shume kenaqesi ne  jeten private e familjare.  
At e bir, duke nuhatur afrimin e furtunes se terbuar  komuniste, qe kishte 
bere kerdi ne Europen Lindore dhe kryesisht ne Rusi,  fillojne te pergatisin 
terrenin per te rizgjuar ndergjegjen e forcave  nacionaliste, qe t’i bejne 
balle komunizmit, qe ishte nje ideologji e  shkaterrimit, moral, material, 
filozofik, ateist dhe paatdhe te njerezve qe  jetojne historikisht ne trojet 
stergjyshore autoktone.   
Koha kerkonte, qe bijte e shqipes me shume se kurre te  tregojne 
atdhetashurine, per te ruajtur vlerat e lene trashegim nga te paret,  dinjitetin e 
shqiptarit, fene, pasurite private te individit, pluralizmin e  mendimeve, 
perparimin ekonomik dhe lidhjen shpirterore, ekonomike dhe politike  me vendet e 
Europes Perendimore.  
Per  te bere nje politike me te konsoliduar Kapidan Gjoni, ne pranvere 
(mars) te  vitit 1944 i jep jete themelimit te “Grupit Nacional Indipendent”, 
ndersa  i biri Dr. Marku, duke gjetur perkrahje dhe mbeshtetje ne nismen e 
vet krijon  “Lidhjen e Shkodres”, duke mbledhur rreth vetes te gjithe 
eksponentet  kryesore antikomuniste, qe ishin rreshtuar ne organizatat e 
mirenjohura  nacionaliste “Legaliteti”, “Balli Kombetar” dhe “Grupi Nacional  
Indipendent”.  
Jo  rastesisht, por interesat e larta patriotike, e bejne Ndojen qe te 
perfshihet  menjehere ne politike dhe sapo merr vesht se forcat e ashtequajtura 
partizane po  i afrohen vendlindjes se tij te dashur Mirdites, lajmeron 
vellain e vet ne  Tirane, se krahina dhe e gjithe Shqiperia e Veriut po sulmohet 
nga bisha e kuqe,  qe per fat te keq kishte emer e gjak shqiptari. Ai nder 
te tjera kerkon te  leshoj kushtrimin e qendreses me vullnetaret e vendosur 
antikomunist. Menjehere  i vjen pergjigjja pozitive dhe inkurajuese e 
vendosmerise nga i vellai Dr.  Marku, qe ishte shume i shqetesuar per fatet e 
brishta te vendit. Ai, sikurse  kujton Kapidani Ndue Gjon Marku dhe shkruan edhe 
studiuesi Idriz Lamaj per kete  ceshtje, i thote se: “Ndue i dashtun, sot 
fillon nji kthese e re ne historine  e Deres sone, te Mirdites e Shqipnise 
mbare. Mbledh sa me shume vullnetar e  fillo qendresen kunder brigadave 
komuniste. S’kemi rruge tjeter”. (Idriz  Lamaj, Vep. e cit., fq.102).  
Organizimi i forcave politike dhe luftetareve  nacionaliste bene qe nje 
dite Ndoja te takohet me perfaqesuesit me te larte te  grupimeve nacionaliste 
te “Legalitetit”  dhe “Ballit Kombetar”, te cilet gjate perleshjeve te tyre 
te meparshme  kishin pesuar humbje ne forca, por qe nuk iu dorezuan 
komunisteve.   
Ata  tashme kishin arritur ne Veri te Shqiperise. Udheheqesi i Organizates “
Balli  Kombetar” patrioti Mit’hat Frasheri dhe drejtuesi i “Legalitetit” 
Abaz Kupi,  kishin mberritur ne shtepine e Gjon Fushes ne Bulger te 
Mirdites. Mit’hat  Frasheri, qe mbetet ne Mirdite, sebashku me ballistet e tjere 
shkojne ne Sh’Pal,  ku i pret Ndue Gjomarku ate nate dhe te nesermen i 
percjelle me besniket e tij  per ne Shkoder.  Me sherbestarin e kombit Mirt’hat 
Frasherin (i biri i patriotit te flakte te  Rilindjes Kombetare Abdyl 
Frasherit), Ndoja do te kete edhe takime te tjera dhe  bashkepunime te frytshme ne 
luften e rezistences kunder komunizmit ne Shqiperi, Europe  dhe ShBA.  
Ngjarjet asokohe zhvilloheshin me shpejtesi. Si gjithnje  truri dhe kryet e 
levizjes antikomuniste mbeten ne Veri te Shqiperise me seli ne  Mirdite. 
Nga ana e tjeter Dr. Mark Gjonmarkaj, me te gjithe forcat vullnetare qe  
kishte nen kontroll, duke mos u demoralizuar me 26 nentor 1944 len qytetin e  
Shkodres dhe merr rrugen drejt maleve te Veriut. Tashme Ndoj me 
bashkeluftetaret  e tij per pese muaj ne shi e debore, luftojne pa u mposhtur me te gjithe  
brigadat partizane te drejtuara nga Mehmet Shehu me urdher direkt te 
gjeneralit  e komandantit asokohe Enver Hoxha.  
Forcat  e brigadave komuniste, duke pase ushtri te madhe ne numer dhe te 
armatosur mire  pushtojne krahinen e Lumes dhe Luren, duke iu afruar shume 
prane trevave te  Mirdites. Forcat nacionaliste, te drejtuar nga Ndue Gjonmarku 
gjenden para nje  rrethimi shume te veshtire, kur brigadat komuniste 
sulmojne ne tre drejtime  menjehere, pa i dhene mundesi nacionalisteve qe te 
organizohen mire. Ne kete  situate te rende te krjuar, sikurse kujton Kapidan 
Ndoj, asokohe nuk i mbeti  asgje tjeter vecse te ngujohet ne Sh’Pal. Keshtu 
fillon nje lufte e ashper midis  komunisteve, qe kerkonin te gjunjezonin e 
