[AlbClub] Fw: Dy më urgjentet për turizmin

                  *** AlbClub Discussion List ***






Dy më urgjentet për turizmin
[Gazeta Shqiptare, 13.6.2008]

Ka 18 vjet që flitet për "strategjinë për turizmin", duke anashkaluar 
problemet më urgjente dhe më kryesore.  Dy çështje që janë më urgjentet dhe 
më kryesoret, dhe që duhet t'i zgjidhë qeverisja shqiptare që këtë verë, 
janë: ndalimi i derdhjes së ujërave të përdorura në dete e liqene, dhe 
pastrimi i mbeturinave.  Pasi kjo qeveri të ketë demonstruar se është në 
gjendje të kryejë këto dy më urgjentet, atëherë ia vlen ta dëgjosh për të 
tjerat, që nga llojet e turizmit, e deri tek urbanistika e zonave turistike 
etj.


Ujërat e përdorur

Kemi një gjendje skandaloze: ka shumë vende në plazhet tona, ku ujërat e 
përdorur infektojnë dhe qelbin, qoftë ambientin, qoftë ujin e detit e 
liqeneve.  Kjo është pritja më e keqe që mund të bëhet, qoftë për turistët e 
huaj , qoftë dhe për ne vetë.

Në plazhet tona (ky është sot mbi "90%" e turizmit tonë) duhet të mos 
derdhen ujërat e përdorur, as në det dhe as në liqene, as dhe në tokë, në 
sipërfaqe, në sytë e pushuesve.  Me ujë të përdorur, këtu e kemi fjalën si 
për ujërat e zeza nga banjat e nevojtoret, si dhe për ujërat e larjeve në 
kuzhina e ndërtesa të plazheve.  Të gjitha këto derdhje, po i quajmë derdhje 
të paligjshme të ujërave.

E bllokimi i derdhjeve të paligjshme të ujërave, duhet bërë pa kompromis, pa 
pritur të bëhet "nesër, kur të kryhet ky apo ai investim".  Çdo derdhje 
duhet të bllokohet sot, dhe biznesi shkaktar duhet të mbyllet sot, nëse 
derdhja vazhdon.

Natyrisht që do të ketë restorante, hotele, e banesa, që do të detyrohen t'i 
grumbullojnë ujërat e përdorura në depo të ndërtuara sipas kërkesave 
teknike, dhe pastaj t'i thithin me autobot, duke ju kushtuar kjo sa qimet e 
kokës.  Por kjo duhet të mbetet alternativa e vetme, në ato vende ku nuk 
funksionon sistemi i kanalizimit.  E nëse kosto e evadimit të ujërave të 
përdorura, bëhet shumë e lartë, atëherë e vetmja alternativë (mundësi 
tjetër) është që aktiviteti të mbyllet, derisa të arrihet zgjidhja ekonomike 
e heqjes së ujërave të përdorura.  Dëmi që i sjellin turizmit, derdhja 
paligjshme e ujërave, qoftë e një "currili të vogël", është e pamatshme.

Pasi të jetë arritur bllokimi i derdhjeve joligjore, pastaj ia vlen të 
mëtohet që "të kryhen investimet për të prurë ujë të bollshëm për kuzhinat, 
dushet etj.", apo "që uji që furnizohet në plazhe, pas përdorimit të thithet 
nga sistemi i kanalizimeve, duke u kaluar në purifikatorë (pastruesit e ujit 
të pisët) etj.", siç kanë qejf të bëjnë retorika pushtetarët e radhës.


Mbeturinat

Nuk ka turizëm në një vend ku shishet plastike, ambalazhe të ndryshme të 
përdorura, por dhe mbeturina ushqimesh që qelben, duken e nuhaten në çdo 
cep: në plazhe, në lëndina, në anë të rrugëve etj.

Mbeturinat (apo plehrat) duhet të hiqen nga hapësirat publike dhe private 
(plazhet, parqet, rrugë, sheshe, etj.).  Mbeturinat duhet të grumbullohen 
kudo ku janë, dhe të dërgohen larg zonave të plazheve dhe rrugëve për në ato 
zona-pavarësisht se ku dërgohen!

Edhe këtu duhet filluar menjëherë puna, duke dënuar, gjobitur, pronarët e 
ambienteve që i lënë mbeturinat pa i hequr (punë e madhe se "qenka pronë e 
tyre"-e keqja që sheh syri e ndjen hunda, është pronë publike).  Duhen 
gjobitur edhe drejtuesit e pronave shtetërore, të cilët nuk interesohen që 
të hiqen mbeturinat.  Në të kundërt, duhet të bllokohen aktivitetet ndotëse, 
private apo shtetërore qofshin.

Pasi të jenë zhdukur nga plazhet mbeturinat, atëherë mund të durohet të 
dëgjohen ato bisedat për "impiantet e përpunimit të plehrave" etj..


