[AlbClub] Fw: Po ruhet e forcohet "shteti i madh"

                  *** AlbClub Discussion List ***





Po ruhet e forcohet "shteti i madh"
[Gazeta Shqiptare, 17.6.2008]

Në Shqipëri po ruhet e po forcohet "shteti i madh", i nisur pas vitit 1994, 
i shtuar nga socialistët gjatë viteve 1998-2005, dhe i rritur më tej nga 
berishizmi, me hipokrizinë e "qeverisë së vogël".  Shteti i madh, jo vetëm 
që ndërhyn aty ku nuk duhet, por edhe kushton shumë, si nga ana materiale, 
si dhe nga ana e dëmit që i bën xhepave tonë, por edhe mendësive të 
shoqërisë sonë.

"Shteti i madh" është një term që përdoret kryesisht për shtetet që 
ndërhyjnë me tepri në jetën e individit, në vendimet e tij, në biznes, e 
kudo, që janë joeficientë dhe të korruptuar ("qeverisje e madhe", Big 
government).  Shteti i madh shoqërohet rëndom edhe me një burokraci  të 
madhe (shumë nëpunës).  Me këtë të fundit do të merremi sot.

Kemi folur se mënyra më efikase e zvogëlimit të punonjëseve të shtetit, 
është privatizimi i thellë i ekonomisë.  Por sot do të ndalojmë në nevojën 
urgjente të uljes së numrit të punonjësve të shtetit, kështu siç është, pa 
pritur privatizimin e reforma të tjera, që po rezulton se tani nuk bëhen më 
"si në 1993-94-shin", për disa muaj, por duan disa vjet, bile dhe mbi dhjetë 
vjet.

Shumica dërrmuese e punonjëseve të shtetit Shqiptar, nuk bëjnë asnjë punë, 
pra marrin pagën kot.  Raportet globale të formës "numri i punonjësve të 
shtetit/numri i popullsisë", shpesh shpien në opinione të gabuara, sikur 
"nuk është se kemi dhe aq shumë punonjës".  Kjo sepse detyrat që kryejnë 
nëpunësit e shtetit në Shqipëri, ndryshojnë shumë me ato të vendeve me të 
cilat bëhen krahasimet-tanët kanë shumë më pak detyra.  Konkluzionet janë më 
të sakta, nëse bëhet një sondazh i punës që kryejnë nëpunësit konkretë 
shqiptarë.

Po të dëgjosh retorikat e kryeministrave, ku kampioni i tyre është z. 
Berisha, ka rrezik të të rrehet mendja, se vërtetë po e ulin burokracinë, 
por në fakt ndodh e kundërta: po e rrisin.  Merrni një zyrë të caktuar, apo 
një ndërmarrje të caktuar që e njihni-mos dëgjoni përgjithësimet, apo 
këshillat si "mosngatërrimi me hollësira të panevojshme".  Do të  konstatoni 
se në shumicën e rasteve, numri i të punësuarve të shtetit, është rritur 
vazhdimisht, apo së paku nuk është ulur në proporcion me liberalizimin e 
ekonomisë.

P.sh., në Durrës qarkullojnë fjalët, se numri i punonjësve të administratës 
së Portit të Durrësit, është rritur në nja 200 vetë, pas ardhjes së 
berishizmit.  Flitet se puna në Port do të bëhej rehat, me maksimumi nja 20 
vetë.  Pra rezulton se 180 vetë janë kot.  E mendoni, se flitet se ata kanë 
rroga, mbi 50 mijë lekë në muaj: mendoni se kryeministri ynë sillet rrotull 
Shqipërisë, duke u mburrur se nga fundi i 2009-ës, në prag të zgjedhjeve, do 
t'ua bëjë pagat 40 mijë lekë arsimtarëve që u bie bretku në punë.

Shihni këshillat mbikëqyrëse të SHA shtetërore (shoqëritë aksionare, apo 
ndërmarrjet që praktikisht u kanë ndërruar emrin kot).  Me qindra njerëz që 
marrin shpërblime (apo paga) kot: për pjesëmarrje në këshillat mbikëqyrës 
kot.  Themi "kot", sepse nëse këto këshilla nuk do të ekzistonin, 
praktikisht SHA-të shtetërore më shumë do të fitonin, sesa do të humbnin. 
Për ta kuptuar këtë fakt, nuk duhet të lexoni "detyrat e këshillit", që 
gjenden të shkruara në ligjin e shoqërive tregtare, apo në ndonjë udhëzim 
ministrie.  Jo, duhet të ndaloni në një ndërmarrje që e njihni, dhe në 
drejtuesin e këshillit, dhe anëtarët e tij.  Do të shihni se në shumicën 
dërrmuese të rasteve, ata janë ose njerëz kot, ose njerëz që me punën e 
tyre, veçse i prishin punë ndërmarrjes.  Pra ata, jo vetëm që i marrin 
ndërmarrjes paratë kot, por edhe e pengojnë ndërmarrjen shtetërore në punët 
e saj, duke futur burokraci, apo duke futur një komponent korruptiv në 
aktivitetin e saj-secili anëtar i këshillit, gjëja më e vogël, ka ndonjë të 
vetin për ta futur në punë kot.

