Monumentet, destinacionet joshëse turistike të Durrësit

     


_ADRESA_ 
(http://www.rilindjademokratike.com/RD%2018%20gusht/aktualitet.htm)   

_http://www.rilindjademokratike.com/RD%2018%20gusht/aktualitet.htm_ 
(http://www.rilindjademokratike.com/RD%2018%20gusht/aktualitet.htm) 
 
 


_ADRESA_ 
(http://www.rilindjademokratike.com/RD%2018%20gusht/aktualitet.htm)    
Aktualitet   































Turistët vendas dhe të huaj më së  shumti preferojnë të shëtisin, duke 
shfrytëzuar guidat e  shkruara
Intervistoi: Halil RAMA
 
 


Monumentet, destinacionet joshëse turistike  të Durrësit 

Monumentet arkeologjike të qendrës historike  të Durrësit mbeten 
destinacionet më të vizituara të qytetit antik. Pranë  Bulevardit "Epidamn", siç është 
emmërtuar kohët e fundit rruuga "Tregtare"  ndodhen disa nga dëshmitë më të 
rëndëisshme të historisë së qytetit gjatë  antikitetit dhe mesjetës.
Turistët vendas dhe të huaj që mbërrijnë në  Durrës më së shumti preferojnë 
të shëtisin, duke shfrytëzuar guidat e  shkruara ose fletëpalosjet që 
shpërndahen në kioskat e librave. Itinerari  arkeologjik që nis pranë Torrës 
veneciane vijon në muret mesjetare dhe në  Amfiteatrin 1900-vjeçar për të vijuar 
më pas pranë forumit rrethor dhe  termave antike. Pusi i Tophanes, Xhamia 
Fatih dhe Hamami Mesjetar, janë  disa nga monumentet e periudhës së vonë të 
mesjetës, të cilat së bashku me  Muzeun Etnografik plotësojnë mozaikun e 
trashgëgimisë kulturore të qytetit  më të lashtë që vazhdon të mbijetojë në 
brigjet e Adriatikut nga Vlora  deri në Trieste. 

Torra veneciane 

Torra veneciane është  ndërtuar në shekullin e 15-të dhe është një nga 
monumentet arkeologjike të  ruajtura më mirë në qytetin 3000-vjeçar. Ajo ka një 
lartësi prej 9 metrash  dhe një diametër prej 16 metrash, duke u bërë qendra 
e një sheshi të  vogël, pranë të cilit janë ngritur edhe bustet kushtuar 
dom Nikoll  Kaçorrit, Mujo Ulqinakut dhe kolonelit Tomson. Kulla është e 
pajisur me  frëngji të ngushta, me dritare të mbyllura me zgara hekuri. 

Kalaja  mesjetare 

Muret e kalasë mesjetare janë ruajtur pjesërisht dhe  janë rindërtuar disa 
herë që prej më shumë se 2000 vjetësh. Punimet për  ngritjen e mureve kanë 
qenë të lidhura edhe me tërmetet që kanë goditur  disa herë qytetin. Tashmë 
mund të shihen vetëm 250 metra trakte nga muret  e ringritura, veçanërisht në 
kohën e sundimit të perandorit Anastas, me  origjinë nga Durrësi. Mjaft 
interesante janë edhe portat e kalasë, nga të  cilat kanë mbetur të plota vetëm 
dy prej tyre, që vazhdojnë të  shfrytëzohen edhe sot nga banorët. 

Amfiteatri antik  

Amfiteatri i Durrësit është zbuluar në vitin 1966 nga arkeologu i  njohur 
Vangjel Toçi. Ai është monumenti më i madh i antikitetit që është  gjetur në 
vendin tonë. Amfiteatri është ndërtuar nga ndërtuesit ilirë në  kohën e 
perandorit romak Adrian. Deri tani është zbuluar më shumë se  gjysma e 
sipërfaqes së tij si dhe galeritë dhe shkallaret. Duke  shfrytëzuar terrenin, 
ndërtuesit gjysmën e tij e kanë ngritur në kodër dhe  gjysmën në pjesën fushore. Në 
shekullin e 5-të, kur u vendos ndërprerja e  ndeshjeve mes gladiatorëve, 
përfundoi edhe shkëlqimi i Amfiteatrit, në të  cilin u ngritën edhe kishëza të 
periudhës bizantine. 