pushtoin me dhune krenarine e  historise se lavdishme te Mirdites dhe 
nacionalisteve, qe kerkonin te mbronin  vlerat demokratike dhe lirine e popullit nga 
nje roberi internacionalisteve  proletare, qe ishin per nje bote pa Zot dhe 
roberi, nata e zeze e se ciles  filloi me 29 nentor 1944 ne tere Shqiperine.  
Megjithe  rezistencen e madhe per tre dite me radhe, duke pare edhe humbjet 
e medha ne  radhet e forcave nacionaliste Ndue Gjomarkaj jep urdher per 
terheqje ne drejtim  te Shkodres, nje qender e madhe e rezistences 
antikomuniste. Kapidan Gjoni, Dr.  Marku dhe Ndoj takohen dhe zhvillojne biseden e 
fundit per planin e ri qe kishte  menduar Dr. Marku. Keshtu, ai kishte vendosur 
sipas logjikes se tij te  shendoshe, qe i ati Gjon Marka Gjoni dhe vellai i 
tij i dyte Ndoja, duhet te  largoheshin nga Atdheu, me arsyetimin, se nuk 
duhet te shuhet dera e tyre nga  perpjekjet luftarake qe do te behen me forcat 
komuniste. Vertete e dhimbshme,  por e domosdoshme kjo zgjidhje e menduar 
shume mire nga Dr. Marku, te cilen pas  9 dekadave mbi supe Kapidani Ndue 
Gjonmarku e kujton me dhimbje, kur flet per  momentin e ndarjes me antaret e 
tjere te familjes. Ka qene pikerisht Kisha e  Kastratit ne Malesi te Madhe, kur 
Ndoj ka shtrenguar doren per here te fundit me  Dr. Markun.  
At e bir nisen prej Kastratit ne Tuz, Kolashin,  Vishegrad, Sarajeve, 
Zagreb, ne Vjene, Linz dhe ne Insbruk, ne nje dimer te  ashper dhe nen bresherine 
e bombardimeve te shpeshta nga forcat e aleateve. Nga  qendrimi per disa 
dite ne Insbruk me nje makine udhetojne drejt Italise, duke  kaluar ne “Passo 
di Resia” afer kufirit te Zvicres. Per pese muaj ata qendruan  ne Merano 
deri ne gusht te vitit 1945 dhe me pas moren drejtimin drejt Romes, qe  mbetet 
edhe stacioni i fundit i tij.  
Me  te mberritur ne Perendim (Itali), Kapidani Ndue mendoi per te bashkuar 
forcat  nacionaliste dhe antikomuniste, per te hedhe bazat e krijimit te nje 
organizate  te mirefillte politike kunder rregjimit te kuq te Tiranes 
zyrtare, qe po e  zhyste popullin ne mjerim. Fryt i ketyre perpjekjeve eshte edhe 
krijimi i  partise politike me emrin  “Bloku Kombetar Indipendent” ne 
vitin  1946 e cila do te kete jetegjatesi deri me permbysjen e komunizmit ne 
Shqiperi  me 13 dhjetor 1990, duke i qendruar me dinjitet deri ne fund, ku e 
mbylli me  ndere e njerezi.  
Gjate  vitit 1948, ne bashkepunim me aleatet perendimore anglo-amerikane, 
Kapidanit  Ndue i paraqitet rasti per te derguar vullnetar per te permbysur 
komunizmin ne  Shqiperi, duke krijuar ne kete menyre Komitetin Kombetar “
Shqipnia e Lire”, ku benin  pjese shume antare te Blokut.  
Ne  lidhje me kete mision Kapidani kujton: “Ne pikepamje morale ishem 
kryenalt,  tue marre ne konsiderim luften kunder rregjimit komunist, vendosa me 
ftue dy  luftare besnike te cilet pranuen pa kurrfare kundershtimi. Keshtu 
filloi  ndermarrja e jone kunder rregjimit komunist ne Shqipni”.  
Bloku  beri hapin e pare dhe ruajti linjen e perpjekjeve qellimmire per te 
bere  bashkimin e te gjithe forcave antikomuniste shqiptare ne mergate, qe 
ishin ndare  dysh ne Komitet dhe jashte Komitetit. Kjo inisiative synonte 
afrimin e grupeve  te ndryshme dhe harmonizimin me te plote e te qarte te 
veprimtarise se tyre ne  dobi te atdheut dhe ne nje front te perbashket kunder 
komunizmit. Mirepo rruga e  nisur nuk ishte e kollajt mbasi fillojne polemikat 
dhe pengesat ndaj inisiatorit  te saj mirditor.  
Perpjekjet e Kapidanit Ndue Gjonmarkut hasin ne pengese,  per mospranimin e 
tij ne Komitetin e pare nga ana e perfaqesuesve te organizates  Balli 
Kombetar, qe zoteronte asokohe te gjitha postet e organizatave. Nderhyrja  
energjike e diplomacise angleze dhe amerikane (ku perfaqesuesit amerikane  
kembengulen qe Kapidani te pranohet pa kushte), beri te mundur qe te zgjidhet ky  
problem dhe keshtu Kapidani i Mirdites behet nje nder drejtuesit e Komitetit, 
 fale kultures se shendoshe perendimore, vizionit largpames per te ardhmen, 
 origjines me emer shume te mire te familjes nga ai vinte, kontributi me 
arme ne  dore qe kishte dhene drejtperdrejte kunder komunizmit etj.   
Ndue do te kete takime te rendesishme ne Itali, me  ushtarake te larte 
italiane, sikurse ishte admirali i marines italiane zotin  Talarigo dhe te 
misionit anglo-amerikan, perfaqesues te larte te Ministrise se  Jashtme Italiane. 
 