Qeveria qendrore dhe lokale

Qeveria qendrore dhe lokale, duhet të vihet urgjentisht në krye të një pune 
intensive, në mbarë vendin, për bllokimin e derdhjeve të paligjshme të 
ujërave, si dhe për zhdukjen e mbeturinave.  Mbase dhe Kuvendi, para se të 
iki me leje, duhet të bëjë amendamentet përkatëse të ligjeve, që do të duhen 
për të realizuar këtë punë.  Puna duhet të ndahet dhe të kryhet në dy 
nivele.

Në nivelin e parë, do të kryhet nga qeveritë lokale, bashkitë dhe komunat. 
Ato duhet të krijojnë inspektoratet lokale të "pastërtisë së plazheve".  Ato 
duhet të merren me detyrimin e ndalimit të derdhjeve të paligjshme të 
ujërave si dhe të mbeturinave.

Format e shtrëngimit duhet të fillojnë që nga gjobat, e deri tek dënimi me 
burg.  Por ndërkohë ujërat dhe mbeturinat e paligjshme duhet të bllokohen me 
paratë e shtetit, derisa të mbarojnë gjyqet me ankuesit e shkaktarët e 
dëmit.

Pra, kur shkaktari i dëmit nuk e ndalon shkeljen, apo vonon, atëherë 
inspektoratet e bashkive apo komunave, duhet t'i heqin, me fondet e veta, 
ujërat e mbeturinat, duke paguar dhe angazhuar firma private për të bërë 
këtë gjë.  Natyrisht që paratë e pagesës së firmës private (ku janë 
përfshirë edhe shpenzimet e inspektoratit) do t'i paguajë pastaj shkaktari i 
ndotjes.  E kur ai nuk i paguan, qoftë dhe sepse "nuk ka për të paguar", 
atëherë inspektorati duhet t'i sekuestrojë pronën, ta shesë atë në ankand, 
dhe të mbajë paratë e shpenzuara, qoftë për firmën pastruese e bllokuese, 
qoftë për punën e inspektorëve.

Kështu bëhet edhe në vende më demokratike se ne.  Po nuk e bëmë dhe ne 
kështu, kurrë nuk do të kemi vërtetë turizëm, por vetëm premtime të 
gënjeshtra të qeveritarëve të radhës.

Niveli i dytë i punës për pastrimin, do të kryhet nga qeveria qendrore. 
Pranë ministrisë që mbulon turizmin, duhet të ngrihet një "inspektorat 
qendror i derdhjes së paligjshme të ujërave dhe mbeturinave".  Ky 
inspektorat duhet të kontrollojë punën e pushtetit lokal për ndalimin e 
derdhjeve të paligjshme të ujërave dhe mbeturinave.  Ai nuk do të ketë 
kontakte direkt me shkaktarët konkretë të derdhjes së paligjshme të ujërave 
dhe mbeturinave.  Ai do të ketë kontakt vetëm me pushtetin lokal që nuk 
kryen detyrën.  Pra inspektorati qendror nuk do të dublojë fare punën e 
inspektorateve lokale, por do ta kontrollojë dhe mbikëqyrë atë.

Nëse konstatohet për shembull, se në plazhin e Shkëmbit të Kavajës, një 
hotel derdh ujërat e përdorura në det, inspektorati qendror nuk ka fare punë 
me hotelin në fjalë.  Inspektorati qendror ka punë direkt me kryetarin e 
komunës.  Është direkt kryetari i komunës që mbulon atë plazh ndaj të cilit 
do të merren masat.  Pra inspektorati qendror, do të jetë si të thuash, 
inspektorati i inspektorateve lokale.

Me këtë organizim pune me dy nivele, secili bën punën e vet, pa u dubluar. 
Kur të shihen ujëra dhe mbeturina të paligjshme, do të dihet se kush e ka 
fajin për to: pushteti lokal.  E pastaj, nëse nuk ka pasur dënime për 
kryetarin përkatës të pushtetit lokal, fajin e ka me radhë edhe inspektorati 
qendror, edhe ministri përkatës, edhe kryeministri që mban atë ministër. 
Qëllimisht "e harruam" vetë ndotësin: të merresh tani me fajin e ndotësi, do 
të thotë të lesh qeveritë t'i bishtnojnë përgjegjësisë.

Puna nuk është aspak e lehtë, bile është shumë e vështirë, e kundër natyrës 
sonë (shqiptare) moskokëçarëse për ambientet publike, por ama rezultati do 
të jetë që ia vlen barra qiranë.

Ky përqendrim i vëmendjes së shtetit, tek derdhjet e paligjshme e tek 
pastrimi i mbeturinave, do të jetë dhe një shtytje e fuqishme për zgjidhjen 
me themel të sistemit të ujë-kanalizimeve, të pastrimit të plehrave etj. 
Kjo sepse do t'u jepet vlerë reale aktivitetit të pastrimit, vlerë që sot 
nuk e ka, sepse kushdo hedh kudo, çdo gjë.  Vlera ekonomike e pastrimit, do 
të thithë automatikisht investimet private edhe në këto fusha, mjafton që 
administrata shtetërore të mos bëhet pengesë.


Bashkim Kopliku
9.6.2007



Phone: +355 52 223663
Mob: +355 682200590
Email: <[email protected]>
optional: <[email protected]>

Please, send important e-mails
on both addresses. 

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club