Forumi  rrethor 

Sheshi me diametër rreth 40 metra rrethohet pjesërisht nga  portiku, që 
është dëmtuar në pjesën e tij më të madhe. Arkeologët dhe  studiuesit ende nuk 
kanë përcaktuar destinacionin e monumentit, që  mendohet se ka shërbyer si 
treg ose si vendtakimi i banorëve.  

Termat antike 

Termat e periudhës antike ndodhen pranë  forumit rrethor, në të njëjtën 
zonë ku është ngritur në vitin 1964 Teatri  "Aleksandër Moisiu". Nga pjesa e 
tyre e ruajtur dallohen "caldariumi"  (salla me ujë të nxehtë), e cila është e 
shtruar me pllaka mermeri të zi  dhe të bardhë të kombinuara në formë 
gurësh shahu. Termat kanë pasur edhe  ambiente të tjera si "tepidariumi" (salla 
me ujë të vakët), "frigidariumi"  (salla me ujë të ftohtë), etj. 

Hamami mesjetar 

Monumenti i  shekullit të 18-të ndodhet pranë Bulevardit "Epidamnus". Ai 
është  restauruar në mesin e viteve '80 të shekullit të kaluar. Përbëhet prej 
tre  mjedisesh. Në qendër ndodhet mjedisi i zhveshjes dhe dhoma mbulohet nga 
 nje kupolë sferike (origjinalja është prishur), e cila ka lartësi 5.80  
metra nga dyshemeja. Në mesin e gjysëmsferës janë vendosur 12 dritare  shumë 
të vogla. Dyshemetë e dhomave të tjera ngroheshin me avull nëpërmjet  
tubacionesh që dilnin nga furra, që ndodhet në anën e prapme të banjës.  

Xhamia Fatih 

Xhamia është ndërtuar në rrënojat e një  bazilike mesjetare. Portiku dhe 
minarja datojnë të një periudhe më të  vonë. Xhamia Fatih që nga banorët quhet 
ndryshe edhe xhamia e vogël  mendohet të jetë ndërtuar në vitet 1502-1503, 
si një nga ndërtimet e para  pas pushtimit osman. Rikonstruksioni i fundit i 
saj është realizuar në  vitin 2010. 

Pusi i Tophanes

Pusi mesjetar ndohet 300 metra  larg qendrës së qytetit dhe është 
restauruar nga Atelieja e monumenteve në  vitin 2005. Monumenti mesjetar, i cili për 
disa shekuj me radhë kishte  shërbyer si burim uji për lagjet qendrore të 
Durrësit, ka rimarrë pamjen  që ka sot, duke kopjuar një kartolinë të vitit 
1916. Kollonat dhe pjesët e  pusit janë rivendosur në hapsirën prej 25 metra 
katrore, së bashku me disa  objekte të tjera me interes historik. 

Muzeu Etnografik  

Muzeu është vendosur në ambientet e shtëpisë karakteristike  durrsake, aty 
ku ndodhet shtëpia muze e Aleksandër Moisiut, e gjysmës së  dytë te 
shek.XIX. Në mjediset e saj janë ekspozuar objekte origjinale të  mjeshtrisë 
artizanale të banorëve të Durrësit e të rrethinave të tij.  Përmban koleksion të 
pasur të veshjeve popullore të trevës etnografike të  kësaj zone të Shqipërisë 
së Mesme, si dhe punime artizanale në material  leshi, mëndafshi, pambuki, 
briri, bakri e guri. Në rrethin e Durrësit  përfshihet një pjesë e krahinës 
së madhe etnografike të Shqipërisë së  Mesme. Ka tradita për poçerinë, 
peshkimin, ndërtimin e anijeve etj.  

