"Otomania" në rritje në Turqi

agim recebi <[email protected]> Thu, 20 Oct 2011 22:55:47 +0000
Newsgroups	gmane.politics.region.albania.shqiperia
Message-ID	<[email protected]>
"Otomania" nÃ« rritje nÃ« Turqi17/10/2011NdÃ«rsa interesi i rinovuar nÃ« kulturÃ«n dhe historinÃ« otomane mund tÃ« jetÃ« komercializim pÃ«r disa, ai jep gjithashtu njÃ« pikÃ« reference pÃ«r politikÃ«n e jashtme turke dhe politikat e brendÃ«shme.Nga Menekshe Tokjaj pÃ«r Southeast European Times nÃ« Stamboll -- 17/10/11NjÃ« shembull i "otomanisÃ«" Ã«shtÃ« kremtimi vjetor i pushtimit tÃ« Stambollit nÃ« 1453. [Reuters]"Otomania", interesimi masiv nÃ« gjithÃ«shka otomane, Ã«shtÃ« bÃ«rÃ« njÃ« prirje e re nÃ« Turqi gjatÃ« nja dy viteve tÃ« fundit. Dukuria nuk Ã«shtÃ« parÃ« vetÃ«m nÃ« popullaritetin e serive televizive tÃ« tilla si "Shekulli i MadhnueshÃ«m" qÃ« pÃ«rshkruan jetÃ«n e Sulejman MadhÃ«shtorit dhe haremin e tij.Ajo paqyrohet gjithashtu nÃ« shitjet nÃ« rritje tÃ« librave mbi historinÃ« otomane, bizhuteritÃ« me stilin otoman, ekspozita
 t muzeale, restaurimin e ndÃ«rtesave otomane dhe kaligrafisÃ«.NdÃ«rsa moda ka njÃ« farÃ« dimensioni komercial nÃ« tÃ«, trashÃ«gimia otomane e TurqisÃ« mund tÃ« jetÃ« nÃ« gjendje tÃ« japÃ« njÃ« pikÃ« referimi pÃ«r diplomacinÃ« e saj paravepruese rajonale, zgjerimin e tregjeve dhe kapÃ«rcimin e ndarjeve tÃ« brendÃ«shme brenda shoqÃ«risÃ«.Sipas Zejnep Ertug, qÃ« mÃ«son historinÃ« e kulturÃ«s otomane nÃ« Universitetin e Stambollit, ka dy burime kryesore pÃ«r kÃ«tÃ« interes tÃ« rritur."I pari Ã«shtÃ« kÃ«rkimi pÃ«r njÃ« identitet nga njÃ« shoqÃ«ri e cila Ã«shtÃ« mishÃ«ruar tepÃ«r nÃ« kulturÃ«n evropiane, ndÃ«rsa i dyti Ã«shtÃ« njÃ« borgjezi e vonuar qÃ« po bÃ«het gjithnjÃ« mÃ« e pasur dhe kureshtare rreth mÃ«nyrÃ«s aristokratike tÃ« jetÃ«s."MegjithatÃ«, ekspertÃ«t nuk e shohin kÃ«tÃ« prirje si njÃ« lÃ«vizje larg ideologjisÃ« Kemaliste tÃ« shtetit qÃ« kÃ«rkont
 e ta shkÃ«puste veten nga e kaluara e tij otomane nÃ« periudhÃ«n e herÃ«shme tÃ« republikÃ«s. MÃ« sÃ« shumti, prirja e re Ã«shtÃ« njÃ« pasqyrim i ndryshimeve nÃ« atÃ« se si populli e sheh kulturÃ«n otomane.SiÃ§ shpjegon profesori i Universitetit Kemerburgaz, Emre Alkin, deri sÃ« fundi, njerÃ«zit mÃ«soheshin se perandoria otomane ishte thjeshtÃ« njÃ« organizatÃ« shtetÃ«rore."MegjithatÃ«, pÃ«kundÃ«r tÃ« gjitha heqjeve tÃ« detyruara dhe kujtesave kundÃ«rshtuese, u bÃ« e qartÃ« se otomanizmi Ã«shtÃ« nÃ« fakt njÃ« kulturÃ« jetese, qÃ« mbulon njÃ« rang tÃ« gjerÃ« fushash nga veshjet te stili i jetÃ«s, nga gatimi te bizhuteritÃ« dhe dekorimi," i tha ai SETimes.Prirja ka shpÃ«nÃ« nÃ« njÃ« rritje tÃ« njerÃ«zve qÃ« janÃ« bÃ«rÃ« shumÃ« mÃ« krenarÃ« pÃ«r tÃ« kaluarÃ«n otomane.PÃ«r disa, "otomania" Ã«shtÃ« pakÃ« mÃ« shumÃ« se komercializimi i tÃ« kaluarÃ«s otomane
