[AlbClub] Nje ngjarje me Kadarene

                  *** AlbClub Discussion List ***

Sebep per kete mesazh u bene dy emaile te dy kolegeve te kesaj liste per nje
informacion me te zgjeruar per Kolokiumin Nderkombetar qe Universiteti Paris
10 organizoi ne fund te muajit maj 2008 per Ismail Kadarene.



Ne te vertete pjesmarres te tjere te ketij kolokiumi kane dhene informacion
te mire e te bollshem. Me tej une do te shtoj vetem ndonje detaj, por pa
dyshim duket sikur gjeja me e mire qe do te beja ishte te sillja ketu temen
qe mbajta.



E verteta eshte se  kam dyshime te forta nese nje gje e tille paraqet
interes per te gjithe. Ndodhi qe drejtuesja e seances, ku  mu dha
fjala, Anne Marie Autissier estete, profesoreshe e Universitetit Paris 8 dhe
ish diplomate ne Ambasaden Franceze ne Shqiperi ne fillim te viteve 80, ne
fund te nderhyrjes me pergezoi per frengjishten e shkelqyer, sipas saj, por
ne shenimet qe mbajta une nuk kam asnje te dhene qe ajo te kete folur per
idete e shkelqyera e  qe shpreha aty.



Gjithsesi kjo nuk me pengoi te krijoj respekt te thelle per njohjen e
jashtezakoneshme qe kishin per shkrimtarin shqiptar qarqet akademike dhe
studiuesit e njour qe kishin ardhur nga Australia, Amerika, Anglia,
profesoret franceze, por edhe shqiptaret qe mbronin doktoranturat ne France.




Po ashtu ishte kelthitese e deshperuese mungesa e publikut shqiptar,
megjithse ne Paris jetojne intelektuale, artiste e gazetare te njohur. Madje
nje studiues e filozof shqiptar, gjate pushimit te seancave e pashe qe hyri
ne ndertesen e quajtur Shtepia e Maks Weber,ku zhvillohej kolokiumi, por
vetem sa na parshendeti e iku, thua se u kryqezuam te Xhamlliku dhe se ky
nuk ishte evenimeti i pare qe Parisi organizonte per nje shkrimtar te
gjalle.



Ai u ngjit ne katin e dyte dhe nuk zbriti kurre aty poshte te shihte cpo
ndodhte, edhe pse debatet ishin nganjehere te ashpra, por ne kuader te nje
respekti reciprok.



Gjithsesi kjo mospjesmarrje nuk ishte entuziazmuese per asnje nga ne. Se nuk
eshte fjala per te qene fans i Kadarese, qe te vish aty. Debatet dhe
analizat e thella ishin objektive dhe ne nje veshtrim te panjohur per ne, qe
shpesh e gjykojme vepren e tij ne sektore bardhe e zi. Personalisht nderhyja
kur verejta nje tendence te rekuperimit te Kadarese nga ana e trockisteve te
gjashtedhjete e tetes.



Pra, duke iu rikthyer problemit tone, se pari ngurroj ta postoj temen time
sepse nuk kam asnje siguri se ajo eshte ne lartesine e kesaj liste, e cila
nga ana tjeter, me sa kuptoj, nuk ka prirje te vecanta ti futet mesimit te
gjuhes frenge. E dyta eshte problemi i perkthimit. Nuk ka gje me te bezdisur
se te rrish e te perkthesh ate qe ke shkruar vete. Qe ne rreshtat e para
bindesh se ajo qe ke thene eshte marrezi e plote dhe nis e perpunon frazen e
idete nga te mundesh e ne fund sheh se ajo qe ke nxjerre nga duart eshte
ende me kot se versioni i pare.



Kjo me shtyn qe te dal me qejf nga Kolokiumi e te flas per nje ngjarje qe
ndodhi jashte dyerve te tij e qw mw la mbresa te thella.



Diten e parafundit, rreth oren 19.30, isha duke pritur afer Kopshteve te
Luksemburgut ambasadorin shqiptar, qe kisha takuar ne mengjes ne kolokium e
qe me kishte lene takim aty ne ate ore.  Ai erdhi bashke me te shoqen dhe
nderkohe qe une po i njihja me nje pjesmarres tjeter te kolokiumit, qe po
kalonte aty ne kerkim te nje hoteli per kolegen e tij, ambasadori thote se
aty ku ishim ndodheshim shume afer shtepise se Kadares. Pak me pas ai i
telefonoi dhe i dha emrin e barit ku ishim, Royal Luxemburg.



Nuk vonoi shume dhe ne pame Kadaren se largu te vinte. Ndenjem pothuajse
deri ne mesnate duke biseduar me te dhe kur po ndaheshim bashkeshortja e
ambasadorit me thote se rralle e kishte pare aq te celur e pasionant ne
bisede. Ambasadori, per te cilin Kadareja fliste me respekt e ndaj te cilit
shprehte mjaft besim,  tha se pergjithsisht ne takimet zyrtare ai i shte
disi i mbyllur, por jashte tyre ishte krejt tjeter gje.