Gëzim KABASHI 



Festivali Ndërkombëtar  Veror i filmit starton më 26 gusht

Edicioni i 5-të i  Festivalit Ndërkombëtar veror të filmit përveç Durrësit 
do të "ndalojë"  edhe në qytetet e Tiranës, Vlorës, Pogradecit dhe Sarandës. 
Anila Varfi,  organizatore e këtij Festivali të njohur, tha për ATSH-në se, 
ky edicion  do të zhvillohet nga 26-30 gusht, kryesisht në qytetin 
bregdetar, dhe  është organizuar në bashkëpunim me festivale të tjerë në SHBA, 
Bullgari,  Rumani, Egjipt, Itali dhe Portugali, me të cilët ka themeluar 
organizmin  "Festival network". Sipas organizatores Varfi, filmat fitues të  
festivaleve të Durrësit do të shfaqen edhe në edicionet pasardhës të këtij  
networku.
Mbrëmjet e këtij festivali do t'i kushtohen jo vetëm filmave  konkurues, 
por edhe "Mikut të Nderit", kinemasë dhe kulturës frankofone.  Filmi që do të 
ngrejë siparin e festivalin në Amfiteatrin e Durrësit do të  jetë "Les Bien 
-Aimes" nga Christophe Honore, tha më tej Anila Varfi,  drejtore e 
Festivalit. Një program me tre filma të tjerë do të përcjellë  kulturën 
kinematografike franceze edhe në ditët e tjera të këtij  edicioni.
Gjashtë filma, produksione evropiane të viteve të fundit, do  të konkurojnë 
në seksionin "Vizione Bashkëkohore", duke synuar  "Gladiatorin e artë" për 
filmin më të mirë si dhe çmimet për regjinë,  aktorin dhe aktoren më të 
mirë. Presidente e Jurisë do të jetë Alison  Frank, kritike e njohur britanike. 
Nuk do të mungojnë edhe në këtë edicion  konkurimet për Filmin më të mirë 
ballkanik, Çmimi i Publikut dhe Çmimi i  Kritikës (FIPRESCI).
Amfiteatri i hapur romak, 2800-vjeçar, i rrethuar  nga Deti Adriatik, është 
një sfond spektakolar për ceremonitë magjepëse të  Çmimeve të Argjendta të 
Durrësit, të cilat nderojnë regjisorë, aktorë  aktore, figura në zë të artit 
kinematografik, të cilët kanë dhënë  kontribute të rëndësishme për 
kinemanë. Çmimi është krijuar nga skulptori  i famshëm shqiptar Prof. Sadik Spahia 
dhe prodhuar ne Itali nga "Argenti  Preciozi".
Pjesëmarrja në edicionet e kaluara e yjeve dhe legjendave të  kinemasë 
botërore si, Francis Ford Coppola, Claudia Cardinale, Fanny  Ardant, Nik Powell, 
Rade Serbedzija, Lech Majewski, Kryzstof Zanussi, Jiri  Menzel, Jan Harlan, 
Enrico Lo Verso, Maia Morgenstern, Paolo Sorrentino,  etj., e kanë bërë 
mjaft popullor Festivalin Ndërkombëtar të filmit që  organizohet në Durrës për 
të pestin vit radhazi.