Ky shtet i përgjysmon nëpunësit e tij fare lehtë: me një urdhër 
administrativ.  E para, këshillat mbikëqyrëse duhet të kenë një numër 
maksimal anëtarësh prej tre-vetësh, dhe shpërblimet t'u përgjysmohen.  Kjo 
derisa të hiqen fare këshillat, duke ua deleguar detyrat e tyre, pa asnjë 
shpërblim, nëpunësve të dikastereve përkatëse, ose të pushtetit lokal nga 
varen SHA-të përkatëse.  Kopjimi mekanik i këshillave mbikëqyrëse nga vende 
të huaja me një kulturë pune dhe pavarësie të nëpunësit, krejt larg 
realitetit shqiptar, ka qenë baza e gafës së krijimit të tyre.

Pastaj, në çdo zyrë shtetërore ku ka disa vetë, puna duhet të bëhet me 
gjysmën e personave, dhe ku ka vetëm një person, të bashkohen zyrat që të 
krijohen zyra me më shumë se një person, që të mund të hiqen gjysma.  Mos të 
frikësohemi, sepse asgjë nuk do të keqësohet në efikasitetin e shtetit, 
përkundrazi, do të rritet eficienca: do të kryhet e njëjta punë, me kosto më 
të ulët.

E gjithë kjo burokraci ushqehet nga nepotizmi, nga klientelizmi: shihni se 
ata që futen në punë të shtetit, të gjithë kanë një lidhje: ose janë 
kushërinjtë e këtij apo atij, ose janë dhe "që e kanë ndihmuar gjatë 
zgjedhjeve, këtë apo atë".  Keni dëgjuar se është futur ai/ajo sepse e bën 
mirë atë punë?  Kurrë, ose në raste shumë të rralla.

E këta parazitë infektojnë të gjithë shoqërinë me dembelizmin e tyre: të 
gjithë synojnë të zënë një vend të rehatshëm në shtetin e madh, në vend që t'i 
drejtoheshin sektorit privat, ku punohet realisht.  Kjo tërheqje drejt 
shtetit, është shtuar tani me premtimet e me rritjet të pagave shumë më të 
mëdha sesa rritja e ekonomisë, që po bën kryeministri aktual, e që do t'i 
shtojë në prag të zgjedhjeve të 2009, pa e çarë kokën për pasojat 
shkatërruese, ku inflacioni është i pari-se mos i paguan ai pagat.

Rritja e pagave të shtetit, po i krijon edhe një dumping sektorit privat 
(rritje artificiale të tregut të pagave), gjë që faktikisht po bën që të 
grabitet privatja, dhe të kanalizohet tek shtetërorja.  Lukunia e nëpunësve 
të shtetit, është instrumenti i grabitjes së privatit, me tatime-taksa 
arbitrare, e me gjithfarë pengesash.

E keqja e madhe, është se kur krijohet shteti i madh, atëherë është shumë 
zor ta zvogëlosh: ai, shteti, burokracia, bëhet një përbindësh që është 
shumë i zorshëm të zvogëlohet.  E gjithë ushtria e parazitëve të punësuar në 
shtet, do të bëjnë një rezistencë të madhe për të mbajtur vendin e punës: 
kështu ka ndodhur dhe në vende më të përparuara se ne.  Nëpunësit e shtetit 
janë, si rregull, militantët më kokëbosh të partisë në pushtet, qoftë 
socialistja, qoftë berishistja.

Ajo forcë politike që do të arrijë të mposhtë përbindëshin "shteti i madh", 
do t'i ketë bërë një nder të madh vendit tonë-e keqja është se akoma nuk po 
e shohim gjëkundi një forcë të tillë: po na mbyt populizmi.

Bashkim Kopliku
15.6.2008

Phone: +355 52 223663
Mob: +355 682200590
Email: <[email protected]>
optional: <[email protected]>

Please, send important e-mails
on both addresses. 

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club