Takime  te tjera ka pasur edhe me z. Herbert, nje personalitet i njohur 
britanik per  çeshtjen shqiptare, amerikanin z. Mc Lean etj. Gjithashtu Ndoj 
kemnguli, qe ne  kete Komitet duhet te perfshihet patjeter edhe intelektuali i 
shquar ing. Xhafer  Deva, mbasi ai ishte nje njeri me influence te madhe ne 
Kosove dhe ne malesite e  Shqiperise politike. Kapidan Ndoj, ka organizuar 
hedhjen e parashutisteve te  grupit te ing. Xhafer Deves ne Shqiperi.  
Kapidani  kishte dhe ruan ende sot nje respekt te veçante per atdhetarin e 
flakte Mit’hat  Frasheri. Per figuren dhe vepren e tij Kapidani flet me nje 
admirim te vecante,  per arsye sikurse thote se “ishte nji njeri me nji 
prestigj te nalte kombtar  dhe pinjoll i nji familje me merita te medha atdhetare
”.  

*    *   *  
Duhet vene ne dukje se gjithnje shqiptaret ne mergate nuk  kane gjetur 
gjuhen e bashkepunimit te perhershem me njeri tjetrin dhe grupin apo  partine, 
ku benin pjese, çka ka sjelle per pasoje edhe mungese serioziteti dhe  
besueshmeri nga ana e qeverive perendimore dhe asaj amerikane per krijimin pse  jo 
me pas te nje qeverie paralele ne azil, qe me permbysjen e komunizmit ne  
Shqiperi, do te kishin marre frenat e pushtetit ne dore.   
Keshtu  eshte vepruar shpesh here me shtetet e tjera ish-komuniste apo 
diktatoriale  asokohe. Kjo shpiegon edhe nje nga arsyet pse komunizmi u rrezua i 
fundit ne  Shqiperi dhe se populli duhet t’i besonte e mbeshteste me shume 
forcat  nacionaliste se sa fjalet e bukura te ideologjise ateisto-komuniste 
mbi kurrizin  e se cilit ra shtypja, varferia, mjerimi, qe zgjati per 50 
vjet me radhe.  
Ne vitin 1956 Kapidani Ndue Gjonmarku hap familje te re,  duke u martuar me 
zonjushen romane Maria Teresa Agustini, nje vajze e diplomuar  ne gjuhet 
frengjisht dhe anglisht ne Universitetin Internacional “PRO DEO” ne  Rome.  
Çifti i ri do te gezohet me lindjen e tre vajzave  Kristina, Bardha, 
Aleksandra dhe Gjoni djali i vetem, qe ruan emrin e gjyshit te  vet shume te 
mirenjohurit Kapidanit Gjon Marka Gjonit.   
Kapidan  Ndue u interesua qysh ne fillim te shkolloje femijet ne te gjitha 
nivelet.  Keshtu vajzat dhe djali mbasi perfundojne shkollen e mesme, 
ndjekin dhe  perfundojne me rezultate shume te larta kolegjet me te njohura ne  
ShBA.  
Me  vdekjen e prinderve te gruas se Kapedanit dhe te babait te tij 
Kapidanit Gjon  Marka Gjoni, ne vitin 1966, familja e tij emigrojne ne ShBA. Edhe 
ketu fillon  nje etape e re e levizjes antikomuniste, ku aktiviteti i tij 
zgjerohet dhe  respekti per kontributin e tij rritet edhe me shume kur zgjidhet 
si Kryetar i  Blokut dhe per vete faktin tjeter, se ai tashme eshte 
trashegimtar i Deres si  Kapidan i Mirdites, krenari dhe nder te cilen e mbajti deri 
ne moshen 97-vjecare  ku ai kaloi ne amshim.  
Ne  New York Kapidani humb bashkeshorten, dhimbje e cila, nuk e mposht ne 
luften  kunder komunizmit. Veprimtaria e Kapidanit eshte shume e madhe me 
shkrime  publicistike ne organet zyrtare te Blokut, gazetat: “L’Albanie Libre” 
dhe  “Lajmetari i te Merguemit”, qe asokohe botoheshin ne New  York  dhe 
Rome.  
Famlja do te ruaje marredhenie shume te mira me kleriket  katolike 
shqiptare ne emigracion, nje tradite e trasheguar edhe nga te paret e  kesaj Dere 
brez mbas brezi dhe shekuj pas shekujve ne Mirdite.   
Keshtu  qysh ne Itali, ruajti lidhje te ngushta me atdhetaret e 
antikomunistet  konseguente, studiesin e meshtarin e palodhur ne “Fe-Atdhe e Perparim” 
At Daniel  Gjecaj OFM dhe bashkevendasin e bashkemigrantin, klerikun e 
nderuar ne te gjithe  komunitetin shqiptaro-amerikan, nacionalistin e madh, qe 
luftoi me pushke e  pende, themeluesin e Kishes se pare shqiptare ne ShBA, te 
nderuarin e  respektuarin Dr. Mons. Zef Oroshin (1912-1989).   
Gjate  ketyre viteve, ai po merret me saktesimin e disa interpretimeve te 
gabuara, qe  jane bere gjate koheve te ndryshme vepres se At Shtjefen Kryeziu 
Gjecovit me  titull: “Kanuni i Leke Dukagjinit”, te cilin e ka ne 
doreshkrim dhe shume  doreshkrime te tjera qe priten se shpejti te dalin ne botim. 
Fryt i ketyre  hulumtimeve serioze eshte edhe botimi ne vitin 2002 ne New  
York  te vepres se pare me titull kuptimplote: “Mirdita Dera e Gjomarkut  
Kanuni”.  
Ajo  qe me nxiti si shtyse, qysh ne fillim edhe te vete titullit te 
shkrimit tim:  “Mirdita krenaria dhe lavdia e dinastise se Deres te Kapidanit”, 
eshte  vete historia e pasur e Mirdites dhe Deres se Kapidanit bijte e nderuar 
te se  ciles njeri mbas tjetrit bene nje epoke te lavdishme gjate shekujve. 
Ata  sebashku plotesojne njeri-tjetrin dhe jane dy ane te se njejtes 
medalje te çmuar  ne xherdanin e pasur te historise se popullit shqiptar.  
Tome Mrijaj  
New  York,  4 Janar 2011     