Kukës, vendburimet  minerare si mall pa zot

Në Qarkun e Kukësit shumë prej galerive  nëntokësore u mbyllën dhe u 
taposën nga specialistët, jo vetëm për të  mbrojtur pasurinë minerare nga 
shpërdorimet, por për të mbrojtur edhe  jetën e banorëve përreth. Por, me rritjen e 
kërkesës për kromin, ato u  rihapën nga persona privatë, kryesisht banorë të 
fshatrave afër që u  "vetemëruan" edhe pronarë të këtyre vendburimeve 
minerare, aq sa nisën të  punësonin punëtorë nga fshatra të tjerë aty pranë. Kjo 
"lukuni" pronarësh  në përpjekje për të fituar sa më shumë i kthyen galeritë 
e kromit në  miniera fitimi, paçka edhe me pasoja të rënda për jetën e 
njeriut. Mjafton  të përmendim faktin se, vetëm gjatë vitit të kaluar humbën 
jetën në këto  galeri të Qarkut të Kukësit 11 persona, mes të cilave një grua, 
në Kam  Tropojë. "Gjatë këtij viti nuk kemi aksidente, ndërsa ato që kanë 
ndodhur  janë në galeri që nuk shfrytëzohen nga firma të licencuara", thotë  
përgjegjësi i zyrës Rajonale të Kontrollit shtetëror, Sokol Bela.
Në  këto kushte, kur mungon plotësisht kontrolli në këtë pasuri kombëtare  
është e pakuptueshmë neglizhenca e kontrollit të galerive të rivëna në  punë 
nga persona privatë e të paautorizuar, apo nga persona që vetëquhen  
pronarë e punësojnë në nëntokë punëtorë krejt të pakualifikuar. Ky  realitet është 
i njohur, ndërsa neglizhohet nga strukturat kontrolluese të  shtetit. Një 
gjë e tillë u jep me tepër siguri të ashtuquajturve pronarë,  të cilët as nuk 
të lënë t'u afrohesh galerive ku punojnë punëtorët që kanë  pajtuar.
Në Qarkun e Kukësit, numri i firmave që punojnë për  shfrytëzimin e 
mineraleve është 74, por akoma më i madh është numri i  firmave të palicencuara, të 
të ashtuquajturve pronarë të tokës, ku ndodhen  galeritë, që grumbullojnë 
kromin dhe ua shesin firmave të licencuara. Për  eliminimin e kësaj dukurie 
mjaft negative dhe me pasoja për jetën e  njeriut është e domosdoshme forcimi 
i zbatimit të rregullave nga biznesi  privat dhe kontrolli i vazhdueshëm i 
shfrytëzimit të të gjitha gelerive  nëntokësore.

Elbasan, kampet verore, mbresëlënëse për  fëmijët

Fëmijë të shtresave të ndryshme në qytet, për të pestin vit  radhazi kanë 
pasur mundësinë që të njihen me njëri-tjetrin në kampe verore  ngritur nga 
Bashkia e Elbasanit në bashkëpunim me OJQ të ndryshme si,  "Terre des Homes", 
"UNDP", "Qendra për Bashkëpunim Ndërkombëtar", etj.  Edhe këtë javë të tretë 
të muajit gusht, fëmijët vazhdojnë të shkojnë dhe  të argëtohen në kampet 
verore ngritur për ta, të quajtur "Sot për të  ardhmen". "Aktivitetet 
ndërgjegjësuese, të zgjedhura me kujdes, i dhanë  mundësinë fëmijëve të mësonin më 
shumë rreth të drejtave të tyre, sigurisë  vetiake, rreziqeve dhe 
kërcënimeve të mundshme si edhe rreth rëndësisë për  të ndihmuar njëri-tjetrin. Kampi 
veror ofroi një atmosferë zbavitëse për  fëmijët, për të luajtur, për t'u 
takuar me miqtë e vjetër dhe për të bërë  miq të rinj, për të zhvilluar 
përvoja të reja etj", thotë Nadire Kreka,  koordinatore e kampit veror. Nëpërmjet 
aktiviteteve të tilla si, lojëra  psiko-sociale dhe orë edukuese, fëmijëve i 
është dhënë mundësia të  përparojnë në mënyrë të qenësishme si nga ana 
sociale, ashtu edhe nga ajo  akademike. "Më pëlqeu shumë kampi, mësuam gjëra të 
reja, lojëra të reja",  thotë Alisa, e cila u largua nga kampi në datë 15 
gusht, duke i lënë  radhën fëmijëve të tjerë të argëtohen në këtë aktivitet. 
Sipas kreut të  Bashkisë, Qazim Sejdini, "aktivitetet verore përbëjnë një 
mundësi për të  ndërtuar një sistem mbështetje për fëmijët në mënyrë që ata të 
kuptojnë se  nuk janë vetëm".
Kampi veror në qytetin e Elbasanit u quajt "Ylli i  Dëshirave" dhe përcjell 
mesazhin se aktivitetet verore janë një qasje  gjithpërfshirëse, duke 
mësuar rreth shpresave, pritshmërive, kulturave dhe  traditave, rreth ndryshimeve 
dhe të përbashkëtave.  