  tÃ« TurqisÃ«. [Reuters]"NÃ« fakt, pÃ«r njÃ« kohÃ« tÃ« gjatÃ« njerÃ«zit nuk ndiheshin mirÃ« tÃ« dÃ«gjonin se e kaluara e tyre qe e diskredituar. Por tani ata janÃ« aq tÃ« kÃ«naqur tÃ« dinÃ« se e kaluara e tyre nuk ishte aq keq; pÃ«rkundrazi, ishte madhÃ«shtore," tha Ertug.MegjithatÃ«, era otomane nuk mund tÃ« merret si njÃ« Ã§Ã«shtje monolite, por mÃ« shumÃ« Ã«shtÃ« e pÃ«rbÃ«rÃ« nga stade tÃ« ndryshme, disa nga ta tÃ« lavdishÃ«m, tÃ« tjerÃ« tÃ« shÃ«nuar nga mundja. Si rezultat, njerÃ«zit nuk mund vetÃ«m tÃ« jenÃ« krenarÃ« pÃ«r periudha tÃ« posaÃ§me tÃ« tÃ« kaluarÃ«s sÃ« tyre otomane me njÃ« lloj nostalgjie."NÃ« afat tÃ« gjatÃ«, kjo mund tÃ« Ã§ojÃ« nÃ« zhgÃ«njim kur dikush ju bÃ«n ju njÃ« pyetje tÃ« tillÃ«: Pra, pse pÃ«rfundoi njÃ« periudhÃ« e tillÃ« e lavdishme?" tha historiani Ahmet Kujas i Universitetit tÃ« Galatasarait.NdÃ«rsa disa ekspertÃ« si Kujas e 
 konsiderojnÃ« kÃ«tÃ« prirje si maturim tÃ« interesit gjatÃ« tre apo katÃ«r dekadave, tÃ« tjerÃ« shohin njÃ« dimension sipÃ«rfaqÃ«sor nÃ« tÃ«."Ndonse interesi nÃ« fushat e lidhura me perandorinÃ« otomane nuk Ã«shtÃ« ndÃ«rprerÃ« kurrÃ«, interesi i tanishÃ«m Ã«shtÃ« mÃ« tepÃ«r sipÃ«rfaqÃ«sor kur e krahason atÃ« me romanet nÃ« tÃ« kaluarÃ«n qÃ« diskutonin otomanizmin si njÃ« trashÃ«gimi politike," tha Selim Kuru, profesor i shoqÃ«ruar i studimeve turke e otomane nÃ« Universitetin e Uashingtonit.PÃ«r Kuru, interesi i manifestuar nÃ« seritÃ« e TV, modelet e mallrave nÃ« vendet e shitjeve dhe botimet me bazÃ« vizuale, janÃ« njÃ« mÃ«nyrÃ« e ringjallÃ«rimit tÃ« tregut vendas e ndÃ«rkombÃ«tar tÃ« TurqisÃ«."Ky interesim i fundit nÃ« tÃ« gjithÃ« atÃ« qÃ« Ã«shtÃ« otomane mund tÃ« shpjegohet mÃ« sÃ« shumti nga fakti se ky subjekt ka fituar vlerÃ« tÃ« madhe nÃ« eko
 nominÃ« e tregut," shpjegoi ai.Sipas Kuru, ky interes bazuar nÃ« fitimin vjen nÃ« dÃ«m tÃ« punÃ«ve historike gjatÃ« shekulli ttÃ« kaluar nga akademikÃ« tÃ« shquar, studjues e artistÃ«.MegjithatÃ«, trashÃ«gimia otomane mund t'i japÃ« TurqisÃ« njÃ« pikÃ« referimi nÃ« kryerjen e politikÃ«s sÃ« saj tÃ« jashtme dhe kapÃ«rcimin e problemeve tÃ« identitetit.Deputetja e AKP nga Kajseri, Pelin Gundesh Bakir tha se perandoria otomane ishte njÃ« pÃ«rzjerje e identiteteve dhe feve tÃ« ndryshme nÃ« Ballkan dhe nÃ« Lindjen e Mesme.Ministri i jashtÃ«m turk Ahmet Davutoglu (nÃ« mes), anÃ«tari boshnjak i presidencÃ«s sÃ« BiH Bakir IzetbegoviÃ§ (majtas) dhe myftiu i madh i BosnjÃ«s Mustafa Ã‡eriÃ§, nÃ« SarajevÃ«. NÃ« raste tÃ« shumta, Davutoglu ka kundÃ«rshtuar karakterizimin e politikÃ«s sÃ« jashtme tÃ« TurqisÃ« si neo-otomanizÃ«m. [Reuters]"Perandor