Ndue  Gjonmarku (1914-2011) pinjoll  


i  krenarisë së historisë 7 shekullore të Kapidanëve të Mirditës   






Ditën  e marte, me 4 Janar 2011, në Spitalin “North Shore” Forest Hills, 
Queens New  York, në moshën 97-vjeçare (në orën 11:00 natës), u nda nga jeta 
Kapidani i  Mirditës Ndue Gjomarku, i rrethuar nga familja, vëllai Kapidan 
Nikollë  Gjonmarku, djali Gjoni dhe vajzat: Kristina, Bardha dhe Aleksandra. 
Ishin të  pranishëm meshtari Dom Pjetër Popaj dhe miqte e ngushtë të 
familjes Gjomarku:  Dr. Gjon Buçaj Kryetar i Federatës Panshqiptare “Vatra” dhe 
Sekretar i Blokut  Indipendent, Tomë Mrijaj Sekretar i Përgjithshëm i Lidhjes 
së Prizrenit etj. Në  momentet e fundit të jetës së tij Dom Pjetër Popaj 
bëri salikimet e rastit për  aktivistin nacionalist Kryetarin e Blokut 
Indipendent dhe besimtarin e devotshëm  të Kishës katolike shqiptare në New York 
Kapidan Ndue Gjomarku.  




  





Kush  ishte Kapidani Ndue Gjonmarku?   



Në  Orosh të Mirditës para 97-të vjetëve, do të lindë më 29 shtator të 
vitit 1914  Ndue Gjonmarku, që i shton gëzimin prindërve të vet dhe vëllait të 
parë Markut.  Kjo familje e madhe oroshase, do të ketë 10 fëmijë, pesë djem 
dhe pesë vajza.   

Aty  lindën fëmijët njëri mbas tjetrit, duke filluar me Markun, që është 
fëmija i  parë dhe më pas u lind Ndoja, Lleshi (Aleksandri), Deda, Nikolla dhe 
motrat:  Dava, Gjela, Marta, Dila dhe Bardha. Kapidani Ndue Gjon Marku, nga 
nëna ishte  nipi i Bajraktarit të Kurbinit i Gjok Pjetër Pervizi, një 
përsonalitet i njohur  askohe për besë, burrëri, zakone e tradita të hershme e 
bashkëkohore  shqiptare.   

Babai  Gjoni përkujdeset që djemtë të ndjekin shkollën fillore, ku midis 
tyre edhe Ndue  Gjomarku vijon pesë vitet e para fillore dhe gjimnazin pranë 
shkollave private  katolike të Fretenve Françeskanë dhe Jezuitve në vitin 
1934 në qytetin e lashtë  kulturdashës Shkodër, në kohën kur Ministër i Arsimit 
në Qeverinë e Mbretit Zog  ishte Dr. Mirash Ivanaj.  

I  prirur pas botës së librave dhe kulturës civilizuese perëndimore, 
adolishenti  Ndue niset në vitin 1937 për studime të larta sëbashku me vëllaun 
Lleshin në  Universitetin (College) në Terezianum të Vjenës në Austri. Pas disa 
vitesh  kthehet në Shqipëri dhe pas disa muajsh shkon në Universitetin e 
Firences  (Itali) për të ndjekur studimet e larta në Jurisprudencë. Ai për 
asnjë çast nuk  e shkëputi lidhjen me vendlindjen, miqte e huaj dhe vendas, të 
cilët e donin dhe  respektonin, mbasi gjithnjë Dera e Kapidanit të Mirditës 
ka respektuar popullin  e Mirditës dhe krahinat të tjera të Atdheut. Me 
anije i riu Gjomarkaj në vitin  1943 kthehet në Shqipëri. Jeta studentore, miqtë 
e rinj dhe shokët në vendindje  bëjnë që ai të zgjerojë rrethin e të 
njohurve. Kështu sikurse kujtojnë disa  bashkëkohës që ende jetojnë sot në qytetin 
e Shkodrës dhe në Orosh të Mirditës,  familja dhe ai vetë ka pasur nderin, 
fatin, privilegjin dhe kënaqësinë të marrë  pjesë në shumë ngjarje dhe 
evenimente atdhetare, fetare dhe kulturore në qytetin  e njohur të Shkodrës dhe 
qytetet e tjera, duke kuvenduar me krerët, parinë e  qytetit, klerikë të 
lartë katolikë, konsuj dhe udhëtarë të huaj, që vinin shpesh  në Shqipëri dhe në 
veçanti në trevën e Veriut.  