Agjencia  Publike e Akreditimit, promovuese dhe garantuese e cilësisë në 
Arsimin e  Lartë

Në universitetet shqiptare, 155 programe të  akredituara

Drejtori i Agjencicë Publike të Akreditimit të  Arsimit të Lartë, 
Prof.Dr.Avni Meshi, shprehet për rolin e kësaj agjencie  si promovuese dhe garantuese 
e cilësisë në Arsimin e Lartë. Ai bën të  ditur se, procesi i akreditimit 
të Arsimit të Lartë në Shqipëri ka një  ecuri normale.

-Procesi i akreditimit të universiteteve dhe  shkollave të larta 
universitare është një domosdoshmëri. Cila është ecuria  e këtij procesi në vendin 
tonë?

Shqipëria ka bërë një hap të  rëndësishëm në aspktin e masivizimit të 
Arsimit të Lartë që do të thotë se  70-80% e maturantëve tashmë kanë mundësi të 
shkollohen në auditorët e  institucioneve të Arsimit të Lartë (Universitete, 
Akademi, Shkolla të  larta, Kolegje). Të rinjve shqiptarë tashma u ofrohen 
950 programe  mësimore në nivelet bachelor, master profesional, master 
shkencor dhe  doktorata, programe këto që kanë detyrimin ligjor për t'u hapur dhe  
zbatuar, duke respektuar me rigorizitet kërkesat e kartës së Bolonjës. Kjo  
arritje, përkundër me kontestimet e disa kritizerëve dhe skeptikëve,  
përbën zhvillim pozitiv për Arsimin e Lartë në Shqipëri për t'ju qasur  
eksperiencave më të mira të vendeve të Bashkimit Europian ku ne po  përpiqemi që me 
dinjitet të realizojmë ëndrrën e kahershme të shqiptarëve  që jo vetëm 
gjeografikisht, por edhe politikisht dhe ekonomikisht të jemi  pjesë e integruar e 
saj. 
Tashma, sfida që kanë përpara institucionet e  Arsimit të Lartë, është 
cilsia. Kjo sfidë lidhet me të kaluaren, kërkon  angazhim maksimal të përditshëm 
dhe platformë vizionare për të ardhmen.  Për kushtet e masivizimit të 
përmendur më lart, e rëndësishme është që ne  duhet të sigurojmë jo vetëm rritje 
të cilësisë, por edhe që grafiku i  kësaj rritje të ketë pjerrësi sa më të 
madhe. Janë institucionet e Arsimit  të Lartë ato që prodhojnë cilësi, por 
janë po ato të cilat duhet të jenë  të interesuara të ballafaqojnë vazhdimisht 
performancën e tyre me  standartet cilësore që edhe këto vetë ndjekin 
trajektore dinamike. Eshtë  qeveria dhe Ministria e Arsimit dhe Shkencës që me 
aktet ligjore dhe  nënligjore krijojnë hapësira, frymëzojnë dhe nxisin 
cilësinë në arsimimin  e rinisë shqiptare. Eshtë Agjencia e Akreditimit të Arsimit 
Lartë që  nëpërmjet procedurave ligjore mundëson garantimin e cilësisë në 
Arsimin e  Lartë. Janë "miniagjencitë" e ngritura në institucionet e Arsimit 
të Lartë  që ndjekin ecurinë e parametrave dhe standardeve cilësore. Ndër të 
gjitha  këto subjekte, janë institucionet e Arsimit të Lartë përgjegjësit 
kryesor  dhe direkt të produktit cilësor, pra të studentëve cilësorë, të 
gatshëm  për të hyrë me dinjitet në tregun e punës. Kështu institucionet e 
Arsimit  të Lartë kanë jo vetëm detyrim ligjor, por edhe moral e shoqëror që të  
jenë pjesë e procesit të akreditimit të tyre, proces ky i cili ka synim  
vlerësimin e cilësisë dhe përshpejtimin e rritjes së saj.
Procesi i  akreditimit të Arsimit të Lartë në Shqiperi ka një ecuri 
normale. Janë  akredituar 155 programe (87 bachellor, 22 master profesional dhe 46 
master  shkencor). Janë në proces akreditimi 45 programe. Ndërsa me 
akreditimin  institucional janë ballafaquar me këtë proces 25 institucione të 
Arsimit  të Lartë. 602 programe të Arsimit të Larte publik kanë detyrin ligjor të  
fillojnë procedurat për vlerësim e akreditim në vitin 2013. Duhet të  
shpreh konsideratën më të lartë për Universitetin Politeknik, i cili ka  filluar 
procedurat për akreditimin institucional dhe të programeve dhe me  fillimin 
e vitit të ri akademik, ekspertët e caktuar nga agjencia jonë do  të 
vizitojnë këtë institucion dhe pastaj do të përpilojnë raportet  përkatëse për 
instutucionin dhe për çdo program për të vijuar më tej me  procedurat e tjera të 
akreditimit. Ndërsa, bazuar në procedurat e  akreditimit, programet e 
licencuara 2-3 vitet e fundit i nënshtrohen këtij  procesi në fund të 
implementimit të tyre, pra para se të lëshohen diplomat  e para përkatëse. 