Tani nga e gjithe kjo bisede dua te sjell vetem nje ngjarje. Pasi e kisha
pyetur nese kishte ndermend te dilte ndonje dite andej nga salla e
Kolokiumit dhe Kadareja po thoshte se, ndryshe nga perurimi i ndonje libri,
e kishte fort bezdi te ishte i pranishem ne nje salle ku flitej apo
analizohej vepra e tij, ne verejtem dy burra rreth 30- 40 vjec me fizionomi
jo evropiane, qe kishte qendruar pak me tutje e po veshtronte me kersheri
nga ai.



Ne nje cast reshtjeje te bisedes, me kujdes ata levizen koken per te
terhequr vemendjen e ne te tjereve dhe pyeten: Shkrimtari shqiptar? Po i
thame.  Ata tunden koken te kenaqur e me admirim e shkuan e zune vend pak me
tej.



Ketu kane rendesi disa detaje, qe dua te ve ne dukje. Thashe se ishin me
fizionomi te huaj dhe nuk qe e veshtire te kuptoje se ishin nga Magrebi. Vec
kesaj ishin veshur me kominoshe, ne te cilat kishte njolla te dukeshme
llaci e allcije dhe ora kur u shfaqen aty ishte rreth dhjete e darkes. Per
ata qe e njohin disi Parisin dhe legjislacionin francez e dine mire rolin e
sindikatave dhe  e kane te qarte se askush nuk te le te punosh ne ndertim
deri ne ate ore te nates. Kjo do te thote se ata ishin puntore te huaj, pa
kontrate te rregullt. Vec kesaj duhej te ishin edhe pa letra, per ndryshe
nuk do te qene te detyruar te punonin ashtu ilegalish. Te detyrosh nje
punonjes te rregullt francez te punoje deri ne ate ore ne nje sektor te
tille, CGT organizon tre dite greve kombetare.



Duke marre me mend te gjitha keto i them Kadarese, se nuk me cuditi ne
vetvete fakti se e njohen, por identiteti i presonave qe e njohen, pra  as
intelektuale e as studente franceze, thjeshte dy emigrane arabe. Kadarese
nuk i beri asgje pershtypje, sikur te mos e besonte fare nje gje te tille,
se ne fakt i pa se cilet ishin e si ishin veshur dhe mbase ju duk si
gjesendi e sajuar a kurdisur.

Mundet edhe se kishte kujtuar se ishim ne te tjeret qe u kishim terhequr
vemendjen meqe e kishim vene ate ne mes e te gjithe i drejtoheshim atij. Dhe
ata, puntoret ilegale pastaj, kishin bere ndonje hamendjeje se cili mund te
ishte ai. Nuk e di e nuk e mora vesh kurre cila ishte arsyeja e flegmes se
tij.



Pak caste me tej dy puntoret u ulen me tutje nesh. Me pas ne morem vesh se
ishin me origjine libaneze.



Pikerisht pasi kamarieri u la nga nje birre perpara, njeri prej tyre, sikur
te kishte kuptuar dyshimet e Kadarese, ktheu koken nga une, e duke zgajtur
pak qafen tha: Le général de l'armée morte, non?



Kjo ishte, thashe me vete! Tunda koken me admirim e respekt per ata dy
fakire aq te thjeshte, por verejta se edhe Kadareja nuk e kishte me ne
fytyre ate dyshimin e pare.

Ishte prekur qe ata kishin cilesuar me emer nje veper te tijen, gje qe do te
thoshte se nuk kishin pyetur rastesisht per nje fytyre te pare diku, por
kishin nje njohje me esenciale per te.



Te nesermen i fola Veronique Gely-se , organizatores se Kolokiumit per kete
ngjarje dhe profesoresha e sapo emruar ne Sorbone, kerkoi tja perseris edhe
nje here ngjarjen dhe per disa caste mbeti krejt e mahnitur. PAstaj me tha
se mbase kjo ka ndodhur me qe Kadareja ka emer musliman. Ata nuk e
permenbden fare emrin e tij, i thashe, cituan kombesine dhe  nje veper te
tijen. Nuk arrij dot ta besoj , me tha, eshte krejt e pabesueshme dhe e
jashtezakoneshme kjo qe me thua! Jam shume e prekur, shtoi pastaj dhe jam i
sigurte se ata nuk do te kishin aq njohje edhe per shkrimtaret franceze me
te perkthyer  te diteve tone.



Per ke thashe me vete, per Houellebecq -un dhe pershkrimet e turizmit
seksual apo per fantazmat e gjendjet komatike te Marc Levit?



Natyrisht, fola me vete.







D. Kokonozi

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Club's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-club