 ia otomane ishte njÃ« qendÃ«r tolerance, paqeje dhe stabiliteti politik gjatÃ« pesÃ« shekujve tÃ« ekzistencÃ«s sÃ« saj nÃ« Lindjen e Mesme dhe nÃ« Ballkan. Lidhur me kÃ«tÃ«, Ã«shtÃ« logjike se modeli otoman jap njÃ« referencÃ« pÃ«r politikat e TurqisÃ« nÃ« Lindjen e Mesme dhe Ballkan," tha ajo."Historia na tregon ne qartÃ« se Turqia ka potencial pÃ«r tÃ« luajtur njÃ« rol tÃ« madh nÃ« dekadÃ«n qÃ« vjen pÃ«r sigurimin e paqes, stabiliteti dhe properitetit ekonomik, jo vetÃ«m nÃ« Ballkan por gjithashtu nÃ« Lindjen e Mesme," tha Bakir.MegjithatÃ«, interesi i gjallÃ«ruar nÃ« trashÃ«giminÃ« otomane nuk Ã«shtÃ« njÃ« shtytje ataviste imperialiste, shpesh e quajtur si neo-otomanizÃ«m. PÃ«r mÃ« tepÃ«r, ajo vjen si njÃ« pasojÃ« logjike e ndryshimeve gjeopolitike dhe nevojave ekonomike tÃ« periudhÃ«s pas luftÃ«s sÃ« ftohtÃ«.Sipas Kujas, ajo qÃ« gab
 imisht Ã«shtÃ« quajtur si neo-otomanizÃ«m Ã«shtÃ« nÃ« fakt kÃ«rkim pÃ«r tregje tÃ« reja nÃ« afÃ«rsinÃ« e menjÃ«herÃ«shme tÃ« gjeografisÃ« sÃ« TurqisÃ«. "KÃ«shtu qÃ«, nuk Ã«shtÃ« njÃ« Ã§Ã«shtje e zgjerimit kulturor por mÃ« sÃ« shumti njÃ« dÃ«shirÃ« pÃ«r tÃ« zgjeruar Lebensraum-in (hapÃ«sira jetike) e vet ekonomik."Mustafa Akjol, njÃ« komentator politik turk, gjithashtu nuk e sheh atÃ« si njÃ« orvatje neo-imperialiste. "PÃ«rkundrazi, nÃ« se kuptohet nÃ« njÃ« mÃ«nyrÃ« tÃ« arsyeshme, ai mund tÃ« japÃ« njÃ« vizion premtues pÃ«r politikÃ«bÃ«rÃ«sit."Artikuj qÃ« kanÃ« lidhjePerandoria Otomane nÃ« KosovÃ« dhe librat shqiptare tÃ« historisÃ«
25/07/2011Ngritja e TurqisÃ« nÃ« Ballkan
11/07/2011Klinton vlerÃ«son pÃ«rpjekjet kundÃ«r terrorizmit tÃ« TurqisÃ« dhe masat shtrÃ«nguese tÃ« GreqisÃ«
18/07/2011Erdogani nxit pÃ«r tÃ« ardhme tÃ« pÃ«rbashkÃ«t tÃ« vendeve tÃ« Ballkanit
28/09/2011Serbia dhe BiH optimiste rreth kapitullit tÃ« ri nÃ« marrÃ«dhÃ«niet e tyre
30/04/2010PÃ«r Akjol, kur kujtohen lidhjet historike me Ballkanin dhe Lindjen e Mesme, "ka kurdoherÃ« njÃ« rrezik tÃ« mbi-idealizimit nÃ« qoftÃ« se nuk aplikohet nÃ« njÃ« mÃ«nyrÃ« tÃ« arsyeshme."NdÃ«rsaq disa e interpretojnÃ« politikÃ«n paravepruese tÃ« TurqisÃ« nÃ« Lindjen e Mesme si njÃ« zhvendosje e largim nga PerÃ«ndimi, Akjol nuk e sheh interesimin nÃ« trashÃ«giminÃ« otomane tÃ« TurqisÃ« si njÃ« kundÃ«rshtim tÃ« EvropÃ«s."Perandoria otomane kishte qenÃ« tashmÃ« njÃ« pjesÃ« e rÃ«ndÃ«sishme e politikave evropiane me aleancat qÃ« ajo ngriti me fuqitÃ« evropiane si Franca dhe MB. Pra, e kaluara otomane nuk mund ta pÃ«rjashtojÃ« EvropÃ«n ndonse rruga e anÃ«tarÃ«siomit nÃ« BE tÃ« TurqisÃ« nuk Ã«shtÃ« aq premtuese sot," shpjegoi Akjol.Ndoshta mÃ« me rÃ«ndÃ«si pÃ«r stabilitetin e brendshÃ«m, interesi i rinovuar nÃ« trashÃ«giminÃ« otomane mund tÃ«
  jetÃ« njÃ« hap pozitiv drejt rizbulimit tÃ« pluralizmit brenda shoqrisÃ« turke. "Me fjalÃ« tÃ« tjera, e kaluara otomane mund t'i japÃ« shoqÃ«risÃ« njÃ« referencÃ« tÃ« fortÃ« pÃ«r identifikimin e pÃ«rbÃ«rÃ«sve tÃ« ndryshÃ«m tÃ« saj, tÃ« tillÃ« si populli kurd, apo jo-muslimanÃ«t," tha ai.Kjo pÃ«rmbajtje Ã«shtÃ« autorizuar nga SETimes.com.