Gjatë  bisedave të lira e pyes Kapidanin, se a keni përjetuar ndonjëherë në 
jetën tuaj,  një çast i cili ju ka mbetur thellë në kujtesën tuaj. Dhe ai 
me një buzëqeshje  fisniku m’u përgjigj: “Isha shum i ri, rreth 16-17-vjeçar 
e m’kujtohet casti  kur n’Shkoder po pergaditej nga Kleri Katolik 
shugurimi i Ipeshkvit të qytetit  dhe Primat i Shqipnis imzot Gaspër Thaçi 
(1882-1946). Paria e Shkodres vjen në  shtepin time dhe me thon t’ju prij në ket rast 
ceremonie të randsishme për  qytetin dhe besimtart e devotshëm katolik. U 
thash se baba gjindet n’Mirdit. Ata  me than që Ju mund ta zavendsoni Kapidan 
Gjonin. Un me shum knaqsi mora pjes ne  shugurimin e Ipeshkvit. Paria e 
qytetit, ku banin pjes krent e familjeve ma të  njohuna të qytetit, si: Çoba, 
Muzhani, Pistulli, etj., ku mua ma caktuan vendin  n’krye të sofres n’mesin 
e dy konsujve atij Italian dhe Jugosllav. Isha shum i  ri të merrja pjes në 
at rreth të madh, në mesin e atyne figurave të nderueme të  qytetit, por e 
kalova mir proven e par, pasi në Kullen e Oroshit kishim mësue të  dëgjonim e 
jo të flasim…”.   

Edhe  studiuesi i njohur në diasporën shqiptaro-amerikane Idriz Lamaj, në 
shënimet  biografike për Kapidanin Ndue Gjon Marku shkruan, se: “…Ndojt i 
paraqitën  raste me pritë e përcjellë përsonalitete të shqueme shqiptare dhe 
të hueja dhe  me perfaqsue oxhakun e tij të njoftun… Por simbas tij, në 
Mirditë në kontakt me  popull e krenë, dhe të krahinave të ndryshme, formohet në 
pikpamje tradicionale  e kanunore. Të gjitha këto kontakte e formojnë 
moralisht e politikisht me kuptue  realitetin e gjendjes të ndërlikueme të kohës”. 
(Idriz Lamaj, “Komiteti  Kombëtar “Shqipëria e Lirë” 1949-1956”, New 
York, USA, 2000,  fq.101).   

Në  bisedë e sipër e pyes me interes Kapidanin, se si e kalojshe kohën në 
ato male  të pashkëluna të Mirditës. Ai si zakonisht me një buzëqeshje 
fisnike më  përgjigjet: “Mirdita për mue asht vendi ma i bukur në botë e ma i 
dashtuni.  Populli fisnik i krahines së Mirdites na ka dasht e respektue edhe ma 
shum. Na  nuk kena prit asnjiher qi populli me na pershndet ne, por na i 
kena pershendet  përpara të gjithë, pavarsisht se a kan ken të rij apo ma të 
vjetër se ne. Na  kena shkue shum mirë me popull dhe kena ken tamam si nji 
familje e madhe. E  prandaj Oroshi e tan krahina e Mirditës asht gjithçka për 
mue e Deren  ton”.  




Kapidani  Ndue Gjonmarku   


ishte  alfa dhe omega në luftën kundër komunizmit   



E  gjithë treva e Veriut dhe qarqet diplomatike e shoqërore të komunitetit 
shqiptar  në atdhe asokohe e kanë njohur e vlerësuar lart figurën e madhe të 
Kapidan Gjon  Marka Gjoni dhe të birit të tij të madh Dr. Mark Gjonmarku 
(Ministër i  Brendshëm) dhe Llesh Gjonmarkut, kanë qenë shumë aktiv dhe janë 
marrë përherë me  politikë, kurse Ndoja sikurse e thotë edhe vetë ka pas më 
shumë kënaqësi në  jëtën private e familjare.  

At  e bir, duke nuhatur afrimin e furtunës së tërbuar komuniste, që kishte 
bërë  kërdi në Europën Lindore dhe kryesisht në Rusi, fillojnë të përgatisin 
terrenin  për të rizgjuar ndërgjegjën e forcave nacionaliste, që t’i bëjnë 
ballë  komunizmit, që ishte një ideologji e shkatërrimit, moral, material, 
filozofik,  ateist dhe paatdhe të njerëzve që jetojnë historikisht në trojet 
stërgjyshore  autoktone.  

Koha  kërkonte, që bijtë e shqipes më shumë se kurrë të tregojnë 
atdhetashurinë, për  të ruajtur vlerat e lënë trashëgim nga të parët, dinjitetin e 
shqiptarit, fenë,  pasuritë private të individit, pluralizmin e mendimeve, 
përparimin ekonomik dhe  lidhjen shpirtërore, ekonomike dhe politike me vendet e 
Europës Perëndimore.   

Për  të bërë një politikë më të konsoliduar Kapidan Gjoni, në pranverë 
(mars) të  vitit 1944 i jep jetë themelimit të “Grupit Nacional Indipendent”, 
ndërsa  i biri Dr. Marku, duke gjetur përkrahje dhe mbështetje në nismen e 
vet krijon  “Lidhjen e Shkodrës”, duke mbledhur rreth vetës të gjithë 
eksponentët  kryesorë antikomunistë, që ishin rreshtuar në organizatat e 
mirënjohura  nacionaliste “Legaliteti”, “Balli Kombëtar” dhe “Grupi Nacional  
Indipendent”.   