- Si funksionon dhe cili është roli i Agjencisë  së Akreditimit në procesin 
e akreditimit?

Agjencia e Akreditimit  është promovuese dhe garantuese e cilësisë në 
Arsimin e Lartë. Ajo bazohet  në parimet e pavarësisë, të paanshmërisë dhe të 
transparencës. Ajo është  anëtare e asociuar e "The European Association for 
Quality Assurance in  Higher Education (ENQA)", anëtare me të drejta të plota 
te "The  International Network for Quality Assurance Agencies in Higher 
Education  (INQAAHE), anëtare me të drejta të plota e "Central and Eastern 
European  Network of Quality Assurance Agencies in Higher Education (CEENQA)". Në 
2  vitet e fundit, kjo agjenci ka kryer reforma thelbsore për të garantuar  
misionin e saj. Në mars të 2011, u miratuan nga Ministria e Arsimit dhe  
Shkences standardet shtetërore të cilësisë, të cilat janë një gërshetim i  
përvojave të agjencive, pjesë të rrjetit europian të sigurimit të cilësisë  
(ENQA) dhe eksperiencave të këtij sistemi në vendin tonë. Ato janë  standarde 
që kanë për bazë arritjet në sistemin tonë të Arsimit të Lartë,  por edhe 
vizionin dhe objektivat ambicioze për të ardhmen e këtij sistemi.  
Një reformë tjetër e rëndësishme është përfshirja e detyrueshme në  grupin 
e vlerësimit institucional të ekspertëve më të mirë të  universiteteve 
europiane që ka filluar të implementohet këtë vit. 
Po  kështu, tashma në Këshillin e Akreditimit janë emruar nga ministri i  
Arsimit dhe Shkences, me propozim të agjencive pjesë të rrjetit ENQA, dy  
personalitete të spikatura të sistemit të sigurimit të cilësisë në Europë,  
njëri drejtor i Agjencisë së Akredtimit të Austrisë dhe tjetri drejtor i  
Agjencisë gjermane ASIIN (të dyja këto, jane agjenci anëtare me të dretjta  të 
plota në ENQA. Këta anëtarë të huaj të Këshillit të Akreditimit kanë të  
drejtën e vetos në çdo vendim të këshillit, si edhe nuk mund të zhvillohet  
mbledhje pa pjesëmarrjen e të dyve. 
Tjetër risi në kuadër të  përmbushjes së misionit të Agjencisë së 
Akreditimit është publikimi në  faqen saj të internetit e raporteve të vlerësimit të 
hartuar nga ekspertët  vendas dhe të huaj. Raporti i vlerësimit paraqet 
pikat e forta të  institucionit apo programit të vlerësuar, pikat e dobëta të 
institucionit  apo programit të vlerësuar, dhe rekomandimet për rritjen e 
cilësisë në të  ardhmen. Ekspertiza dhe ekspertët janë institucion kyç në këtë 
proces dhe  duhet të jenë personalitete të pavarur, me integritet, me profil 
të  spikatur akademik dhe shkencor dhe jashtë çdo konflikti interesi.  
Ekspertët vendas propozohen nga institucionet e Arsimit të Lartë, nga  drejtori i 
Agjencisë së Akreditimit dhe miratohen nga Këshilli i  Akreditimit.

