Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane reflekton m bi jetën e Arbën Xhaferit

     

Founded  January 1989  
ALBANIAN AMERICAN CIVIC  LEAGUE  
Defending the national  cause and human rights of the Albanian people   
|  _Home_ (http://www.aacl.us/index.htm)  |  _About Us_ 
(http://www.aacl.us/aboutus.htm)  | _AACL  Board_ (http://www.aacl.us/aaclboard.htm)  | 
_Membership_ (http://www.aacl.us/joinaacl.htm)  | _Contact_ 
(http://www.aacl.us/contact.htm)  | _News_ (http://www.aacl.us/news.htm)   | 

The Albanian American Civic  League Reflects on the Life of Arben Xhaferi
(August 20,  2012)
_Text in English_ (http://www.aacl.us/arbenxhaferi.htm#eng)  | _Text in  
Albanian_ (http://www.aacl.us/arbenxhaferi.htm#alb)  

The Albanian American Civic League Reflects on the Life of  Arben Xhaferi 
As the Albanian American  Civic League mourns the passing of Arben Xhaferi, 
former Chairman of the  Democratic Party of Albanians in Macedonia and a 
signatory to the Ohrid  (Oher) Agreement, we want to reflect on his life as 
one of the most  intellectually gifted politicians in twentieth-century Europe.

His  Challenges to Democracy in Multiethnic Europe, edited by AACL Balkan  
Affairs Adviser Shirley Cloyes DioGuardi for presentation at the US  
Institute of Peace in 1998 (see below), is still prescient today. In it,  he 
examined the ways in which the Communist era left in its wake “ethnic  States” 
and the “creation of colonial relations” in Southeast Europe. He  warned that 
the right to self-determination that Albanians were seeking in  Macedonia 
was “under attack by those who would replace the ideological  totalitarianism 
of the Communist system with ethnic totalitarianism.” He  said that the 
ruling Macedonian party was transforming democracy into “an  instrument of 
elimination, a method for marginalizing non-dominant ethnic  groups.” 

Arben Xhaferi was always ahead of his time. After  testifying at a Civic 
League-sponsored hearing on the Albanian dimension  of the Balkan crisis 
before the House Committee on International Relations  in February 1995, he 
spearheaded the decision to officially dissolve all  US branches of his and other 
Albanian parties in Macedonia and to declare  a united agenda in 
Washington, DC.

Arben would return to the United  States a few more times—most notably in 
July 1996, to participate in an  AACL rally outside the UN in support of the 
University of Tetova and its  jailed founders, Fadil Sulejmani and Milaim 
Feziu, and again in July 1997,  when the Civic League brought him to meet with 
Members of Congress and the  State Department, following the Macedonian 
government’s military attack on  the cities of Gostivar and
Tetova. That attack left three Albanians  dead, a hundred wounded, and four 
hundred jailed, including then Gostivar  Mayor Rufi Osmani and Tetova Mayor 
Alajdin Demiri. Arben told Chairman Ben  Gilman and US State Department 
officials that, “The problem in the Balkans  is not the problem of Albanian 
politics, but the imperialist politics of  Serbia, Macedonia, Bulgaria, and 
Greece.” Only Albanians, he said,  “remained outside
of the resolution of the Yugoslav situation after  Tito,” while “the 
structure in both Serbia and Macedonia is still a  Communist one.”

Two factors would cause Arben to concentrate his  efforts in Europe: 
Parkinson’s disease, which would limit his physical  capacities and ultimately cut 
short his life, and wars in Kosova and  Macedonia. From 1998 until the end 
of the Kosova war in June 1999, he and  his party directed the sheltering of 
some 80,000 Kosovar refugees in  Albanian homes in Macedonia, and he was a 
forceful advocate for Kosova’s  independence.
When the conflict in Macedonia broke out in Tanusha in  March 2001, Joe and 
Shirley DioGuardi coincidentally were in Skhup at the  official invitation 
of Arben Xhaferi. Arben would work tirelessly to end  the Macedonian 
government’s military attack on Albanian communities, to  convince the West that 
the National Liberation Army was not the primary  source of instability in 
Macedonia, and to bring all parties to the table  in what would become the 
historic negotiations at Oher, resulting in the  Ohrid Agreement of 2002. 

If there was ever a disagreement between  the Civic League and Arben 
Xhaferi, it was over the fact that he believed,  more than we did, that the 
European community would insure the full  implementation of the Ohrid Agreement by 
the Macedonian  government—something that has not happened until this day. 
Nevertheless,  no Albanian politician before or since has made the case more 
eloquently  and vigorously to the international
community about the oppression of  ethnic Albanians in Macedonia than Arben 
Xhaferi.

August 20,  2012
New York  

Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane reflekton mbi  jetën e Arbën Xhaferit 
Përderisa Liga Qytetare Shqiptaro Amerikane mban zi vdekjen e  Arbën 
Xhaferit, ish kryetarit të Partisë Demokratike Shqiptare në Maqedoni  dhe 
nëshkruesit të Marrëveshjes së Ohrit, ne dëshirojmë të reflektojmë mbi  jetën e tij 
si njëri prej polikanëve intelektualë më të talentuar në  Evropën e 
shekullit XX.  
Vepra e  tij “Sfidat e Demokracisë në Evropën Multietnike,” e edituar nga  
Këshilltarja për Çështje të Ballkanit Shirley Cloyes DioGuardi për  
prezentim te Instituti Amerikan i Paqes në vitin 1998 (shih më poshtë),  ende i 
paraprin kohës së vet. Në të, ai shqyrtoi mënyrat se si periudha e  komunizmit 
la si trashëgimi “shtete etnike” dhe “krijimin e marrëdhënieve  koloniale” 
në Evropën Juglindore.