Jo  rastësisht, por interesat e larta patriotike, e bëjnë Ndojën që të 
përfshihet  menjeherë në politikë dhe sapo merr vesht se forcat e ashtëquajtura 
partizane po  i afrohen vendlindjes së tij të dashur Mirditës, lajmëron 
vëllain e vet në  Tiranë, se krahina dhe e gjithë Shqipëria e Veriut po sulmohet 
nga bisha e kuqe,  që për fat të keq kishte emër e gjak shqiptari. Ai ndër 
të tjera kërkon të  lëshoj kushtrimin e qëndresës me vullnetarët e vendosur 
antikomunist. Menjëherë  i vjen përgjigjja pozitive dhe inkurajuese e 
vendosmërisë nga i vëllai Dr.  Marku, që ishte shumë i shqetësuar për fatet e 
brishta të vendit. Ai, sikurse  kujton Kapidani Ndue Gjon Marku dhe shkruan edhe 
studiuesi Idriz Lamaj për këtë  cështje, i thotë se: “Ndue i dashtun, sot 
fillon nji kthesë e re në historinë  e Derës sonë, të Mirditës e Shqipnisë 
mbarë. Mbledh sa më shumë vullnetar e  fillo qëndresën kundër brigadave 
komuniste. S’kemi rrugë tjetër”. (Idriz  Lamaj, Vep. e cit., fq.102).   

Organizimi  i forcave politike dhe luftëtarëve nacionalistë bënë që një 
ditë Ndoja të  takohet me përfaqësuesit më të lartë të grupimeve nacionaliste 
të “Legalitetit” dhe “Ballit Kombëtar”, të  cilët gjatë përleshjeve të tyre 
të mëparshme kishin pësuar humbje në forca, por  që nuk iu dorëzuan 
komunistëve.  

Ata  tashmë kishin arritur në Veri të Shqipërisë. Udhëheqësi i Organizatës “
Balli  Kombëtar” patrioti Mit’hat Frashëri dhe drejtuesi i “Legalitetit” 
Abaz Kupi,  kishin mbërritur në shtëpinë e Gjon Fushës në Bulger të 
Mirditës. Mit’hat  Frashëri, që mbetet në Mirditë, sëbashku me ballistët e tjerë 
shkojnë në Sh’Pal,  ku i pret Ndue Gjomarku atë natë dhe të nesërmen i 
përcjellë me besnikët e tij  për në Shkodër. Me shërbestarin e kombit Mirt’hat 
Frashërin (i biri i patriotit  të flaktë të Rilindjes Kombëtare Abdyl Frashërit), 
Ndoja do të ketë edhe takime  të tjera dhe bashkëpunime të frytshme në 
luftën e rezistencës kundër komunizmit  në Shqipëri, Europë dhe ShBA.  

Ngjarjet  asokohe zhvilloheshin me shpejtësi. Si gjithnjë truri dhe kryet e 
lëvizjes  antikomuniste mbetën në Veri të Shqipërisë me seli në Mirditë. 
Nga ana e tjetër  Dr. Mark Gjonmarkaj, me të gjithë forcat vullnetare që 
kishte nën kontroll, duke  mos u demoralizuar më 26 nëntor 1944 len qytetin e 
Shkodrës dhe merr rrugën  drejt malëve të Veriut. Tashmë Ndoj me 
bashkëluftëtarët e tij për pesë muaj në  shi e dëborë, luftojnë pa u mposhtur me të gjithë 
brigadat partizane të  drejtuara nga Mehmet Shehu me urdhër direkt të 
gjeneralit e komandantit asokohe  Enver Hoxha.  

Forcat  e brigadave komuniste, duke pasë ushtri të madhe në numër dhe të 
armatosur mirë  pushtojnë krahinën e Lumes dhe Lurën, duke iu afruar shumë 
pranë trevave të  Mirditës. Forcat nacionaliste, të drejtuar nga Ndue Gjonmarku 
gjenden para një  rrethimi shumë të vështirë, kur brigadat komuniste 
sulmojnë në tre drejtime  menjëherë, pa i dhënë mundësi nacionalistëve që të 
organizohen mirë. Në këtë  situatë të rëndë të krjuar, sikurse kujton Kapidan 
Ndoj, asokohe nuk i mbeti  asgjë tjetër vecse të ngujohet në Sh’Pal. Kështu 
fillon një luftë e ashpër midis  komunistëve, që kërkonin të gjunjëzonin e 
pushtoin me dhunë krenarinë e  historisë së lavdishme të Mirditës dhe 
nacionalistëve, që kërkonin të mbronin  vlerat demokratike dhe lirinë e popullit nga 
një robëri internacionalistëve  proletarë, që ishin për një botë pa Zot dhe 
robëri, nata e zezë e së cilës  filloi më 29 nëntor 1944 në tërë Shqipërinë.  
 