-Problematika e evidentuar kohët e fundit dikton  kritere më të rrepta në 
akreditimin e universiteteve dhe shkollave të  larta universitare. Sipas jush 
ku duhet të konsistojnë këto  kritere?

Nëse pyetja juaj lidhet me SHLUP "Universiteti Kristal",  pra për rastin e 
diplomës Bosi, dihet që këtij institucioni i është  pezulluar licenca për 
një vit nga organi që ka dhëne këtë licencë. Ne  aspektin ligjor lëshimi i një 
diploma falco përbën shkelje të rëndë dhe  përgjegjësit duhet të 
ndëshkohen. Mesa di, drejtësia akoma nuk e ka dhënë  verdiktin e vet. SHLUP 
"Universiteti Kristal" tashmë nga Këshilli i  Ministrave e ka marrë penalitetin 
administrativ (heqje liçence për një  vit). Po kështu, ai po paguan penalietin 
moral që është më i rëndë dhe që  do i kushtojë shumë kë tij institucioni në 
perceptimin lidhur me imazhin e  tij. Të shpresojmë që ky rast të jetë i 
izoluar. Nga kontrolli i MASH,  bërë në këtë institucion dhe institucione të 
tjera private, mesa di unë  nuk janë konstatuar raste të tilla, ndoshta ka shumë 
vështirësi në  evidentimin e tyre. Precedente të tilla mund të pamundësohen 
tashmë nga  masat që ka marrë MASH për kontrollin rigoroz të gjithë 
sistemit të  regjistrimeve dhe transferimeve të studentëve, masë kjo që do të 
fillojë  zbatimin e saj në vitin akademik 2012-2013. 
Ky rast, apo raste të  tilla si ky, mund të krijojnë një perceptim për 
cilësinë, por unë mendoj  se nuk kanë lidhje të drejtpërdrejt me të. Mund të 
jetë një universitet  cilësor, por kjo nuk e imunizon atë nga raste të tilla. E 
rëndësishme  është të gjenden mekanizma që pamundësojnë fenomene të tilla, 
të cilat  janë të paprecedent në universitetet serioze. Duhet thënë se ka 
patur edhe  një tepri dhe mjegullim mediatik për rastin në fjalë dhe dihet që 
objektet  në mjergull duken më të zmadhuara. E kam thënë diku tjetër se 
diplomat  janë formate kartone shpesh të konfiguruara bukur që mbeten të vdekura 
 nëse nuk jetëzohen dhe jetëzimi i tyre është përdorimi i dijeve të marra  
në universitete për jetë normale dhe dinjitoze, në radhë të parë, të atij  
që zotëron këtë diplomë. Shoqëria duhet të ndërgjegjësohet për këtë që  sapo 
përmenda dhe nuk duhet të kërkojë as diploma falco, as gjasme  diploma. 
Theksoj edhe një herë, se qëllimi dhe misioni i akreditimit  është 
evidentimi i përmbushjes së standardeve cilësore në institucionet e  Arsimit të 
Lartë. Por jo vetëm të Arsimit Lartë. Studentët që do të ulen  në auditore këtë 
vit, e kanë filluar shkollën 12 vjet më parë, pra në  vitin 2000. Ata që 
fillojnë shkollën sivjet, do të ulen në auditoret  universitare në vitin 2024. 
Ata që ulen sivjet në auditoret universitarë,  përformanca e tyre, 
minimalisht do të përballet me tregun e punës, në  vitin 2020. Pra, cilësia në 
Arsimin e Lartë, është e lidhur me paraarsimin  e lartë dhe me pasarsimin e lartë. 