Ai paralajmëroi se e drejta e  vetëvedosjes që shqiptarët po e kërkonin në 
Maqedoni, ishte “nën sulmin e  atyre që duan ta zëvendësojnë totalitarizmin 
ideologjik të sistemit  komunist me totalitarizëm etnik.” Ai thoshte se 
partitë maqedonase në  pushtet po e transformonin demokracinë në “një instrument 
të eliminimit,  një metodë për margjinalizimin e grupeve etnike 
jo-dominuese.”   
Arbën  Xhaferi gjithmonë ishte para kohës së tij. Pasi dëshmimit në një 
seancë të  sponsorizuar nga Liga Qytetare mbi dimensionin shqiptar të krizës  
ballkanike para Komitetit të Dhomës së Përfaqësuesve mbi Marrëdheniet  
Ndërkombëtare në shkurt të vitit 1995, ai udhëhoqi vendimin për të shuar  të 
gjitha degët në SHBA të partisë së tij dhe partive të tjera shqiptare  në 
Maqedoni dhe për të deklaruar një agjendë të bashkuar në Washington,  DC.  
Arbëni  do të kthehej në Shtetet e Bashkuara disa herë të tjera – më së  
rëndësishmi në korrik të vitit 1996, për të marr pjesë në një protestë  para 
Kombeve të Bashkuara në mbështetje të Universitetit të Tetovës dhe  
themeluesve të burgosur Fadil Sulejmanit dhe Milaim Feziut, si dhe edhe  një herë 
tjetër në korrik të vitit 1997 kur Liga Qytetare e solli atë për  tu takuar me 
anëtarë të Kongresit dhe Departamentit të Shtetit pas sulmit  të ushtrisë së 
qeverisë maqedonase mbi qytetet e Gostivarit dhe Tetoves.  Ai sulm la tre 
shqiptarë të vdekur, 100 të plagosur, dhe 400 të burgosur  duke përfshirë 
edhe kryetarin e atëhershëm të Gostivarit Rufi Osmanin dhe  kryetarin e Tetovës 
Alajdin Demirin. Arbëni i tha Kryetarit Ben Gilman dhe  zyrtarëve të 
Departamentit të Shtetit se “Problemi në Ballkan nuk ështe  problemi i politikës 
shqiptare, por i politikës imperialiste të Serbisë,  Maqedonisë, Bullgarisë, 
dhe Greqisë.” Vetëm shqiptarët, ai tha, “qëndruan  jashtë zhgjidhjes së 
situatës Jugosllave pas Titos,” përderisa “struktura  në Serbi dhe Maqedoni 
është ende komuniste.”  
Dy  faktorë do ta bënin Arbënin që të përdendronte përpjekjet e tij në 
Evropë:  sëmundja e Parkinsonit që do ti kufizonte aftësitë e tij fizike dhe do  
t’ia shkurtonte jetën përfundimisht, dhe luftërat në Kosovë dhe Maqedoni.  
Prej vitit 1998 deri në perfundimin e luftës në Kosovë në qershor të vitit  
1999, ai dhe partia e tij udhëhoqën strehimin e më se 80,000 refugjatëve  të 
Kosovës në shtëpitë e shqiptarëve në Maqedoni, dhe ai ishte avokat i  
fuqishem për pavarësinë e Kosovës. Kur konflikti në Maqedoni shpërtheu në  
Tanusha në mars të vitit 2001, Joe dhe Shirley DioGuardi rastësisht ishin  në 
Shkup me ftesë zyrtare të Arbën Xhaferit. Arbën Xhaferi punonte  palodhur për të 
përfunduar sulmin ushtarak të qeverisë maqedonase mbi  komunitetet 
shqiptare, për ta bindur perëndimin se Ushtria Çlirimtare  Kombëtare nuk ishte 
burimi primar i konfliktit në Maqedoni, dhe për ti  mbledhur të gjitha palët në 
tavolinë për negociatat historike në Ohër, që  përfunduan me Marrëveshjen e 
Ohrit të 2002.  
Nëse ka  pasur ndonjë mospajtim ndonjëherë mes Ligës Qytetare dhe Arbën 
Xhaferit,  ishte për faktin se ai besonte, më shumë se ne, se komuniteti 
Evropian do  të garantonte implementimin e plotë të Marrëveshjes së Ohrit nga 
qeveria  Maqedonase – dicka që nuk ka ndodhur deri më tash. Megjithatë, asnjë  
politikan shqiptar më parë dhe që atëherë nuk e ka shpjeguar në mënyrë më  
elokuente dhe më të fuqishme tek komuniteti ndërkombëtar shtypjen e  
shqiptarëve etnikë në Maqedoni se sa Arbën Xhaferi.  
20  Gusht, 2012
Nju Jork