Megjithë  rezistëncën e madhe për tre ditë me radhë, duke parë edhe humbjet 
e mëdha në  radhët e forcave nacionaliste Ndue Gjomarkaj jep urdhër për 
tërheqje në drejtim  të Shkodrës, një qendër e madhe e rezistencës 
antikomuniste. Kapidan Gjoni, Dr.  Marku dhe Ndoj takohen dhe zhvillojnë bisedën e 
fundit për planin e ri që kishte  menduar Dr. Marku. Kështu, ai kishte vendosur 
sipas logjikës së tij të  shëndoshë, që i ati Gjon Marka Gjoni dhe vëllai i 
tij i dytë Ndoja, duhet të  largoheshin nga Atdheu, me arsyetimin, se nuk 
duhet të shuhet dera e tyre nga  përpjekjet luftarake që do të bëhen me forcat 
komuniste. Vërtetë e dhimbshme,  por e domosdoshme kjo zgjidhje e menduar 
shumë mirë nga Dr. Marku, të cilën pas  9 dekadave mbi supe Kapidani Ndue 
Gjonmarku e kujton me dhimbje, kur flet për  momentin e ndarjes me antarët e 
tjerë të familjes. Ka qenë pikërisht Kisha e  Kastratit në Malësi të Madhe, kur 
Ndoj ka shtrënguar dorën për herë të fundit me  Dr. Markun.   

At  e bir nisën prej Kastratit në Tuz, Kolashin, Vishegrad, Sarajevë, 
Zagreb, në  Vjenë, Linz dhe në Insbruk, në një dimër të ashpër dhe nën breshërinë 
e  bombardimeve të shpeshta nga forcat e aleatëve. Nga qëndrimi për disa 
ditë në  Insbruk me një makinë udhëtojnë drejt Italisë, duke kaluar në “Passo 
di Resia”  afër kufirit të Zvicrës. Për pesë muaj ata qëndruan në Merano 
deri në gusht të  vitit 1945 dhe më pas morën drejtimin drejt Romës, që mbetet 
edhe stacioni i  fundit i tij.  

Me  të mbërritur në Perëndim (Itali), Kapidani Ndue mendoi për të bashkuar 
forcat  nacionaliste dhe antikomuniste, për të hedhë bazat e krijimit të një 
organizate  të mirëfilltë politike kundër rregjimit të kuq të Tiranës 
zyrtare, që po e  zhyste popullin në mjerim. Fryt i këtyre përpjekjeve është edhe 
krijimi i  partisë politike me emrin  “Bloku Kombëtar Indipendent” në 
vitin  1946 e cila do të ketë jetëgjatësi deri me përmbysjen e komunizmit në 
Shqipëri  më 13 dhjetor 1990, duke i qëndruar me dinjitet deri në fund, ku e 
mbylli me  nderë e njerëzi.  

Gjatë  vitit 1948, në bashkëpunim me aleatët perëndimore anglo-amerikanë, 
Kapidanit  Ndue i paraqitet rasti për të dërguar vullnetar për të përmbysur 
komunizmin në  Shqipëri, duke krijuar në këtë mënyrë Komitetin Kombëtar “
Shqipnia e Lirë”, ku  bënin pjesë shumë antarë të Blokut.  

Në  lidhje me këtë mision Kapidani kujton: “Në pikëpamje morale ishem 
kryenalt,  tue marrë në konsiderim luftën kundër rregjimit komunist, vendosa me 
ftue dy  luftarë besnikë të cilët pranuen pa kurrfarë kundërshtimi. Kështu 
filloi  ndërmarrja e jonë kundër rregjimit komunist në Shqipni”.  

Bloku  bëri hapin e parë dhe ruajti linjën e përpjekjeve qëllimmirë për të 
bërë  bashkimin e të gjithë forcave antikomuniste shqiptare në mërgatë, që 
ishin ndarë  dysh në Komitet dhe jashtë Komitetit. Kjo inisiativë synonte 
afrimin e grupeve  të ndryshme dhe harmonizimin më të plotë e të qartë të 
veprimtarisë së tyre në  dobi të atdheut dhe në një front të përbashkët kundër 
komunizmit. Mirëpo rruga e  nisur nuk ishte e kollajt mbasi fillojnë polemikat 
dhe pengesat ndaj inisiatorit  të saj mirditor.  

Përpjekjet  e Kapidanit Ndue Gjonmarkut hasin në pengesë, për mospranimin e 
tij në Komitetin  e parë nga ana e përfaqësuesve të organizatës Balli 
Kombëtar, që zotëronte  asokohe të gjitha postet e organizatave. Ndërhyrja 
energjike e diplomacisë  angleze dhe amerikane (ku përfaqësuesit amerikanë 
këmbëngulën që Kapidani të  pranohet pa kushte), bëri të mundur që të zgjidhet ky 
problem dhe kështu  Kapidani i Mirditës bëhet një ndër drejtuesit e 
Komitetit, falë kulturës së  shëndoshë perëndimore, vizionit largpamës për të 
ardhmen, origjinës me emër  shumë të mirë të familjes nga ai vinte, kontributi me 
armë në dorë që kishte  dhënë drejtpërdrejtë kundër komunizmit etj.  

Ndue  do të ketë takime të rëndësishme në Itali, me ushtarakë të lartë 
italianë,  sikurse ishte admirali i marinës italiane zotin Talarigo dhe të 
misionit  anglo-amerikan, përfaqësues të lartë të Ministrisë së Jashtme Italiane. 
  

Takime  të tjera ka pasur edhe me z. Herbert, një përsonalitet i njohur 
britanik për  çështjen shqiptare, amerikanin z. Mc Lean etj. Gjithashtu Ndoj 
këmnguli, që në  këtë Komitet duhet të përfshihet patjetër edhe intelektuali i 
shquar ing. Xhafer  Deva, mbasi ai ishte një njeri me influencë të madhe në 
Kosovë dhe në malësitë e  Shqipërisë politike. Kapidan Ndoj, ka organizuar 
hedhjen e parashutistëve të  grupit të ing. Xhafer Devës në Shqipëri.  