-Si e konsideroni ju rritjen e  numrit të universiteteve dhe shkollave të 
larta universitare dhe a i  përgjigjen ato stadit aktual të zhvillimit të 
vendit?

Universitetet  e krijojnë profilin e tyre përmes produktit cilësor që 
prodhojnë, pra  studentët cilësorë. Në Shqipëri akoma nuk kemi një shtresëzim të 
qartë të  institucioneve të Arsimit të Lartë. Ka 3 universitete publike me 
një  historik modest 60-vjeçar krahasuar me universitete të huaja me histori  
mbi 600-vjeçare. Ka disa ish-institute të larta që u konvertuan në  
universitete publike, ka universitete publike të reja, ka dhe universitete  dhe 
institucione të reja private me histori rreth maksimumi 10-vjeçare.  
Thashë që, masivizimi i universiteteve krijoi, përveç të tjerash, një  
mundësi për shtim të institucioneve të Arsimit të Lartë. Sistemi  preference - 
meritë, për të hyrë në universitet publike, krijoi një hapë  sirë për hapjen 
e universiteteve private. Maturantë që nuk e gjenin veten  në listat e 
shpallura për regjistrim në universitete publike, apo që e  gjenin emrin e tyre 
në programe që nuk i preferonin, krijo i një mundësi  për hapje 
institucionesh private të Arsimit të Lartë. Kjo tashme krijoi  një treg të ri kunkurues 
që besoj se shërben dhe do të shërbejë në  shëndoshjen e këtij sistemi. Ato 
shërbejnë edhe si valvë shkarkuese në  fillesat e masivizimit në Arsimin e 
Lartë dhe solli një impakt pozitiv,  pasi shumë asete financiare të 
sipërmarrësve privatë u kanalizuan në  ngritjen e infrastrukturës së universiteteve 
private. Duhet thënë se, disa  institucione private të Arsimit të Lartë kanë 
kapacitete infrastrukturore  shumë të mira. Sigurisht, që ka patur tepri në 
stadet fillestare, për  shembull, në 2009 u hapën mbi 10 institucione të 
tilla, por që ky fluks ka  rënie dhe aktualisht konkurenca ka filluar të fshijë 
nga kjo hartë disa  nga këto institucione. Politika e qeverisë që solli 
shtimin e numrit të  studentëve të pranuar në universitetet publike, i ka 
frenuar tashma  kërkesat për hapje institucionesh të reja dhe po i vë në 
vështirësi ato që  janë licencuar. Forcimi i kërkesave për përmbushjen e standardeve 
cilësorë  në institucionet e Arsimit të Lartë si edhe, politikat qeveritare 
lidhur  me: përmirësimin e raportit pedagog-student; fuqizimin e 
kapaciteteve  infrastrukturore-laboratorike si edhe; rritjen e eficensës së kërkimit  
shkencor, do të jenë në të ardhmen shinat mbi të cilat do të lëvizin  
institucionet e Arsimit të Lartë privat apo publik, në një garë të  shëndetshme që 
do të prodhojnë vetëm progres në treguesit cilësorë të  Arsimit të Lartë në 
Shqipëri.

Intervistoi: Halil  RAMA