Kapidani  kishte dhe ruan ende sot një respekt të veçantë për atdhetarin e 
flaktë Mit’hat  Frashëri. Për figurën dhe veprën e tij Kapidani flet me një 
admirim të vecantë,  për arsye sikurse thotë se “ishte nji njeri me nji 
prestigj të naltë kombtar  dhe pinjoll i nji familje me merita të mëdha atdhetare
”.   



*    *   *   



Duhet  venë në dukje se gjithnjë shqiptarët në mërgatë nuk kanë gjetur 
gjuhën e  bashkëpunimit të përhershëm me njeri tjetrin dhe grupin apo partinë, 
ku bënin  pjesë, çka ka sjellë për pasojë edhe mungesë serioziteti dhe 
besueshmeri nga ana  e qeverive perendimore dhe asaj amerikane për krijimin pse jo 
më pas të një  qeverie paralele në azil, që me përmbysjen e komunizmit në 
Shqipëri, do të  kishin marrë frenat e pushtetit në dorë.  

Kështu  është vepruar shpesh herë me shtetet e tjera ish-komuniste apo 
diktatoriale  asokohe. Kjo shpiegon edhe një nga arsyet pse komunizmi u rrëzua i 
fundit në  Shqipëri dhe se populli duhet t’i besonte e mbështeste më shumë 
forcat  nacionaliste se sa fjalët e bukura të ideologjisë ateisto-komuniste 
mbi kurrizin  e së cilit ra shtypja, varfëria, mjerimi, që zgjati për 50 
vjet me radhë.  

Në  vitin 1956 Kapidani Ndue Gjonmarku hap familje të re, duke u martuar me 
 zonjushën romane Maria Teresa Agustini, një vajzë e diplomuar në gjuhët  
frëngjisht dhe anglisht në Universitetin Internacional “PRO DEO” në Romë.   

Çifti  i ri do të gëzohet me lindjen e tre vajzave Kristina, Bardha, 
Aleksandra dhe  Gjoni djali i vetëm, që ruan emrin e gjyshit të vet shumë të 
mirënjohurit  Kapidanit Gjon Marka Gjonit.  

Kapidan  Ndue u interesua qysh në fillim të shkollojë fëmijët në të gjitha 
nivelet.  Kështu vajzat dhe djali mbasi përfundojnë shkollën e mesme, 
ndjekin dhe  përfundojnë me rezultate shumë të larta kolegjet më të njohura në  
ShBA.   

Me  vdekjen e prindërve të gruas së Kapedanit dhe të babait të tij 
Kapidanit Gjon  Marka Gjoni, në vitin 1966, familja e tij emigrojnë në ShBA. Edhe 
këtu fillon  një etapë e re e lëvizjes antikomuniste, ku aktiviteti i tij 
zgjerohet dhe  respekti për kontributin e tij rritet edhe më shumë kur zgjidhet 
si Kryetar i  Blokut dhe për vetë faktin tjetër, se ai tashmë është 
trashëgimtar i Derës si  Kapidan i Mirditës, krenari dhe nder të cilën e mbajti deri 
në moshën 97-vjecare  ku ai kaloi në amshim.  

Në  New York Kapidani humb bashkëshorten, dhimbje e cila, nuk e mposht në 
luftën  kundër komunizmit. Veprimtaria e Kapidanit është shumë e madhe me 
shkrime  publicistike në organet zyrtare të Blokut, gazetat: “L’Albanie Libre” 
dhe  “Lajmëtari i të Mërguemit”, që asokohe botoheshin në New York dhe  
Rome.   

Famlja  do të ruajë marrëdhënie shumë të mira me klerikët katolikë 
shqiptarë në  emigracion, një traditë e trashëguar edhe nga të parët e kësaj Dere 
brez mbas  brezi dhe shekuj pas shekujve në Mirditë.  

Kështu  qysh në Itali, ruajti lidhje të ngushta me atdhetarët e 
antikomunistët  konseguentë, studiesin e meshtarin e palodhur në “Fe-Atdhe e Përparim” 
At Daniel  Gjecaj OFM dhe bashkëvendasin e bashkemigrantin, klerikun e 
nderuar në të gjithë  komunitetin shqiptaro-amerikan, nacionalistin e madh, që 
luftoi me pushkë e  pendë, themeluesin e Kishës së parë shqiptare në ShBA, të 
nderuarin e  respektuarin Dr. Mons. Zef Oroshin (1912-1989).   

Gjatë  këtyre viteve, ai po merret me saktësimin e disa interpretimeve të 
gabuara, që  janë bërë gjatë kohëve të ndryshme veprës së At Shtjefen Kryeziu 
Gjecovit me  titull: “Kanuni i Lekë Dukagjinit”, të cilin e ka në 
dorëshkrim dhe shumë  dorëshkrime të tjera që priten së shpejti të dalin në botim. 
Fryt i këtyre  hulumtimeve serioze është edhe botimi në vitin 2002 në New 
York të veprës së  parë me titull kuptimplotë: “Mirdita Dera e Gjomarkut Kanuni”
.  

Ajo  që më nxiti si shtysë, qysh në fillim edhe të vetë titullit të 
shkrimit tim:  “Mirdita krenaria dhe lavdia e dinastisë së Derës të Kapidanit”, 
është  vetë historia e pasur e Mirditës dhe Derës së Kapidanit bijtë e nderuar 
të së  cilës njeri mbas tjetrit bënë një epokë të lavdishme gjatë shekujve. 
Ata  sëbashku plotësojnë njeri-tjetrin dhe janë dy anë të së njëjtës 
medalje të çmuar  në xherdanin e pasur të historisë së popullit shqiptar.  


Tomë  Mrijaj  


New  York, 4 Janar 2011